Lee Buchheit

Þegar Icesave-samninganefndin íslenska færir fram sjónarmið sín gagnvart Hollendingum og Bretum þessa dagana gerir hún það á skilmálum samstöðunnar sem allir málsaðilar sættust á í Haag á sínum tíma.

Þegar Buchheit, Jonston, Guðmundur Árnason, Lárus Blöndal og aðrir samningamenn Íslendinga færa fram sín sjónarmið þessa vikuna gera þeir það á forsendum umsamdrar samstöðu íslenskra stjórnmálaafla.

Í raun þýðir þetta, að málið er úr höndum framkvæmdavaldsins og komið í hendur Alþingis, löggjafarvaldsins, sem samdi fyrirvarana í Icesavesamninginn á sínum tíma og samþykkti.

Þetta merkir að ríkisstjórnin hefur ekki vald yfir málinu heldur stjórnarandstaðan með liðsinni villta vinstrisins í VG.

Buchheit og Jonston er ekki borgað fyrir að horfa á heildarhagsmuni Íslendinga til skamms eða langs tíma. Vafamál er að þeir hafi þekkingu á öllum mikilvægustu þáttunum í framtíðaráformum þjóðarinnar.
Buchheit og Jonston fá borgað fyrir að horfa aðeins á tiltekinn samning, tilteknar samningaviðræður, þjarka um vexti, tæknilega skilmála og svo framvegis. Til hliðsjónar hafa þeir forsendurnar fjórar sem um samdist í Haag í lok janúar, að Íslendingar greiði að fullu lágmarkstrygginguna fyrir hvern Icesavereikning, 20.887 evrur,  að Íslendingar greiði sanngjarna vexti á móti kostnaði Breta og Hollendinga við að greiða út innstæðurnar á sínum tíma, að Íslendingar tryggi samstöðu allra flokka (valdið til þingsins) og stuðning forsetans og loks að Íslendingar hraði lausn málsins svo sem verða má.

Atriðið um samstöðu allra flokka er mjög merkilegt og flutti valdið yfir málinu úr höndum ríkisstjórnarinnar. Í rauninni gengur það gegn öllum venjum um milliríkjasamskipti. Þótt ekki sé horft nema á skipan nýju samninganefndarinnar má álykta að valdið yfir lausn Icesave er að verulegu leyti úr höndum ríkisstjórnarinnar rétt eins og vald hennar til þess að afnema Icesavelögin frá 30. desember og hætta við eða fresta þjóðaratkvæðagreiðsluinni sem á að fara fram á laugardag.

Erlendu ráðgjafarnir bókstaflega lögðu til á dögunum að Íslendingar hættu að vera “Mr. Nice Guy” eftir að Bretar og Hollendingar lögðu fram það sem þeir kölluðu þeirra endanlega tilboð.
Trúnaður samninganefndarinnar er ekki bara við fjármálaráðuneytið og þar með ríkisstjórnina í málinu heldur við allt þingið samkvæmt ofangreindum forsendum. Menn eins og Lárus Blöndal geta gefið stjórnarandstöðunni skýrslu milliliðalaust. Guðmundur ráðuneytisstjóri (sjálfstæðismaður sem hlaut þjálfun sína og frama undir væng Davíðs Oddssonar í forsætisráðuneytinu) kann áreiðanlega allt um fagleg vinnubrögð og trúnað við yfirmenn sína. En nýtur hann trausts fjármálaráðherra? Er nokkuð litið á hann sem gangandi hlerunartæki fyrir Sjálfstæðisflokkinn?

Tafir á samningi nú eru algerlega til komnar vegna innri hagsmuna í Icesavemálinu sjálfu þar sem ekki er litið til heildarhagsmuna þjóðarinnar eða þjóðarhags. Buchheit varðar ekkert um hversu mikill kostnaður fyrir Íslendinga hlýst af hverjum degi sem líður án þess að semjist.

Segja má að með framvindunni nú hafi stjórnarandstaðan náð fullkomnum gambít á ríkisstjórnina. Þegar lagt er til innan nefndarinnar að Íslendingar “should stop being Mr. Nice Guy” er það í anda herskáustu stefnunnar í málinu sem rekin hefur verið af til dæmis Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni, sem nú vill einnig slíta samstarfinu við AGS.

Af hverju segir ríkisstjórnin ekki bara sannleikann um þetta mál?