Kenningar formanna Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins um skatta gagna út á gamalkunn slagorð um að hin dauða hönd ríkisins dragi úr vinnugleði, framkvæmdavilja og framleiðslu til að standa undir útgjöldum yfirleitt. Því hærri skattar því minni vinnugleði og framleiðsla. Krónurnar sogist inn í ríkishítina og skilji atvinnulífið eftir verklaust, í dauðadái. Þannig þorni loks sjálfir skattstofnarnir.“

Þetta er vitanlega órökstutt og engar sannanir hafa verið færðar fram fyrir því að þannig sé þessu varið.

Með beinum og óbeinum sköttum er fé sótt í buddu almennings til þess að standa undir samfélagslegum þörfum og réttlæti; samgöngum, menntun og heilbrigði, löggæslu og svo framvegis.

Margir aðrir taka fé með valdi upp úr vösum almennings og breyta skiptingu þjóðarkökunnar þar með sér í hag.

Með 12 prósenta verðbólgu og verðbótum er sogað fé úr buddum almennings.

Með gengisfalli krónunnar er farið djúpt ofan í vasa almennings að honum forspurðum.

Með svimandi háum vöxtum er kafað ofan í vasa almennings gegn vilja hans.

Með afskriftum skulda fyrirtækja er byrðum velt yfir á herðar almennings.

Hættulegt trúboð 

Ekkert af þessu er frábrugðið sköttum að því leyti að peningar eru í öllum tilvikum teknir úr vösum manna með valdboði eða nauðung.

Ekkert af þessu hefur orðið til þess að draga úr vinnugleði eða vilja fólks til þess að afla tekna. Orðræða stjórnarandstöðunnar byggist á bábylju sem ættuð er frá repúblíkönum í Bandaríkjunum. Að ekki megi skattleggja vinnugleðina úr ríka fólkinu, því skattleysi þess myndi jákvæða flóðbylgju í atvinnulífinu sem lyfti öllum bátum, stórum og smáum. Í þessu er engin kenning eða hugmyndafræði önnur en sú sem hentar til þess að réttlæta auðsöfnun, græðgi og frelsi frá samfélagslegri ábyrgð. Sönnu nær væri að ætla að þeir sem komast að kjötkötlunum leggist fremur í leti og hægindi en þeir sem þurfa að beygja sig undir aga launavinnunnar. „Sá agi sem iðnaðurinn útheimtir verður að siðakerfi samfélagsins,“ sagði bandaríski hagfræðnigurinn John Kenneth Galbraith á liðinni öld.

Speki Galbraiths á ekki við um þann hluta þjóðarinnar sem hóf sig yfir agann og lögin og þurfti aldrei að óttast dómstólana.

Átthagafjötrar fátæklinganna

Roskinn maður á eftirlaunum missti íbúð sína á dögunum. Hann sá ekki ástæðu til þess að sýta það sérstaklega en sagði: „Verst er að þessir ribbaldar hafa svipt mig ellinni,“ og átti við að afkomendurnir, börn og barnabörn hans væru flúin til útlanda. Það var ekki undan sköttunum sem hann býsnaðist frekar en afkomendur hans, heldur fráleitri samfélagsmynd sem við blasir upp úr gróðrastíu græðginnar, skuldaklafans og misskiptingarinnar eftir bankahrunið.

Þegar umtalsverður hluti þjóðarinnar fluttist vestur um haf í lok nítjándu aldar voru það ekki þeir fátækustu sem það gerðu eins og Helgi Skúli Kjartansson sagnfærðingur hefur sýnt fram á. Fátæklingarnir höfðu ekki efni farmiðum fyrir sig og sína.

Fræðimenn hafa stundum beitt þeirri aðferð að leggja spurningar fyrir fólk um óraunhæfar aðstæður og viðhorf þess til staðleysuveruleika. Hver eru til dæmis áhrif landfræðilegrar einangrunar og menningarlegs taumhalds á rekstur fyrirtækja og vinnumarkaðinn?

Hugsum okkur að Ísland sé flutt um set og fundinn staður andspænis Kaupmannahöfn. Byggð yrði brú yfir til höfuðstaðar Dammerkur. Íslendingar fengju þá að velja milli landa með hliðsjón af launum, sköttum, eftirlaunaréttindum, verðlagi, veðri, fjölbreytni og mannréttindum. Einmitt hliðstætt frelsi almennings til að velja myndaðist þegar Berlínarmúrinn féll fyrir 20 árum.

Kannanir af þessum toga hafa verið gerðar. Þær benda til þess að þorri almennings myndi forða sér. Íslandsmegin sætu eftir atvinnurekendur með sárt ennið, forstjórar og framkvæmdastjórar og fólk úr efri millistétt.

Eins og glöggur lesandi hefur þegar áttað sig á er þetta vitanlega fólkið sem fordæmir valfrelsið og biður stjórvöld um að sprengja brúna og koma á fót öflugu landamæraeftirliti.

(DV 25.- 26. nóvember 2009)

Best er að gera ráð fyrir því versta en vona það besta.

Ég gerði aldrei ráð fyrir því að svo illa væri komið fyrir þjóðinni sem komið hefur á daginn eftir bankahrunið. Græðgin er stórbrotin. Siðleysið er yfirgengilegt. Eiginhagsmunapotið kastar tólfunum. Undirhyggjan fyllir mælinn. Brotaviljinn tekur í hnúkana. Agaleysið er algert.
 
Eitthvað hlýtur að hafa brugðist.

Eins er með þjóð og einstakling. Þjóð þarf uppeldi til góðra siða og verka líkt og barn. Allir finna þann fínlega mun sem er á uppeldi þjóða þegar þeir fara milli landa og gera samanburð. Vita ekki alveg í hverju munurinn liggur en læra smátt og smátt að lýsa honum. Gefa dæmi.

Hér er dæmi um uppeldi þjóðar:

Árið 1993 voru sett samkeppnislög og komið á fót samkeppnisstofnun í samræmi við kvaðir sem innleiddar voru með EES samningnum.

Fyrir þann tíma keyptu allir eldsneyti á bíla sína hjá Shell, Esso eða PB á sama verði. Shell var íhaldið og Esso var Framsókn. Sjálfstæðismaður ók frekar bensínlaus milli landshluta en að kaupa bensín frá Esso.

Þetta þótti sjálfsagt.

Rétt fyrir jólin 2001  gerði Samkeppnisstofnun húsleit hjá olíufélögunum í þágu almennings. Hún gaf þeim að sök að fara með ólöglegu samráði ofan í vasa almennings og okra á honum.

Sjálfstæðisflokkurinn varð frávita af reiði; ríkisstofnun hafði vogað sér að trufla fjárpógssstarfsemi fínnar kolkrabbaættar. Almenningur lét sér fátt um finnast og hélt áfram að kaupa bensín.

Umræðan var mikil í eitt til tvö ár. Fínu ættirnar hugsuðu stofnuninni þegjandi þörfina. Þurrkuðu fingraförin af glösum á leynifundum.

Ár eða tvö liðu. Umræðan hélt áfram, á þingi og víðar. Olíufélögin voru sektuð. Sveitarfélög og fyrirtæki höfðuðu skaðabótamál.

Smám saman LÆRÐI  þjóðin að samráð um að fara djúpt ofan í vasa almennings er ólöglegt. Smám saman varð þjóðin meðvituð um að hún á stofnanir sem eiga að verja hagsmuni hennar en ekki sérhagsmunahópa.

Þjóð hafði fengið regluverk að utan og fór að taka mið af verði frekar en að kaupa bensín í samræmi við pólitískar skoðanir.

Ég veit ekki hvort þetta er alveg rétt lýsing á þroskaferli þjóðar. Talsvert virðist skorta upp á að fylgt sé almennum leikreglum og prinsípum þegar afskrifaðar eru skuldir fyrirtækja og leifarnar af vænlegum rekstri í landinu er skipt upp.

Vel að merkja: Gott uppeldi barna gefur fyrirheit um góðan bata sjúkrar þjóðar.

Hvenrig stendur á því að íslensku þjóðinni er svo gjarnt að líta svo á að umvandanir annarra þjóða í okkar garð jafngildi því að þær séu okkur óvinveittar?

Er ekki vinur sá sem til vamms segir?

Tökum dæmi: Í bók Styrmis Gunnarssonar fyrrverandi ritstjóra Moggans, segir frá því að eftir "umsátur" annarra þjóða gegn íslenska bankakerfinu hafi því verið settir úrslitakostir. Svarti sauðurinn var Landsbankinn og söfnun bankans á sparifé almennings í Bretlandi og síðar Hollandi.

Styrmir greinir frá því að kröfur breska fjármálaeftirlitsins hafi farið stigvaxandi eftir því sem leið á árið 2008. Lausnin var að flytja Icesave í breska lögsögu, í dótturfélag í Bretlandi, en til þess þurfti Landsbankinn að flytja fimmtung eiginfjár síns til Bretlands sem tryggingu á móti lántökunni hjá breskum sparifjáreigendum. Bankinn þurfti 300 til 500 milljarða króna lán!

Þá peninga átti Landsbankinn ekki til, aðallega vegna harðræðist og óvildar sem gætti í garð Íslendinga að mati Styrmis. 

Landsbankamönnum voru settir úrslitakostir um að samkomulag um þetta yrði að nást fyrir lok ágúst í fyrra. " Náist ekki samkomulag verði starfsemi Landsbankans í Bretlandi stöðvuð."

Þessu svaraði víst Davíð Oddsson seðlabankastjóri með harðorðu bréfi til Mervyn King seðlabankastjóra Englandsbanka. "Þið ógnið fjármálakerfi heillar þjóðar", eða eitthvað á þá leið.

Allt er þetta hið undarlegasta því "ljóst er af þessum bréfaskriftum að rekstur Landsbankans hefur verið kominn í uppnám um miðjan ágúst 2008 og raunar fyrr," segir Styrmir.

Á sama tíma voru góðvinir okkar innan Seðlabanka Norðurlanda  búnir að missa þolinmæðina með okkur.
Bretar og Hollendingar voru búnir að missa þolinmæðina með okkur.
Seðlabanki Evrópu og Bandaríkjanna voru búnir að missa þolinmæðina með okkur.
Allir voru búnir að loka, gefa okkur puttann.

Ástæðurnar blasa við. Breska fjármálaeftirlitið sagði eitthvað á þessa leið við Landsbankamenn (endursögn Styrmis) í lok júlí 2008:

"Efnahagsástandið á Íslandi er að okkar mati verra en þið viljið halda fram og í því felst að áhættan fyrir breska innstæðueigendur í Landsbankanum eru meiri. Við teljum ekki að Seðlabanki Íslands geti verið lánveitandi til þrautavara eða að hann geti fjármagnað innstæðukerfið íslenzka."

Fyrirgefið, en er þetta ekki allt rétt og sannleikanum samkvæmt hjá breska fjármálaeftirlitinu?

En hvað var gert hér heima? Hvaða gáfumenni leyfðu til dæmis Landsbankanum að opna
Icesave  í Hollandi 29. maí 2008 og safna 300 milljörðum króna fram að hruni?

Af 550 milljarða króna skuld sjávarútvegsins  er helmingurinn ef ekki meira til kominn vega kvótakaupa fyrirtækja sem enn starfa í greininni. Mestur hluti skuldanna er í erlendri  mynt.

Tekjur sjávarútvegsins í krónum hafa sem betur fer hækkað með falli krónunnar. Krónufallið er hins vegar tvíbent þar sem skuldirnar hækka einnig.  Meira en fimmtungur þeirra hefur nú þegar verið frystur, enda er að minnsta kosti fjórðungur sjávarútvegsfyrirtækja á heljarþröm og enn fleir með neikvæða eiginfjárstöðu.

Stundum hefur verið sagt að atvinnugrein sem greitt getur hundruð milljarða króna fyrir kvóta hljóti allt eins að geta leigt kvótann af ríkinu gegn hóflegu gjaldi. Gera út á nýtingarrétt en ekki eignarrétt á óveiddum fiski í sjó.

En þetta mega boðberar séreignarréttarins ekki heyra nefnt. Þorsteinn Pálsson, gamall sjávaráutvegsráðherra LÍÚ,  rís upp og bókar í viðræðunefnd um aðild að ESB að fyrningarstefna stjórnvalda í sjávarútvegi veiki stöðu Íslands í viðræðunum.

Vilhjálmur Egilsson framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins fordæmir skötuselskvótann sem Jón Bjarnason ætlar að leigja og tekur upp þykkjuna fyrir LÍU. Skárra væri það nú; hann var einn þeirra þingmanna Sjálfstæðisflokksins  sem sá til þess um miðjan síðasta áratug að unnt yrði að veðsetja kvóta sem séreign útgerða.

Vopnabræðurnir Þorsteinn Pálsson og Vilhjálmur Egilsson eru sem sagt sjálfum sér samkvæmir um þýðingu séreignarréttarins yfir auðlindum sjávar.  

Við þekkjum merkin. Þorsteinn (sjávaraútvegsráðherrann fyrrverandi), Samtök atvinnulífsins (Vilhjálmur), Morgunblaðið, LÍÚ, Samtök fiskvinnslustöðva og þingflokkur Sjálfstæðisflokksins taka nú upp glerharða andstöðu við fyrningarleiðina. Þeir munu setja allan þann áróðurspening í Moggann sem þarf til að brjóta á bak aftur fyrirhugaðar breytingar sem stjórnvöld vilja gera á kvótakerfinu.  

Þorsteinn  sem svo mjög vill gaga í ESB áttar sig ekki á því að þessi barátta LÍÚ klíkuveldisins verður líka barátta gegn aðild að ESB.  Enn ekki hvað?

Er ekki rétt að ESB sinnarnir Þorsteinn og Vilhjálmur segi stjórnvöldum umbúðalaust hvað þeir raunverulega vilja og í hvaða liði þeir spili?

Því skýrari mynd sem stjórnvöld, Seðlabankinn og Fjármálaeftirlitið höfðu af vanda Landsbankans og því fyrr sem þeim varð vandi bankans ljós - eins og ráða má af bók Styrmis Gunnarssonar - því stærri er glæpur þeirra.

Í lögum um fjármálafyrirtæki hafði Fjármálaeftirlitið ótvíræða heimild til þess að stöðva stofnun útibús Landsbankans í Hollandi ef því sýndist fjárhagur og stjórnun bankans í ólestri. Það er öldungis ÓTVÍRÆÐ HEIMILD í grein 36.

En klíku- og flokksbræðurnir í Landsbankanum, Seðlabankanum og Fjármálaeftirlitinu vissu sem var að ef þeir stöðvuðu söfnun sparifjár meðal saklausra Breta eða Hollendinga færi Landsbankinn á hausinn. Það breytir hins vegar engu um lagabókstafinn. FME gat hæglega stöðvað opnun Icesave í Hollandi. Þess í stað margfaldaði FME og Seðlabankinn tjónið.

Ég vona að menn gleymi því aldrei að Landsbankinn opnaði formlega Icesave starfsemi sína í Hollandi svo seint sem 29. maí 2008!!!!! - Bankinn var þá raunar í gjörgæslu og erlendis voru allir búnir að loka á fjármögnun.

Seðlabankinn fylgdi eftir og keypti ónýt skuldabréf gefin út af Landsbankanum. Fyrir andvirði þeirra keypti bankinn ríkis- og húsnæðisskuldabréf og seldi seðlabanka Evrópu fyrir evrur. 100 milljarðar þar!  Þjóðin borgar milljarða í vexti af þeirri skuld einni ár hvert.

Sjá menn ekki meðvirknina? Kunningja- og klíkuþjóðfélagið að störfum í þágu Landsbankans?

Svo þegar kom að Þorsteini Má Baldvinssyni og vandræðum Glitnis í lok september í fyrra þótti seðlabankastjóranum sjálfsagt að lækka hluti eigenda bankans í snarheitum um 88 prósent. Svarthvít heimsmynd formanns bankastjórnar Seðlabankans að verki. Heimskan uppmáluð.

Í fljótu bragði virðist mér vera hér um að ræða meiriháttar og afdrifarík lögbrot FME og Seðlabankans að ræða að ekki sé talað um afglöp og andvaraleysi Geirs Haarde og ríkisstjórnar hans.