Ríkisstjórnin hefur lítil tök á framvindu mála. Engu er líkara en hún hafi gefist upp við að taka sér umboð til að hreinsa til í föllnu fjármálakerfi. Og stjórna atburðarásinni.

Hún hafði aldrei nein tök á skilanefndum bankanna.

Hún þorði ekki að beita sér innan bankanna í samræmi við einhverja stefnu. Hún kom ábyrgðinni yfir til stjórna bankanna. Samt eru til kannanir sem sýna að kjósendur treysta stjórnvöldum betur en stjórnum bankanna til að stýra afskriftum skulda.

Tveir bankanna eru nú á valdi  (erlendra) kröfuhafa og stjórnvöld eru valdalaus um framhaldið. Meira að segja hefur gamla helmingaskiptareglan Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins skotið upp kollinum í bankaráði Íslandsbanka. Þar sitja nú Friðrik Sophusson  (D) og Árni Tómasson (B).

Ríkisstjórnin hefur engin tök á framvindu mála innan sjávarútvegsins. Þar hefur LÍU sýnt klærnar og náð undirtökunum. Næst ætlar Jón Bjarnason að úthluta 10 stórútgerðum makrílkvóta sem getur hæglega orðið næst verðmætasti kvótinn á eftir þorskkvótanum. Þeir hóta að bræða makrílinn en hafa hann ekki til manneldis nema Jón Bjarnason afhendi þeim kvótann til gjafar.

Ríkisstjórnin hefur engin tök á framvindunni innan RÚV.  Þar hefur einnig verið komið upp fyrirkomulagi sem er á þann veg að fulltrúar skattborgaranna hafa nær ekkert um það að segja hvernig 3 til 3,5 milljöðrum er varið.  Aum stjórn RÚV situr og stendur eins og forstjórinn vill og auðsveipni fréttamanna undir nýju ohf-fyrirkomulagi er slík að þeir afrita fréttatilkynningu útvarpsstjórans um ábyrgð stjórnvalda og kenna stjórnvöldum um uppsagnir.  Eru þeir að biðja skattgreiðendur um meira fé?

Sjálfstæðisflokkurinn ræður förinni í Icesavemálinu með stuðningi forseta Íslands, Ögmundar Jónassonar, Davíðs Oddssonar og lögfræðingaskarans innan Flokksins.  Forsetanum kom aldrei til hugar að hlusta á hófsamar raddir innan Sjálfstæðisflokksins. Hann tók hörðu línuna með Davíð eins og sést best af því, að hann hundsaði ábendingar sem Friðrik Már Baldursson hagfræðingur sendi honum áður en hann synjaði  Icesavelögunum staðfestingar.  (Bréf Friðriks Más til forsetans er hér skáletrað að neðan.)

Ríkisstjórnin sýnir ákaflega sterk Stokkhólmsheilkenni. Hér vindur öllu fram í einhverju limbói, þar sem hún þorir ekki að taka á sökudólgum hrunsins, Sjálfstæðisflokknum. Hún ber fyrir sig að ekki megi slíta friðinn í samfélaginu. Hún vill ekki átta sig á því að sjálfstæðismenn eru eins og óþekkur krakki sem leggur undir sig heimilið.
Ríkisstjórnin hefur ekki enn náð tökum á ríkisvaldinu sem hún getur gert og ber að gera. Til þess er lögfræðingastéttin of langt til hægri. Hún er enda innrætt í lagadeild Sjálfstæðisflokksins í háskólanum sem hefur Hannes Hólmstein og Ástu Möller til að leita hinna dýpri sanninda um íslensk stjórnmál.


--------------
Bréf Friðriks Más Baldurssonar til forseta Íslands:

„Áhættan af því að ganga að Icesave samkomulaginu er takmörkuð og hámarkskostnaður sem hlutfall af þjóðartekjum nokkuð vel þekktur; í besta falli yrðu greiðslur innan við 1% af landsframleiðslu en í versta falli rúmlega 2%. Þetta er vissulega mikið fé sem mætti nota til góðra verka hér á Íslandi, en greiðslurnar yrðu engu að síður viðráðanlegar. Frestun á málinu kann hins vegar að leiða til þess að ríkissjóður, sveitarfélög og opinber fyrirtæki á borð við Landsvirkjun og Orkuveitu Reykjavíkur geta ekki staðið skil á greiðslum af erlendum lánum – fyrir utan að erlend fjármögnun nýfjárfestinga verður ill- eða ómöguleg sem mun setja hagvexti á næstu árum verulegar skorður. Illmögulegt er að spá fyrir um afleiðingarnar, en þær gætu orðið mjög alvarlegar. Mín niðurstaða er því sú að það sé skárri kostur að ganga að Icesave samkomulaginu en að hafna því nú með ófyrirsjáanlegum afleiðingum.

Þessi niðurstaða mín byggir á meðfylgjandi minnisblaði sem ég skrifaði um miðjan desember 2009 að beiðni efnahags- og skattanefndar; nefndin hafði beðið mig um að meta áhættuna af greiðsluákvæðum Icesave samningsins.

Í minnisblaðinu kemur fram að jafnvel þótt gengið sé út frá fremur varfærnum forsendum um efnahagsþróun verða greiðslur vegna Icesave á bilinu 1-2% af landsframleiðslu og verður að langmestu lokið árið 2025. Með óhagstæðari efnahagsþróun fara greiðslur ekki mikið upp fyrir 2% af landsframleiðslu. Vegna þess að skilmálar Alþingis frá því í sumar standa í meginatriðum óbreyttir að undanteknu ákvæði um tímabindingu greiðslna er áhætta vegna greiðsluákvæða í fyrirliggjandi frumvarpi takmörkuð og felst fyrst og fremst í óvissu um hve lengi þarf að greiða af Icesave skuldunum.

Reynslan sýnir að það tekur lönd almennt 2-3 ár að ná sér á strik eftir efnahagskreppur. Ekkert bendir til annars en að þróunin verði svipuð hér takist að skapa réttar forsendur. Fyrirliggjandi spár um hagvöxt næstu ára byggja á þeirri forsendu að hægt verði að fjármagna fjárfestingar – beint eða óbeint – með erlendu fé. Ef frestun Icesave málsins veldur því að slík fjármögnun fáist ekki meðan málið er enn í vinnslu þýðir það samsvarandi frestun á áformum um fjárfestingar.

Áhættu af því að ganga nú að greiðsluákvæðum Icesave verður að vega á móti áhættunni sem felst í að fresta málinu enn frekar. Mjög erfitt er að meta þessa áhættu, en líkt og gildir um fjárfestingaráform virðist hún felast að miklu leyti í því hvaða áhrif frestun hefði á erlenda fjármögnun (ég undanskil pólitíska áhættu sem ég hef engin tök á að meta). Framundan eru þungar greiðslur ríkissjóðs og aðila með ríkisábyrgð, sérstaklega árin 2011 og 2012. Núverandi gjaldeyrisforði kann að duga til að standa skil á þessum greiðslum en það virðist satt að segja fremur ólíklegt.
Komi ekki til annarrar fjármögnunar virðast því miklar líkur á greiðslufalli ríkis, sveitarfélaga eða fyrirtækja með ríkisábyrgð eftir 2-3 ár og er þá ekki reiknað með greiðsluþörf vegna nýrra fjárfestinga. Í þessari stöðu felst mikil áhætta sem brýnt er að leysa úr með því að tryggja fjármögnun greiðslna þessara opinberu aðila með góðum fyrirvara. Það háa áhættuálag sem fjármálamarkaðir leggja á Ísland nú stafar án efa að miklu leyti af því að það liggur ekki ljóst fyrir hvernig landið mun mæta þessum greiðslum.

Virðingarfyllst,

Friðrik Már Baldursson“