Þrautreyndur embættismaður sagði við mig á dögunum: “Að óbreyttu verður ekki aðeins þriðjungur heimila með skuldir langt umfram eignir um næstu áramót heldur 40 til 45 prósent þeirra. Sem stendur eru þrjár þjóðir í þessu landi vinur minn: Í fyrsta lagi þjóðin sem á ekki fyrir skuldum og er á heljarþröm. Í öðru lagi þjóð sem enn heldur sjó og mun halda velli missi hún ekki vinnuna. Í þriðja lagi er það þjóðin sem hefur það djöfull gott og sötrar rauðvín suður á Ítalíu; hefur engar áhyggjur og mun ekki þurfa að að hafa áhyggjur.”

---
Ríkisstjórnin hefur nú hækkað skatta á eldsneyti, áfengi og tóbak með þeim afleiðingum að verðtryggðar húsnæðisskuldir heimilanna hækka um 8 milljarða króna.

Þetta er aðgerð fulltrúa sem þjóðin kaus sér eftir að hún hafði  velt ríkisstjórn sem sofnaði á vakt sinni með með skelfilegum afleiðingum fyrir almenning.

Binda má vonir við að úr olíu-, tóbaks- og áfengisnotkun dragi og og þannig sparist gjaldeyrir.
Aukin tekjuöflun ríkissjóðs er óhjákvæmileg hversu hátt sem Bjarni Ben. og Sigmundur Davíð hafa á Alþingi. Meiri álögur munu fylgja í kjölfarið. Þvingandi afli ríkisvaldsins verður beitt til að sópa upp eftir áralanga stjórnartíð Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins. Samfylkingin svaf líka en ber minni ábyrgð.

Meiri álögur væru ef til vill í lagi ef ríkið notaði auknar skatttekjur til þess að örva hagkerfið. Ríkið er stærsti einstaki neytandinn og kaupir spítala, vegi, sérhæfða kennara til að mennta nýjar kynslóðir og svo framvegis.
En að þessu sinni fer skattheimtan í að greiða skuldir. Auknir skattar eru notaðir til að borga fyrir græðgisvæðingu, hægindi og sofandahátt undanfarinna ára. Ríkið seilist ofan í vasa skattborgara - sem hafa æ minna handa á milli - til þess að greiða skuldir sem þeir hafa ekki stofnað til og bera litla ábyrgð á.

Skattaálögur litu betur út ef ríkisstjórnin setti allar aðgerðir sínar í samhengi, kynnti þær sem heildarviðbrögð við mesta vanda lýðveldissögunnar.Tilraunir ríkisstjórnarinnar til þess að verða við kröfum alþjóðasamfélagsins um endurgreiðslu skulda og endurreisn bankakerfisins eru skiljanlegar. Við eigum engra annarra kosta völ meðan þjóðin þarf á erlendu lánsfé að halda.

Á það hefur verið bent, ekki síst af Borgarahreyfingunni, að hægðarleikur ætti að vera að færa lánskjaravísitöluna aftur á bak til ársbyrjunar 2008 og lækka þannig höfuðstól verðtryggðra húsnæðisskulda sem því nemur. Þetta væri hvort eð er sú vísitala sem í gildi væri ef efnahagsstjórnin hefði verið í lagi.
Þetta er einföld leið til þess að flytja hluta vandans af herðum heimila og einstaklinga yfir á kröfuhafa, ríkisbanka, Íbúðalánasjóð og lífeyrissjóði. Höfuðstóll láns sem nú er 20 milljónir króna færi aftur niður í  17 milljónir eins og hann var fyrir ári. Fjölskyldum fjölgar á ný sem eiga eignir umfram skuldir. Byrðar verða á ný í samræmi við greiðslugetu. Líkur á landflótta minnka.

Þá væri aðeins eftir að bregðast með einhverjum hliðstæðum hætti við vanda þeirra sem tóku myntkörfulán að undirlagi bankanna sem nú eru í höndum ríkisins. Ég þekki fjölda ungra fjölskyldna sem báru allt að 20 milljóna króna húsnæðislán, jafnvel meira. Myntkörfuskuldir sumra þeirra nú er milli 40 og 50 milljónir í íslenskum krónum. Þær rísa aldrei undir þessu. Fangelsiseyjan Ísland sem rússneski stjórnmálamaðurinn Zhirinovsky talaði um er fyrir þeim orðin að veruleika.

Þessi leið er líka í rökrænu samræmi við flóknar breytingar sem unnið er að innan stofnana ríkisins og snúa að innheimtu opinberra gjalda. Til þessa hefur afborgun af vanskilakröfum fylgt þeirri reglu að fyrst er greiddur upp kostnaður, þá vextir - þar á meðal dráttarvextir - og loks fer restin í að greiða niður höfuðstól.
Þetta hefur verið skuldurum afar óhagstætt; meirihluti þess fjár sem þeir hafa aflögu til að greiða upp í skuldir fer í kostnað, vexti og dráttarvexti en minnstur hlutinn hefur farið í að greiða niður höfuðstól.

Með því að breyta þessari röð; að innborgun á vanskilaskuld fari fyrst í að greiða kostnað, greiða síðan niður höfuðstól og loks vexti og dráttaravexti getur skuldarinn lækkað vaxtabyrði sína hraðar en áður.