ÁskriftFréttaskot | Auglýsingar | Fyrir farsíma Reykjavík: 1.9° 2m/s NW
Jóhann Hauksson

Jóhann Hauksson

Fréttahaukurinn Jóhann Hauksson hefur bloggað um stjórnmál og samfélagsmál á dv.is frá opnun www.dv.is árið 2007. Enn lengur hefur hann skrifað kjallaragreinar í DV og gerir enn.
Hann á feril frá árinu 1986 sem frétta- og blaðamaður. Hann var lengst af fréttamaður, dagskrárstjóri og dagskrárgerðarmaður hjá RÚV, síðar blaðamaður á Fréttablaðinu, DV og dv.is og "Morgunhani" á Útvarpi Sögu.

UPPSKRIFT AÐ ÓLGU OG MÓTMÆLUM

09:28 › 18. mars 2010

Fregnir berast nú af því að úr umferð dragi á vegum. Einnig dregur úr sölu áfengis. Þar af leiðandi rýrna tekjur ríkissjóðs af bensín- og áfengisgjaldi.
Fram kom í yfirliti á neytendasíðum DV í byrjun vikunnar að venjuleg fjögurra manna fjölskylda nær ekki lengur endum saman. Fjölskyldu sem náði saman endum árið 2007 vantar nú 74 þúsund krónur að jafnaði um hver mánaðamót. Þetta samsvarar 900 þúsund króna útgjaldahalla á einu ári.
Mestu munar um nær 50 þúsund króna hækkun bílalána á mánuði, tæplega  40 þúsund króna hækkun afborgana af húsnæði, 28 þúsund króna hækkun matvörureiknings og um 12 þúsund króna hækkun bensínkostnaðar miðað við mánaðarlegan kostnað árið 2007.
Staðreynd er einnig að fólki fækkar nú í landinu í fyrsta skipti frá lokum 19. aldar. Fækkunin nam 1.738 íbúum í fyrra eða sem nemur liðlega öllum íbúum Sandgerðis um síðustu áramót.
Atvinnuleysi er einnig í sögulegu hámarki. Á sextánda þúsund vinnufærir menn ganga atvinnulausir um þessar mundir.
Veruleikinn er þó mun alvarlegri en þetta. Margir hafa flutt af landi brott sem ella hefðu verið skráðir atvinnulausir hér á landi. Aðrir hafa skráð sig í nám frekar en að fara á atvinnuleysisskrá.
Yfirvinnubann er sums staðar í gildi og vinnuvikan hefur styst. Loks benda gögn Tryggingastofnunar til þess að fólki, sem þiggur örorkubætur, hafi fjölgað verulega.
Þetta merkir að heildarvinnuframlag í íslenska þjóðfélaginu hefur dregist mun meira saman en sem nemur skráðu atvinnuleysi.
Mjög mikilvægt er að hér sé ekkert undan dregið í skráningu þannig að myndin verði sæmilega rétt af ástandinu.


Félagslegt álag
Loks má geta þess að beinn samdráttur, lækkun heimilistekna samfara hækkun skulda og greiðslubyrði, skerðir lífsgæðin, eykur spennu, reiði og sundurlyndi, innan fjölskyldna sem og almennt. Þetta getur komið fram í fjölgun skilnaða, aukinni tíðni barnaverndarmála, auknu álagi á geðlækningadeildum og jafnvel í fjölgun sjálfsvíga. Neysla slævandi efna gæti einnig hafa aukist þótt samdráttar gæti í sölu áfengis hjá ÁTVR. Þeir sem versla með efni til öl- og víngerðar geta vitnað um stórfellda söluaukningu.
Íslenska húsnæðiskerfið gerir ráð fyrir því að ungar fjölskyldur taki afdrifaríkustu ákvörðun lífsins um kaup á íbúðarhúsnæði. Þær taka á sig í skyndingu gríðarlega greiðslubyrði sem hvetur til aukinnar launavinnu og fjarveru frá börnum og uppeldi.
Að þessu leyti er íslenska þjóðfélagið fjandsamlegt barnauppeldi. Menn geta ímyndað sér hvert stefnir hjá ungum barnafjölskyldum þegar kjörin hafa enn versnað til muna vegna fjármálahrunsins. Þess er heldur ekki að vænta að barnafjölskyldur fái aukinn stuðning velferðarkerfisins við þessar aðstæður. Við blasir að ríkisstjórn, sem kennir sig við velferðarstjórnmál, neyðist til þess að skera niður ríkisútgjöldin um 50 til 60 milljarða á fjárlögum næsta árs.


Kyrrstaða grefur undan valdakerfinu
Sá veruleiki sem nú blasir við heimilum og fyrirtækjum í okkar fámenna landi er eftirfarandi: Fjármálakerfið var „tjakkað upp“, eins og einn iðrandi kaupsýslumaður orðaði það í DV-viðtali. Í bókhaldinu var svimandi hátt hlutabréfaverð fóðrað með stighækkandi viðskiptavild. Eigendurnir töppuðu látlaust hagnaði af þessari bólu í augsýn tómlátra stjórnmálamanna og meðvirkra embættismanna. Bólan féll loks saman og skildi eftir sig þúsundir milljarða skulda. Aðeins hluti þeirra fellur á íslenska skattgreiðendur og er nóg samt. En hinir, sem leystu inn hagnað úr bólunni, eiga raunverulega eign. Líklega eru þessar eignir faldar erlendis með ýmsu móti. 
Fáir hafa enn verið rannsakaðir og enn færri ákærðir þótt vitað sé að ákærur séu í vændum. Við þetta bætast grunsemdir um hundraða milljarða króna skattsvik.
Ofan á allt annað verður æ ljósara hvernig stjórnendur fjármálakerfisins tóku stöðu gegn krónunni, felldu hana í eiginhagsmunaskyni og rændu almenning kjörum sínum með ofangeindum afleiðingum. 
Allt þetta hljómar eins og uppskrift að ólgu, andófi og  andrúmslofti byltingar.
Þess verður eflaust skammt að bíða að almenningur hætti að veita valdakerfinu nauðsynlegt lögmæti takist ríkisstjórninni ekki að fá almenning á sitt band.

(Birt í DV 17. - 18. mars 2010)



ATHUGIÐ Ritstjórn DV áskilur sér rétt til að eyða ærumeiðandi ummælum.

DV

Upplýsingar

Auglýsingar

Áskrift

© 2012 DV ehf. - Allur réttur áskilinn. Notkun á efni blaðsins er óheimil án samþykkis.