Alþingi hefur afgreitt Icesave-samninginn við Hollendinga og Breta sem lög.

Lögin eru á ábyrgð kjörinna fulltrúa okkar sem sitja á Alþingi.

Lagasetning þeirra hvílir á reglu um meirihlutavilja á Alþingi.

Lögin kveða á um að íslenska ríkið ábyrgist skuldir Tryggingasjóðs innstæðueigenda vegna sparifjár Hollendinga og Breta á reikningum Landsbankans undir nafninu Icesave.

Lögin um Icesave voru samþykkt með 33 atkvæðum gegn 30.

Lögin um Icesave eiga stoð í lögum sem Alþingi samþykkti síðastliðið sumar.

Lögin sem samþykkt voru 30. desember 2009 um Icesave eru að uppistöðu sambærileg þeim lögum.

Í viðræðum við Hollendinga og Breta urðu Íslendingar að gefa nokkuð eftir af þeim fyrirvörum sem Alþingi samþykkti síðastliðið sumar.

Þannig eru milliríkjasamskipti.

 
Við Ólafi Ragnari Grímssyni forseta Íslands blasir að taka afstöðu til þess hvort hann eigi að synja Icesave-lögunum staðfestingar eða fullgilda þau með undirritun sinni.

Í sporum Ólafs Ragnars  forseta blasir málið svona við:

Viðurkennt er að íslenska ríkið ber ábyrgð á skuldbindingum Tryggingasjóðs innstæðueigenda. Einu má gilda hvort sá sem lánar íslenskum banka fé (með því að leggja inn sparifé sitt) á heima í Amsterdam, Grimsby eða á Raufarhöfn.

Þessi skuldbinding íslenska ríkisins er viðurkennd í lögum og hefur verið áréttuð af stjórnvöldum og í samskiptum við eftirlitsaðila í nágrannalöndum margoft frá árinu 2006, ekki síst rétt fyrir og eftir bankahrunið.

Hér má vísa til laga um innstæðutrygginar, en þar segir meðal annars:

“Hrökkvi eignir sjóðsins ekki til og stjórn hans telur til þess brýna ástæðu er henni heimilt að taka lán til að greiða kröfuhöfum."

Fjármálaráðherra benti á við afgreiðslu Icesave málsins á að aðrir bankar en Landsbankinn hefðu sjálfir greitt lágmarksinnstæður sínar (staðið í skilum) samkvæmt gildandi reglum. Þannig hafi í raun ekki verið um kerfishrun að ræða heldur aðeins skítabisniss Landsbankans eins að ræða. Þar með verður enn erfiðara að víkjast undan ábyrgð þar sem hamfarareglur taka á síður gildi ef um greiðslufall eins banka er að ræða varðandi fjölþjóðlega lögbundnar innstæðutrygginar.
Ríkið ábyrgist með öðrum orðum lán Tryggingasjóðs til lúkningar Icesaveskuldarinnar enda var til hennar stofnað með vitund, vilja og samþykki kjörinna íslenskra stjórnvalda. Auk þess má halda því fram með rökum að ekki hafi verið um kerfishrun bankanna að ræða. 

Í lögum um fjármálafyrirtæki segir einnig í grein 36:

“Jafnframt skal Fjármálaeftirlitið senda lögbærum yfirvöldum gistiríkis upplýsingar um eigið fé fyrirtækisins, gjaldfærni, tryggingar innlána og bótakerfi sem verndar viðskiptavini útibúsins.”

Þarna er berum orðum sagt að Fjármálaeftirlitið (opinber eftirlitsstofnun íslenska ríkisins) skuli gera yfirvöldum gistiríkis (í þessu tilfelli í Hollandi og Bretlandi) grein fyrir “tryggingum innlána og bótakerfi sem verndar viðskiptavini útibúsins” (Landsbankans). Varla var það sannfærandi að bjóða 10 milljarða króna frá Tryggingasjóðnum á móti lántöku Landsbankans meðal sparifjáreigenda í Hollandi og Bretlandi upp á 1.000 milljarða.

Þannig getur Ólafur Ragnar forseti auðveldlega haldið því fram að kröfur Indefence séu byggðar á misskilningi. Krafan um þjóðaratkvæðagreiðslu um það HVORT fara eigi að lögum er ótæk. Við gætum allt eins haft þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort tunglið sé úr osti. Þjóðaratkvæðagreiðsla breytir engu um staðreyndir. Staðreyndin er sú að Íslendingar bera ábyrgð á því að endurgreiða þau lán sem Landsbankinn tók hjá sparifjáreigendum í Hollandi og Bretlandi.

Ólafur Ragnar forseti getur kurteislega bent Indefence á að safna undirskriftum um að afnema gildandi lög eða að segja Ísland úr samskiptum við nágrannaþjóðir. En krafa Indefence eins og hún er borin upp er ótæk.

Ég hriði ekki um að benda á önnur rök sem Ólafur Ragnar gæti bent á. Svo sem eins og þau að Icesave samningurinn eigi að njóta vafans. Höfnun hans gæti þyngt skuldbindingar Íslendinga um 500 milljarða. Höfnun Icesave-samningsins í þjóðaratkvæðagreiðslu breytir engu um að skuldin verður enn til staðar og krafa tveggja erlendra ríkja stendur óhögguð sama hvað þvergirðingar hér á skerinu segja.

Spennan á milli beins lýðræðis og núverandi lýðræðis þar sem við kjósum okkur fulltrúa til að leiða mál til lykta er áhugaverð spurning sem ekki verður rædd hér.