Ég ræði oft við lögfræðinga. Stundum spyr ég þá um yfirtöku Seðlabankans/ríkisins á Glitni í lok september í fyrra. Var það gert í samræmi við lög? Mega menn brjóta lög í neyð?  Hleypir það ekki að geðþóttanum ef menn fara ekki að lögum?

Líkt og margir aðrir lögfræðingar er Sigurður G. Guðjónsson hrl. Þeirrar skoðunar að lög hafi verið brotin við yfirtökuna á Glitni. Um þetta má lesa í bráðmerkilegum pistli hans á Pressunni.

Sigurður G. Segir frá aðdraganda yfirtökunnar:

„Á fundum með ráðherrum og þingmönnum kynnti Davíð Oddsson þá ákvörðun, að Seðlabankinn legði Glitni til 600 milljónir evra í nýtt hlutafé og eignaðist 75% hlutafjár bankans. Í því fólst í raun þjóðnýting Glitnis. Enginn stjórnmálamaður virðist hafa hreyft andmælum við þjóðnýtingu Seðlabankans. Rúmaðist hún þó hvorki innan fjárlaga né  laga um Seðlabanka Íslands.“

Kannski kunni enginn neitt. Kannski var ekki hlustað á þá sem höfðu kunnáttunna. Kannski fékk seðlabankastjórinn að vaða yfir allt og alla með geðþótta sínum. Talaði hann við helstu sérfræðingana innan Seðlabankans?

Sigurður G. Guðjónsson nefnir þó ekki, að hugsanlega voru einnig brotin stjórnsýslulög við yfirtöku Glitnis.

Spurningin er vitanlega hvort sérstakur saksóknari, rannsóknarnefnd Alþingis eða einhver annar hafi tekið málið upp.

Er ekki nauðsynlegt að ganga úr skugga um hvort yfirtaka Glitnis var innan ramma laga?
Ég lít nefnilega svo á að allir eigi að vera jafnir frammi fyrir lögunum. Ég vona að réttarvörslukerfið og dómskerfið sé sammála þeirri skoðun.

Sæll Hannes Hólmsteinn.

Við skrifumst stundum á. Ég hef lagt fyrir þig mikilvægar spurningar um fræðileg heilindi þín en þú kýst að svara ekki.

Ég sé að þú ert ergilegur yfir skoðunum Egils Helgasonar, telur hann vera vinstrimann sem ausi óhróðri og svívirðingum yfir ástsælan lífsleiðtoga þinn Davíð Oddsson í skjóli Ríkisútvarpsins. Þú heimtar að komið verði böndum yfir hann, já lögum, vegna svívirðilegrar hlutdrægni.

Þér til upprifjunar Hannes vil ég birta hér brot úr bréfi Hrafns Gunnlaugssonar til Matthíasar Johannessens fyrrverandi ritstjóra Morgunblaðsins . Matthías birtir bréfið á vefsíðu sinni www.matthias.is, en það er ritað í maí 1974. Þá varst þú liðlega tvítugur og áttir eftir að koma mjög við sögu Ríkisútvarpsins. Enginn bað þá um að komið yrði lögum yfir athæfi þitt og flokksbræðra þinna innan RÚV:

„En hvað er þá að gerast á Íslandi spyr maður sjálfan sig. Jú, við áttum útvarpsráðsmeirihluta í áratugi, á meðan varð útvarpið rautt – við erum í minnihluta í dag, þá er útvarpið orðið eldrautt. Allt virðist stefna í sömu átt og í Svíþjóð. Við leyfum eyðileggingaröflunum að vaða uppi til að kaupa okkur smá frið. En höfum við hugfast: þeir vinna stöðugt af okkur land og hafa ekki tapað einum fermetra, frekar en Björninn bak við járntjaldið.

Því miður virðist ríkja algjört sinnuleysi í okkar röðum, ef þú og örfáir menn á Mbl. eru undanskildir, okkar menn líta á útvarpsráð sem bitling, Þjóðleikhúsráð sem snobb, en skilja ekki að þeir eru í útvarðsstöðu, þar sem baráttan á að vera hörðust og þar sem úrvalsliðið á að stöðva fjandmanninn.

Ég er voðalega hræddur um að við séum aðeins bremsuborðar, kæri pater, sem slitnum þegar hjólið snýst. Kannski tekst okkur að hægja á snúningnum eitt andartak með ofboðslegu átaki, en það er komið á fleygiferð aftur eftir augnablik. – Við verðum því að safna liði og hefja sókn. Ég hef sjálfur reynt að byggja upp tengsl við góða og hugrakka drengi sem ég veit að vilja berjast og þora. Þú manst eflaust enn þegar ég kom með Davíð Oddsson í fyrsta sinn upp á skrifstofu til þín, og Baldur Hermannsson á eftir að reynast fallbyssupenni þegar fram í sækir. Rúnar (Gunnarsson,á sjónvarpinu) á einnig eftir að fylgja okkur eftir gegnum þykkt og þunnt, þannig mætti nefna fleiri, en við verðum að byggja upp breiðfylkingu og standa saman.

Ég lít á þig sem kjörinn foringja til að safna liðinu um, en gleymdu því ekki að berserkir eru oft erfiðir í liðssveitum, þó þeir séu öllum mönnum betri í orustu. Sjálfur er ég þannig skapi farinn að ég rýk upp með offorsi og hleyp á mig, og þegar ég er í ham hættir mér til að tala beint út frá eigin hugrenningum. Þegar ég skrifaði þér “bréfið” þá var ég í öllum ham og fannst allt á leiðinni norður og niður, og við standa magnlausir gegn helreið laumukommanna; árangurinn varð frumhleypt reiðikast. Ég ætla ekki að útskýra þetta nánar, ég veit þú skilur það – svona er ég, ég hef erft þetta og mínir vinir sætta sig við þennan ókost vegna annarra kosta (vona ég!) – Ég bið þig að hugleiða þetta og óska að vinátta okkar sé einlæg sem áður. Ef ég hefði einhvern tíma ástæðu til að efast um sjálfan mig þá væri slíkt löngu orðið, öðrum eins óhróðri um þig hafa blóðhundar kommúnista reynt að ausa á mig. Staðreyndin er að þeir óttast að við stöndum saman, því þeir vita að þar fer herfylking en ekki “the lonesome rider”.“

Virðulegi prófessor Hannes.
Löngu eftir að Hrafn vinur þinn skrifaði þetta bréf varst þú orðinn sérstakur varðhundur Flokksins innan Ríkisútvarpsins þótt ekki færi endilega mikið fyrir þér. Síðar varð Gunnlaugur Sævar Gunnlaugssson formaður útvarpsráðs í meira en áratug, maður náinn foringja lífs þíns.
Sjónvarpsmegin innan RÚV var handvalið í lausar stöður af Flokknum. 
Gunnlaugur Sævar stóð vaktina í útvarpsráði og stendur hana enn, nú hjá Árvakri, enda fjárhaldsmaður Guðbjargar Matthíasdóttur Moggafjárfestis frá Vestmannaeyjum sem á stærsta hlutinn í þessu aldna blaði sem svo illa er komið fyrir.

Hef þetta ekki lengra núna, en vænti svara frá þér varðandi Jón Þorlákson og fleiri mæta menn reyndust þjóðinni betur en þú og leiðtogi lífs þíns.

JH

Hlustaði á Sigmund Davíð Gunnlaugsson í RÚV-fréttum í morgun tjá sig um tölvupóstasamskipti Indriða H. Þorlákssonar, aðstoðarmanns fjármálaráðherra og Flanagans sem fer með málefni Íslands hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.

Sigmundur fordæmdi það sem hann kallaði pukur Indriða og harmaði sérstaklega að  hefði leitað eftir liðsinni AGS  í Icesave-deilunni við Hollendinga og Breta snemma á þessu ári. Varla gæti það gengið þar sem AGS hefði frá upphafi stillt sér upp með Hollendingum og Bretum (fórnarlambskenningin - allir eru á móti mér).

Fyrirgefið, en var Sigmundur Davíð ekki að leggja til að farið yrði fram á liðsinni Evrópusambandsins við að leysa Icesave deiluna?  Er hann ekki í þessum grátkór sem búinn er að útmála ESB, AGS, Norðurlöndin og heimskapítalismann sem helstu óvini Íslands?

Sigmundur Davíð og vinur hans Bjarni Ben. hafa til þessa ekki séð neinn mun á óvinunum innan AGS og ESB. Samt vilja þeir leita til ESB um málamiðlun í Icesave deilunni en fordæma viðleitni Indriða til að leita til AGS. 

Þessi málflutningur er ekki boðlegur. Hann er móðgun við heilbrigða skynsemi.

Er nokkuð að marka Sigmund Davíð?

Fæð Páls Vilhjálmssonar talsmanns Rannís á Samfylkingunni er heiftarlegt. Hún birgir honum sýn og losar um tengingar hans við veruleikann. Þetta getur hver sem er gengið úr skugga um með því að lesa þetta blogg hans um meinta valdníðslu forseta Alþingis og Icesave-umræðurnar.

Hann hefði betur gefið sér tíma til að skoða lögin um þingsköp áður en hann stakk niður penna að þessu sinni. Það hefði ef til vill kælt hann svolítið.

Í gr. 57. stendur til dæmis eftirfarandi:

"Ef umræður dragast úr hófi fram getur forseti úrskurðað að ræðutími hvers þingmanns skuli ekki fara fram úr ákveðinni tímalengd.
Forseti getur stungið upp á að umræðum sé hætt og einnig getur forseti lagt til, hvort heldur í byrjun umræðu eða síðar, að umræðum um mál skuli lokið að liðnum ákveðnum tíma. Eigi má þó, meðan nokkur þingmaður kveður sér hljóðs, takmarka ræðutíma við nokkra umræðu svo að hún standi skemur en þrjár klukkustundir alls. Tillögur forseta skulu umræðulaust bornar undir atkvæði og ræður afl atkvæða úrslitum."

Ég bendi Páli sérstaklega á síðustu setninguna í greininni. Hann er áreiðanlega lýðræðissinni og hlynntur meirihlutareglunni.

Tómas Ingi Olrich nýhættur sendiherra Sjálfstæðisflokksins og fyrrum ráðherra ritar grein í Morgunblaðið í dag þar sem enn er jagast út af Icesave.
Tómas vitnar í franska skýrslu  og segir þar ekkert minnst á skyldur seðlabanka eða ríkisstjórna til þess að tryggja innstæður þegar um kerfishrun sé að ræða.

Hann er varla stiginn upp úr sendiherrastólnum þegar hann hefur skothríðina á Össur, Jóhönnu og Steingrím: „Stjórnarandstaðan hefur haldið því fram að ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hafi varið hagsmuni Breta og Hollendinga í Icesave-málinu. Framangreint mál rennir stoðum undir þær röksemdir.“

Er hann ekki að saka þau um landráð?

Tómas Ingi eins og aðrir sem taka undir þrjóskulegt lagastagl hrunverjanna í Sjálfstæðisflokknum virðast ekki vita að þetta eru allt þekktar röksemdir og að pólitísk lausn málsins getur vel orðið Íslandi til hagsbóta í framtíðinni. 

Tómas ætti til dæmis að lesa þessa frétt sem birtist í DV 16, júlí síðastliðinn. Hann ætti einnig að athuga vel rök Fridu Fallan (sem Styrmir Gunnarsson rangnefnir Fallin í bók sinni) hjá sænska seðlabankanum sem minnst er á í greininni:

„Davíð Oddsson, þáverandi seðlabankastjóri, hitti að minnsta kosti þrjá forystumenn Landsbankans ásamt seðlabankastjórunum Ingimundi Friðrikssyni og Eiríki Guðnasyni á fundi sunnudaginn 5. október síðastliðinn (2008). Á fundinum var einnig ritari frá Seðlabankanum sem ritaði fundargerð. Samkvæmt heimildum DV gerðu bankastjórar Landsbankans áhyggjur sínar af þjóðnýtingu Glitnis nokkrum dögum áður að umtalsefni. Þjóðnýtingin hefði skapað óróa varðandi Icesave-reikningana í Bretlandi. Því væri vel við hæfi að íslensk stjórnvöld lýstu yfir að ríkið ábyrgðist allar innistæður líkt og aðrar þjóðir, þar á meðal Írar, Grikkir og Hollendingar, höfðu gert án þess að stofnað yrði til útgjalda.

Á fundinum mun Davíð hafa nefnt samtöl sín við Mervyn King, forstjóra Englandsbanka. Einn fundarmannanna, sem DV hefur rætt við, segir að Davíð hafi haldið því fram að King hefði ekki gert kröfu um að ríkið ábyrgðist innistæðurnar. Heimildarmaðurinn fullyrðir að King hljóti að hafa meint það svo að ábyrgð félli ekki á íslenska ríkið ef lögsagan yfir Icesave yrði tafarlaust flutt yfir til Bretlands. Með öllu sé óhugsandi að King hafi meint það svo að lágmarksinnistæður væru ótryggðar. Misvísandi túlkun Davíðs hafi síðar bakað ekki aðeins bankamönnum, heldur einnig Geir H. Haarde, þáverandi forsætisráðherra, og Árna Mathiesen, þáverandi fjármálaráðherra, túlkunarvanda meðal annars í frægu samtali Árna við Alasdair Darling, fjármálaráðherra Breta, strax eftir helgina örlagaríku.

Óbirt gögn

Davíð Oddsson sagði í þættinum Málefnið á Skjá einum í fyrrakvöld að til væru afrit af samtölum hans við Mervyn King, líklega í fórum rannsóknarnefndar Alþingis. Hann endurtók í þættinum að Mervyn King hefði efnislega sagt í umræddum samtölum að ef tryggingasjóður innistæðueigenda réði ekki við vandann myndi hann (Mervyn) ekki gera kröfu um að ríkið ábyrgðist innistæðurnar. Kvaðst Davíð hafa þakkað Mervyn fyrir.

DV hefur leitað eftir að fá afrit af þessum samtölum Davíðs og forstjóra Englandsbanka en án árangurs. 17. mars lagði DV fram eftirfarandi fyrirspurn í fjórum liðum hjá Seðlabankanum:

Ræddi Davíð Oddsson við Mervyn King í síma á fyrstu dögum októbermánaðar sl.? Ef svo: Er til upptaka af símtali DO og MK? Ef ekki er til upptaka af umræddu símtali innan Seðlabankans? Er til minnisblað um þetta símtal og efni þess? Kannast einhver innan Seðlabankans við að Davíð hafi rætt efnislega samtal sem hann er sagður hafa átt við Mervyn King í upphafi októbermánaðar?

Spurningum ósvarað

Engin svör hafa borist enn frá Seðlabankanum. Sambærilegar spurningar voru einnig lagðar fyrir Bank of England í níu liðum 11. mars síðastliðinn. Tveimur dögum síðar svaraði bankinn að samkvæmt starfsvenjum væri ekki hægt að afhenda upptökur eða annað efni af einkafundum og einkasamtölum sem tengdust einstökum fjármálastofnunum.

Samkvæmt því sem rakið var úr úttekt Frida Fallan, sérfræðings hjá sænska seðlabankanum, í DV í gær er almennt viðurkennt, þrátt fyrir ágalla í regluverki ESB um ábyrgð á innistæðum, að á endanum sé heimaland  gjaldþrota banka og þar með ríkið tryggjandi innistæðna til þrautavara. Fallan telur hins vegar ágallana á kerfinu svo mikla að Íslendingar eigi sér drjúgar málsbætur. Rétt hefði verið að Þróunarbanki Evrópu hefði tekið þátt í að endurfjármagna íslensku bankana og gallar kerfisins hefðu átt að knýja Breta og Hollendinga til að taka á sig hluta byrðanna af falli bankanna. Slík niðurstaða hefði skapað Íslandi betri stöðu en unnt var að fá með samningum við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn.“