Magmamálið hefur tekið á sig undarlegar myndir. Einna sérkennilegast er þó hversu tómlát stjórnvöld voru gagnvart einkavæðingu Hitaveitu Suðurnesja á fyrri stigum málsins.
Bankahrunið leiddi til þess að ríkið yfrtók Glitni. Fyrrum hlutur Hannesar Smárasonar í Geysir Green Energy var innlimaður í Glacier Renewable Energy Fund og fór þar með Íslandsbanki með um 40 prósenta hlut í GGE. Önnur 40 prósent í GGE komust undir áhrifavald ríkisins þegar lánardrottnar, Glitnir og Landsbankinn, tóku yfir fjárfestingarfélagið Atorku og þar með hlut þess í GGE.
Núverandi ríkisstjórn, sem komst raunar til valda fjórum mánuðum eftir bankahrunið, gat haft alla þræði í hend sér til þess að koma í veg fyrir að meirihluti HS Orku lenti í höndum erlendra aðila. Til þess þurfti það að vera yflrlýst stefna að halda útlendingum fyrir utan orkuauðlindir landsmanna. Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra andaði rólega til að byrja með og kvaðst vilja ræða við íslensku lífeyrissjóðina um möguleika á að halda orkufyrirtækinu í meirihlutaeign Íslendinga.
Tómlætið gengur aftur
Það er einkennandi fyrir núverandi ríkisstjórn að láta hvert málið á fætur öðru springa framan í sig en reyna síðan að semja um hlutina. Í ljósi andvaraleysis, sem orsakaði bankahrunið, eru slíkar aðferðir af hálfu stjórnvalda alls ekki boðlegar. Er þetta ekki í eðli sínu sama andvaraleysið og orsakaði bankahrunið? Röksemdir og yfirklór ríkisstjórnarinnar er ekki boðlegt hvort heldur sem hún er meðmælt eða mótfallin því að útlendingar kaupi nýtingarrétt á íslenskum orkulindum til lengri eða skemmri tíma eða eignist hluti í innlendum orkufyrirtækjum. Sérhagsmunaröksemdir sumra sjálfstæðismanna eru ekki hótinu betri; eitt andartakið eru kaup útlendinga eðlileg og dæmi um nauðsynlega erlendar fjárfestingar í landinu en hitt veifið eru þeir andsnúnir eignarhaldi Kínverja á fiskveiðiheimildum sem kjósendur Flokksins hafa reyndar sölsað undir sig í nafni gjafakvótakerfisins.
Niðurstaðan gefin?
Skipan Magmanefndarinnar nýverið er einnig gagnrýnisverð. Henni var komið á fót undir þrýstingi yflrlýsingar ríkisstjórnarinnar um orku- og auðlindamál í lok júlí. Þar kvað hún nánast fyrirfram upp úr um hver niðurstaða nefndarinnar ætti að vera. Í yfirlýsingunni segir meðal annars: „Ríkisstjórnin einsetur sér að stöðva það einkavæðingarferli á orkufyrirtækjum landsins sem hafið var í tíð ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks og tryggja samfélagslegt forræði á auðlindum og orkufyrirtækjum. Í samræmi við þessa markmiðssetningu hefur ríkisstjórnin ákveðið að sérstaklega skuli rannsaka tildrög þess að HS Orka sé komin í meirihlutaeigu einkaaðila með það fyrir augum að hægt sé að vinda ofan af þeirri niðurstöðu.“
Má ekki fyrirfram vera augljós hvaða niðurstöðu stjórnvöld vilja fá í Magmamálinu?
Ruglingur og ósamkvæmni
Satt best að segja væri afar gott að fá auðlindastefnu ríkisstjórnarinnar útskýrða í smáatriðum. Gera má ráð fyrir því að stjórnarflokkarnir þrír, Samfylkingin, Steingrímsflokkurinn og Ögmundarflokkurinn, séu sammála um að náttúruauðlindir skuli vera í þjóðareign. En þar lýkur samstöðunni. Ágreiningur vaknar þegar kemur að útlendingum. Menn hafa staðið agndofa gagnvart einangrunarhneigðum og þjóðernisofstopa Ögmundar Jónassonar í grein hans í Morgunblaðinu 6. ágúst síðastliðinn. Fæstir átta sig á því forstokkaða hatri sem hann reynir þar að rækta í garð útlendinga. Þeir eru álitnir þjófar og erindrekar samviskulausra kapítalista sem að mati Ögmundar eiga og reka AGS og Evrópusambandið.
Þetta er þeim mun furðulegra sem tómlæti hans, Jóns Bjarnasonar, Kolbrúnar Halldórsdóttur og annarra þingmanna VG var meira haustið 2006 þegar ríkisstjórn Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins setti inn í fjárlög ársins 2007 heimild til þess að selja hlut ríkisins í HS Orku. Í fljótu bragði er hægt að finna tillögu frá Jóni Bjarnasyni um að falla frá sölu ríkisins í Hitaveitu Borgafjarðar og Akraness. Hins vegar var sett in heimild til sölu ríkisins á hlut ríkisins í HS Orku án nokkurra athugasemda af hálfu VG.
Þetta eru vitanlega ekki boðleg stjórnmál.
(Bir í DV 11/12 ágúst sl.)
Blogg
ÓBOÐLEG STJÓRNMÁL
09:03 › 12. ágúst 2010
ATHUGIÐ Ritstjórn DV áskilur sér rétt til að eyða ærumeiðandi ummælum.





Saga íslenskra lífeyrissjóða einkennist af sukki andlitslausra manna sem hafa farið með fjármunina nánast eins og sína eigin. Í áranna rás hafa fjölmargir stjórnarmanna notið boðsferða frá hagsmunaöflum með tilheyrandi ... 
