Innanbúðarmaður  í einum bankanna sem hrundu síðastliðið haust hefur efnislega látið eftirfarandi frá sér fara:

Veikleiki íslensku bankanna  fólst í að lántakendur  voru orðnir fáir og stórir.  Í þessun fólst vaxandi áhætta.  Matsfyrirtækin vissu þetta. Fjármálaeftirlitið breytti vinnubrögðum sínum til að geta farið sérstaklega yfir lánveitingar til tengdra aðila.

Kaupþing greip til varúðarráðstafana þegar haustið 2007. Bankinn stöðvaði vöxt útlána. Hann fækkaði starfsfólki og dró úr rekstrarkostnaði.  Stjórnendur bankans gerðu sér grein fyrir því að fjármálamarkaðir voru farnir að hökta og jafnvel lokast.

Stjórn Kaupþings hélt örlagaríkan fund  rétt fyrir bankahrun. Þar var tekin ákvörðun um að flytja alla alþjóðlega starfsemi bankans  í dótturfélög. Starfsemina í Svíþjóð, Finnlandi og í Danmörku átti að fella undir FIH bankann í Danmörku sem þá var í eigu Kaupþings. Alla aðra erlenda starfsemi Kaupþings átti að fella undir starfsemi Kaupþings í Bretlandi.  Á Íslandi yrði aðeins íslensk starfsemi bankans.  Á þessum tíma var um 80 prósent af starfsemi Kaupþings á erlendi grundu. Þessar ákvarðanir ætluðu stjórnendur bankans að kynna markaðnum í lok október 2008.

En bankinn féll og ekkert varð af þessum áformum.

Ógnarleg umsvif
Þegar allt lék í lyndi var heildarvelta Kaupþings 55 milljarðar evra.  10 milljarðar evra hafi tapast af þessum peningum en það merkir að heimtur upp í kröfur eru um 75 til 80 prósent. Bankinn er búinn að gera upp við alla kröfuhafa í Finnlandi, Noregi, Svíþjóð, Danmörku, Lúxemborg,  Þýskalandi og Austurríki. Ekki fellur króna á íslenska ríkið eða íslenskan almenning.  Innanbúðarmaðurinn segir jafnframt að rétt hafi verið að lána Kaupþingi 500 milljónir evra á síðustu metrunum fyrir hrun enda líkur á að umtalsvert heimtist upp í þá upphæð.

Öll dótturfyrirtæki Kaupþings  fengu eðlilegan stuðning þegar á reyndi, til dæmis í Svíþjóð.  Enda gerði sænski seðlabankinn ekki annað en að leysa til sín starfsemina í Stokkhólmi þegar Kaupþing féll og hefur nú selt bankann og fengið allt sitt til baka. Singer Friedlanderbankinn í London var sá eini sem ekki fékk fyrirgreiðslu; hann stóð ekkert verr en margir aðrir breskir bankar á þessum tíma.  Singer Friedlander varð fyrir jarðskjálftanum frá viðskiptum breskra yfirvalda við Landsbankann og Icesave.

Innanbúðarmaðurinn umræddi  heitir Hreiðar Már Sigurðsson fyrrverandi forstjóri Kaupþings.  Í sjónvarpsþætti á RÚV nýverið sagðist hann ekki geta beðist afsökunar á  því sem hann kallaði skelfileg mistök Seðlabankans á síðasta ári.  Ef Seðlabankinn hefði hagað útlánum sínum eins og hann hagaði lánum sínum til Kaupþings hefði ríkissjóður ekki verið rekinn með 240 milljarða króna halla í fyrra. Skuldir ríkissjóðs hafa aukist um 700 milljarða króna sagði Hreiðar Már. „Það er áætlað að það sé annars vegar vegna hruns Seðlabankans og hins vegar vegna Icesave. Þessar upplýsingar eiga allar að fara upp á borðið.“

Vont ef satt reynist
Hreiðar Már sagði einnig í umræddu viðtali að stærstu mistök stjórnenda bankans hefðu verið að flytja ekki höfðustöðvar hans úr landi þegar árið 2006.

Hreiðar Már bað hluthafa, starfsmenn og lánardrottna afsökunar á mistökum sínum.

Frekar en að vera með skæting og veifa blöðrum fullum af málningu er verðugt að staldra við eitt andartak og velta því  fyrir sér hvort ekki sé hægt að sannreyna  staðhæfingar Hreiðars Más.

Hafi hann rétt fyrir sér verður ábyrgð stjórnvalda þeim mun meiri. Þau bönnuðu Kaupþingi að gera upp í erlendri mynt. Þau leyfðu bönkum að taka stöðu gegn krónunni með þeim afleiðingum að gengi hennar féll um 80 prósent löngu áður en bankarnir féllu. Það leiddi til 30 prósenta hækkunar verðbólgu sem nú er meginástæða þess að heimilin í landinu eru að kikna undan drápsklyfjum. „Þetta voru ekki ákvarðanir bankamanna. Þetta voru ákvarðanir stjórnvalda og yfirmanna Seðlabankans,“ sagði Guðmundur Ólafsson hagfræðingur í útvarpsþætti fyrir fáeinum dögum.

(Birt í DV 26. ágúst)