Ásmundur Einar Daðason, ungur þingmaður VG, er á sömu línu og Sjálfstæðisflokkurinn; hann vill ekki að fólk hugsi um aðild að ESB og kynni sér rökin með og á móti í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarsamning. Líkt og Norðmenn gerðu og felldu aðild í tvígang. Ungi maðurinn vantreystir þjóðinni, hann er gagntekinn forsjárhyggju líkt og Sjálfstæðisflokkurinn sem ráðið hefur lýðveldinu 80 prósent tímans frá stofnun þess árið 1944.
Þegar menn ganga til liðs við flokka er það sjálfgefið að menn hafa kynnt sér stefnumiðin og ákveða að styðja tiltekinn flokk einmitt vegna stefnumiðanna og bjóða sig jafnvel fram til þings til að halda þeim á lofti.
Ásmundur Einar, Guðfríður Lilja og og Steingrímur J. eru í sama flokki. Hafa þau sömu stefnumið og áherslur? Svarið er nei. Reyna þau að samstilla sjónarmið sín í pólitísku skyni? Svarið er já. Steingrímur hefur reynt að telja Ásmund Einar á að fylgja sínum áherslum og stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar og segja já við aðildarumsókn sem lýkur með þjóðaratkvæðagreiðslu.
Það hefur ekki tekist. Ásmundur Einar hefur greint frá því í þinginu. Það er ágætt. Helmingaskiptaflokkarnir, Framsókn og íhaldið, fyllstust vandlætingu, höfðu aldrei kynnst öðrum eins kúgunarhneigðum. Það er yfirdrepskapur og hræsni af verstu sort. Þeir ættu að líta sér nær.

Forystumenn allra flokka ættu að virða þingið og vald þess. Þeim leyfist að hafa áhrif á þingmenn sína. Skoðanaskipti eru ekki bönnuð og ekki fortölur heldur. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Framsónarflokksins kynnti svo útþynnt minnihlutaálit um ESB fyrir helgi að margir þingmanna Framsóknarflokksins skildu það ekki og treystu sér alls ekki til að styðja það. Til dæmis Guðmundur Steingrímsson og Siv Friðleifsdóttir sem lýstu stuðningi við tillögu stjórnarinnar um milliliðalausa aðildarumsókn að ESB. Meðan stjórnarliðar töpuðu einu atkvæði græddu þeir tvö atkvæði úr stjórnarandstöðunni frá þingmönnum sem fylgja sannfæringu sinni. 
Það er sjálfsagt fínt ef sannfæringin fer saman við flokkslínuna. En það er allt í lagi þegar hún gerir það ekki. Þingið hefur síðasta orðið. Meira að segja Ásmundur Einar verður að sætta sig við lýðræðið ef hann tapar.
Ögmundur Jónasson er sömu skoðunar og Ásmundur Einar en ætlar að styðja stjórnartillöguna. Hann trúir á lýðræðið. Ásmundur er forsjárhyggjudrengur eins og íhaldið.

Annars er alltaf þarft að minnast þess sem  doktor Guðmundur Finnbogason hafði um flokksagann og sannfæringuna að segja árið 1924 í bók sinni Stjórnarbót:

“En hvernig sem nú flokkur er til kominn, þá er það eðli hvers flokks að vera stríðandi heild, hópur til sóknar og varnar. Og þar með er fræi illgresisins sáð í þjóðmálaakurinn. Fyrsta skilyrði þess að flokkur verði sigursæll er það, að flokksmennirnir séu samhuga og fylgist vel að málum, að hver maður í flokknum breiði út þær skoðanir er flokkurinn heldur fram og reyni á allan hátt að auka þeim fylgi. Þess vegna verða stjórnmálaskoðanir hvers flokks brátt einskonar trúarbrögð flokksmanna.  Það myndast trúarsetningar, sem ætlast er til að allir flokksmenn fylgi og hver sem fer að hugsa sjálfstætt um málin og kemur fram með ágreiningsatriði við skoðanir flokksstjórnarinnar, verður brátt vargur í véum, því hann er hættulegur fyrir samheldnina, dregur úr trúaráhuganum og leysir sundur í stað þess að binda saman.  Það eru talin svik við flokkinn að halda fram öðrum skoðunum en þeim sem koma heim og saman við stefnu hans.  Þar sem svona er í garðinn búið, þá er ekki von að stjórnmálaflokkar verði neinar gróðrastöðvar frjálsar hugsunar um þjóðmálin og rannsókar á þeim. Aðaláhuginn snýst um það að halda saman, vinna sigur á öðrum flokkum, ná í völd og halda þeim. Þar með verða flokkshagsmunirnir brátt aðalatriðið í baráttunni.”

Eina albestu greiningu á Icesave-vanda íslensku þjóðarinnar er nú að finna á vefsíðu Jóns Baldvins Hannibalssonar jbh.is.

Ólafur, bróðir Jóns Baldvins, ritaði ekki síður athyglisverða grein um málið í Morgunblaðið síðastliðinn mánudag. Í raun og veru ættu þessar greinar að vera skyldulesning, ekki síst fyrir þá sem starfa á vegum rannsóknarnefndar Alþingis. Eins er með rannsakendur á þeim bæ og vísindamenn á rannsóknarstofu; þeir sjá oft ekki neitt markvert undir smásjánni fyrr en búið er að benda þeim á hvað þar getur að líta. Megnið af daglegum veruleika venjulegra borgara er líkt og sjálfgefinn. Hann er reyrður í daglegar venjur, siði og gildismat sem fæstir bjóða byrginn frá degi til dags. Hann er ósýnilegur uns bent er á hann.  

Undir þessu sjónarhorni er verðugt að staldra við eftirfarandi í greiningu Jóns Baldvins: „Hver bar á því höfuðábyrgð, við einkavæðingu ríkisbankanna, að afhenda Björgólfsfeðgum Landsbankann á gjafvirði? Hvers vegna var nánasti samstarfsmaður Davíðs, Kjartan Gunnarsson, framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins, skilinn eftir við einkavæðinguna sem varaformaður bankaráðsins? Var það ekki til þess að tryggja, að forráðamenn bankans væru „í pólitísku talsambandi“ við Flokkinn, úr því að Búnaðarbankinn hafði samkvæmt helmingaskiptareglunni verið framseldur í hendurnar á S-hópnum, mönnunum sem stukku frá borði, áður en SÍS var dysjað á öskuhaugum sögunnar?“

Venslanet sérhagsmunanna 
Jón Baldvin heldur áfram og segir að varla hafi umrætt talsamband við Flokkinn stirðnað við einkavæðingu bankanna. „Listinn yfir nánustu samstarfsmenn bankastjóra Landsbankans lítur út – eftir á að hyggja - eins og “hver er maðurinn?” yfir valdakerfi Flokksins úr Orator, Vöku og Stúdentaráði inn í bankana og ráðuneytin... Það tók þetta þéttriðna venslanet sérhagsmunanna, undir verndarvæng Sjálfstæðisflokksins, bara sex ár frá einkavæðingu að kollvarpa efnahagslegu sjálfstæði Íslands og orðspori gagnvart umheiminum.”  

Greining Jóns Baldvins svarar einkar vel til ýmissa yfirlýsinga Evu Joly. Hún heldur því meðal annars fram, að valdakerfi þeirrar forréttinda- og valdastéttar sem Jón Baldvin ræðir búi við einskonar refsileysi; dómstólar ná ekki til sérhagsmuna hennar. Fyrir þessa stétt, íslensku nómenklatúruna, er auðvelt að kalla eftir löghlýðni og dómstólaleið. Dómskerfið á yfirleitt við um aðra en hana. Davíð Oddsson vill til dæmis að íslenskur dómstóll rétti í Icesave-málinu. Vill hann kannski málið fari fyrir héraðsdóm Norðurlands eystra?  

Samtryggingin um völdin og auðinn er fyrirfram gefin. Hún umlukti og gegnumsýrði störf manna eins og Sigurjóns Þ. Árnasonar fyrrverandi bankastjóra Landsbankans og Jónasar Fr. Jónssonar fyrrverandi forstjóra Fjármálaeftirlitsins, sem um svipað leyti voru formenn Vöku og í forystu fyrir stúdenta í HÍ; Jónas 1989 og Sigurjón ári síðar. Báðir voru þeir með flokksskírteini Sjálfstæðisflokksins upp á vasann, aðgöngumiðann að íslensku nómenklatúrunni, hinni ráðandi stétt. Var hægt að ætlast til þess að Jónas Fr. hefði raunverulegt eftirlit með Sigurjóni?  

Sumir eru jafnari en aðrir

Nú hefur þessi nómenklatúra lagt íslenskt efnahagslíf í rúst hvað svo sem hún segir sjálf um alþjóðakreppu, gallað regluverk ESB og hryðjuverkalög Breta sem frumorsök hrunsins.

Hollustan við valdið hefur verið lykill hinna útvöldu að forréttindunum. Hollusta almennings átti að vera lóðrétt, við forstjórana, embættismennina og landsföðurlegu stjórnmálaforingjana sem réðu ferðinni. Hollusta þeirra átti sem sagt ekki að vera við meðbræður og samfélagið. Aftur á móti sýnir nómenklatúran íslenska – hin íslenska ráðandi stétt – aðeins hollustu innan úrvalshópsins. Hollusta þeirra liggur lárétt;  tryggð stjórnenda og annarra innvígðra er við hvern annan. Þeir tryggja hver öðrum eftirsóttar stöður, jafnvel þótt þeir hafi framið afglöp og klúðrað málum. Þeir stjórnarmenn sem örlátir eru á kaupauka fyrir forstjórana fá örlætið ríkulega endurgoldið.

Íslenska kunningjaveldið og klíkuþjóðfélagið er hið undirliggjandi mein og orsök hrunsins. Það á eftir að koma betur í ljós.
Augljóslega geta menn, sem eru hluti af íslensku nómenklatúrunni, ekki rannsakað þetta mein og dregið réttar ályktanir um ábyrgð.

(Birt í DV 8. júlí 2009)

(Nomenclature er orð sem vísar til vísindalegrar eða faglegrar flokkunar. Orðið Nomenklatura var síðar haft um ráðandi stétt Sovétríkjanna og annarra ríkja austantjalds. Til nómenklatúrunnar tilheyrðu embættismenn í lykilstöðum, stjórnmálamenn, forstjórar í ríkisreknum iðnfyrirtækjum, bönkum og á öðrum sviðum þjóðlífsins.)

Dúddi Bei skrifaði eftirfarandi inn á spjallrás eyjunnar eftir að Davíð Oddsson, formaður Heimastjórnarflokksins, bærði á sér í viðtali við upplýsingafulltrúa flokksins Agnesi Bragadóttur:

...

"Ég er svo glaður yfir því að Davíð sé kominn til bjargar að ég get ekki sofnað.

Fór út að ganga og fylltist bjartsýni fyrir hönd lands og þjóðar.

Auðvitað situr Davíð ekki bara hjá og horfir á allt fara til fjandans.

Ég er svo stoltur yfir því að vera Sjálfstæðismaður og standa réttu megin í lífinu og hafa svona þróað innæi á hvað sé mér og mínum fyrir bestu.

Davíð átti ENGAN þátt í hruninu enda löngu hættur í pólitík og nú kemur í ljós að hann hafði varað við þessu margoft. Það hlaut að vera enda var maðurinn Seðlabankastjóri og vissi sínu viti. Kommarnir hlustuðu ekki þá en hlusta kannski núna.

Biðjum Davíð auðmjúklega afsökunnar á þeirri ranglátu meðferð sem hann hefur fengið frá stórum hluta þjóðarinnar. Gott fólk, sýnið auðmýkt og viðurkennið að þið skutuð sendiboðann og fáum hann, Davíð, til að leiða endurreisnina.

Það er okkar eina von. Ég veit ekki hvað er best að gera en Davíð veit það. Ef það er að loka landinu og borga ekki Ice-Save þá er það bara þannig.

Davíð veit...og Davíð veit best. Nú þarf ég ekki að hugsa um þetta meira því meisarinn er kominn aftur."
.........

Nú geta Sigmundur Davíð, Þór Saari og Bjarni Ben og órólega deildin í VG gengið í Heimastjórnarflokkinn með Davíð, Agnesi og Óskari Magnússyni (útgáfustjóra sægreifanna) og bjargað þjóðinni frá bölinu sem aðrir en Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn kölluðu yfir þjóðina.

Og svona í leiðinni: Þeir sem telja að regluverk Evrópska efnahagssvæðisins um tryggingar á bankainnistæðum eigi ekki við um kerfishrun bankakerfis heillar þjóðar ættu að hafa það hugfast, að deilur Íslendinga við Breta og aðrar nágrannaþjóðir snúast um það hvort þjóðin (ríkið)  eigi að bera ábyrgð á innistæðum í EINUM banka, Landsbankanum. Ég veit ekki til þess að íslenskur almenningur sé látinn borga út innistæður annarra íslenskra banka í nágrannalöndunum.
Að öðru leyti vil ég benda á þessa greiningu.

Ónefndur maður kom að máli við DV á dögunum og kvaðst hafa samið inngang að leikþætti um yfirheyrslu á vegum rannsóknarnefndar Alþingis sem falið hefur verið að komast að sannleikanum um bankahrunið. Leikþátturinn væri eintómur tilbúningur en alveg óhætt að birta hann. Sá ónefndi vildi hins vegar ekki skipta út nöfnunum þótt um tilbúning væri að ræða. Verður það látið gott heita en inngangurinn er eftirfarandi:  

Leikþátturinn:

Davíð Oddsson kemur fyrir rannsóknarnefndina. Frammi á biðstofu situr Kjartan Gunnarsson og bíður skýrslutöku.

Davíð gengur inn. Fyrir framan hann sitja Páll Hreinsson, Tryggvi Gunnarsson og Sigríður Benediktsdóttir, hugsanlega fleiri.

Páll: Góðan dag… Ég vil biðja þig um að segja til nafns og gefa upp kennitölu. Síðan verður þú að sverja þess eið að segja satt frammi fyrir nefndinni.

Davíð: Já, svo þetta er ykkar vinna núna. Ég man þegar ég lét Ólaf G. Einarsson ráða þig í stöðu umboðsmanns Alþingis, Tryggvi minn. Hann var þá forseti Alþingis 1998 minnir mig. Það var löngu eftir að við sátum saman á Flokksfundum hér í den… En þú stóðst þig ágætlega á Morgunblaðinu…

Páll: Má ég biðja þig um að svara einvörðungu spurningum okkar…

Davíð: Já, hvernig læt ég, Páll minn. Tryggvi er besti maður og hélt trúnað um símtal okkar vegna álits hans á Ólafi Berki frænda hér forðum þegar við gerðum hann að dómara. Reyndar botnaði ég ekkert í því áliti frekar en áliti hans á einkasyni mínum. Kannski tók ég sjö mínútna kast á þig, Tryggvi, þarna í símanum forðum út af Ólafi Berki frænda. Ertu nokkuð reiður ennþá?

Tryggvi: Eigum við ekki að snúa okkur að efninu…

Davíð: Jú, Tryggvi minn. Páll sessunautur þinn er annars vænn maður. Hann veit allt um vanhæfi og gekk frá stjórnsýslulögunum fyrir mig. Og líka upplýsingalögunum og sá svo til þess árum saman að fjölmiðlarnir væru ekki að hnýsast ofan í það sem þeim kemur ekki við. Hann var fínn formaður úrskurðarnefndarinnar um upplýsingamál. Og fjári góður þegar hann komst að því að alþingismenn hefðu engan lagalegan aðgang að upplýsingum umfram almenna borgara. Sniðugt, allt innmúrað. Páll er maður leyndarinnar sem nú ætlar að segja þjóðinni sannleikann um hrunið. Fyndið, he, he... Páll er annars hæfur maður á réttum stað. Við Björn Bjarnason reglubróðir vorum alveg sammála um þetta daginn áður en hann gerði hann að hæstaréttardómara. Ég man þetta vel.
 

Sigríður: Afsakið, herramenn, en verðum við ekki að gera stutt hlé?

Davíð: Hver ert þú? Þú ert ekki innvígð og innmúruð er það? Heldur þú að þú hafir næga þekkingu á innviðum Flokksins til þess að skilja íslenska stjórnkerfið?

Sigríður: Það erum við sem eigum að spyrja þig spurninga en ekki öfugt...

Davíð: Ég get sagt þér eina góða sögu af Páli. Hann var þá formaður úrskurðarnefndar um upplýsingamál árið 2005 minnir mig áður en ég hætti sem ráðherra. Einhver hafði kært synjun landbúnaðarráðuneytisins vegna þess að þessi einstaklingur hafði ekki fengið frá ráðuneytinu ættbók cocker spaniel-hundsins. He, he. Einhver hundaræktandi býst ég við. Páll benti bara á að kæran væri fyrnd, ekkert þýddi að koma eftir fjóra mánuði þegar fresturinn í lögunum hans var aðeins 30 dagar. Svona er Páll tryggur í stóru og smáu. Ber gott skynbragð á hvað hæfilegt er að almenningur fái að vita og hvað ekki. Hann veit að þetta nýja Ísland gagnsæisins er bara kjaftæði.

Páll: Nú spyr ég beint, Davíð: Voru þessi lán, endurhverfu lánin sem settu Seðlabankann á hausinn, ekki örugglega ætluð Landsbankanum, 100 milljarðar eða svo? Eða á ég að spyrja Kjartan?

Davíð: Spyrðu Kjartan endilega. Hann mun aldrei segja styggðaryrði um mig. Æ, hann missti eitthvað út úr sér í Valhöll eftir að hann hafði tapað milljörðum í bankahruninu. En það lagaðist um leið og ég hringdi. Rétt eins og forðum þegar ég hringdi í Tryggva.

Birt í DV 1. júlí 

Rithöfundum tekst stundum firna vel að greina veruleikann og lýsa honum á næman og meistaralegan hátt. Eins og Guðbergur Bergsson gerði í viðtali við Suðurnesjablað DV í síðustu viku. Hann var spurður um sjálfsmynd þjóðarinnar eftir að hafa rætt bankahrun og skuldir.

Rithöfundurinn svaraði:

„Sjálfsmyndin er eins og hún hefur alltaf verið. Ísland er eingangrað land og þess vegna hefði verið sálrænt séð gott að við borguðum þetta ekki. Við einangruðumst og stæðum saman og við munum aldrei falla. Þegar Rómverjar réðust inn í Spán voru þorp eða bæir sem vildu ekki gefast upp, heldur falla allir en að gefast upp. Eins með þessa þjóð, þessi þjóð hefði bara tekið því mjög vel. Allt í lagi, þetta hefur komið fyrir okkur, þetta er okkar sjálfskaparvíti, nú stöndum við saman og verðum eins og áður var. Þegar skip fórst tók öll þjóðin þátt í harminum. Það sem sameinaði þjóðina var harmurinn. Þetta mundi líka sameina þjóðina ef hún myndi ekki borga, einangrast og standa bara með sjálfri sér. Vera ekkert að hugsa um það hvaða álit hinn stóri heimur hefur á okkur. Stóri heimurinn hugsar ekkert mjög mikið um okkur.“

Ætli einhver taki þennan skilning Guðbergs upp í þinginu þegar Icesave-skuldin kemur þar til umræðu síðar í vikunni?