Lárus Blöndal


Ein helsta röksemd lögfræðinganna Lárusar Blöndal (nú Iceasve samninganefndarmanni) og Stefáns Más Stefánssonar lagaprófessors gegn ríkisábyrgð á lánum til að endurgreiða innstæður Landsbankans í Hollandi og Bretlandi er að innstæðutryggingakerfi ESB nái ekki yfir kerfishrun bankakerfis heillar þjóðar.

Tryggingasjóður innstæðueigenda og fjárfesta var vanbúinn að taka á hvaða falli íslensks banka sem vera skal. Og fjarstæðukennt að hann réði einn við kerfishrun allra bankanna. Þeir hirtu ekki einu sinni um að greiða lögbundin gjöld sín inn í sjóðinn.
Þegar allt var komið í kalda kol og nágrannaþjóðir orðnar órólegar haustið 2008 vegna þessa fullvissuðu íslensk stjórnvöld með skriflegum pólitískum yfirlýsingum að nágrannar okkar og viðskiptalönd þyrftu ekkert að óttast; ríkið ábyrgðist allar lágmarksinnstæður.
Með líku lagi fullvissuðu stjórnvöld margra annarra landa að lágmarksinnstæður yrðu tryggðar og jafnvel að öllu leyti. Stjórnmálamenn velja að styðja fjármálakerfi frekar en að gera það ekki ef á þarf að halda enda líklegt að tjón almennings verði með því móti minna en með aðgerðarleysi og bíða þess að hugsanlega verði gert áhlaup á allt bankakerfið.

En var fall íslensku bankanna kerfishrun?

Þrír íslenskir bankar fóru á hausinn.
Aðeins skuldbindingar eins þessara banka, Landsbankans, féllu á Tryggingasjóðinn.
Þriðjungur Landsbankans, það er innlendi hlutinn, var færður úr hinum fallna banka í nýjan NBI-banka.
Þá stóðu eftir tveir þriðju hlutar af gamla bankanum sem féllu á Tryggingasjóðinn.
Allt bendir til þess að þrotabú gamla Landsbankans eigi nú um 90 prósent upp í þær skuldbindingar sem féllu á Tryggingasjóðinn.
Þannig má áætla að 10 prósent af tveimur þriðju hluta gamla Landsbankann falli á Tryggingasjóðinn.
Það hlýtur að teljast afar ámælisvert að Tryggingasjóður innstæðueigenda standi ekki undir 10 prósentum af 2/3 hlutum af falli eins banka, Landsbankans. (Þetta eru varla nema 6 til 7 prósent af falli Landsbankans.)
Horft á málin frá þessum sjónarhóli hefur ekkert kerfishrun orðið. Aðeins féllu 6 til 7 prósent af einum banka – og ekki þeim stærsta – á Tryggingasjóð innstæðueigenda.

Auðvitað var bankakerfið orðið of stórt fyrir Tryggingasjóðinn og íslenska hagkerfið.  Þarna liggur mikil vanræksla og tómlæti íslenskra embættismanna og stjórnmálamanna.
Engu að síður verður það að teljast fráleit staða að Tryggingasjóður innstæðueigenda standi ekki undir  skitnum 6 til 7 prósentum af falli eins banka.

Standa Lárus Blöndal samningamaður og Stefán Már Stefánsson Morgunblaðsskrifarar ekki klárir á þessu?