Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokksins og Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Framsóknarflokksins eru þeirrar skoðunar að ESB-kaflinn í samstarfsyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar sé sýndarmennska og ríkisstjórnin treysti á stuðning stjórnarandstöðunnar.

Þetta er ekki endilega raunin þegar skoðaður er texti samstarfsyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar.  
Steingrímur J. Sigfússon, formaður VG, leggur ofuráherslu á að þingmenn fylgi samvisku sinni og engu öðru þegar kemur að afstöðu til aðildarsamnings. Menn megi berjast gegn slíkum samningi og taka afstöðu gegn honum. Í orðunum felst nánast að gefið er að tillaga sú sem utanríkisráðherra ætlar að leggja fram um aðildarumsókn verður samþykkt á þingi, jafnvel með hjásetu nokkurra þingmanna VG.
 
Tillagan mun reyna mjög á heilindi Framsóknarþingmanna sem fylgja aðildarumsókn undir ströngum skilyrðum. Þeir gætu lagst gegn tillögunni á þeim forsendum að Samfylkingin ein ætti að undirbúa málið og sækja um aðild í óþökk VG.
Vel er hugsanlegt að tillaga utanríkisráðherra verði samþykkt með 28 til 30 atkvæðum gegn um það bil 20 og hjásetu 13 til 15 þingmanna.
Umsóknarhluti málsins er raunar þess eðlis að Framsóknarflokkurinn yrði seint tekinn alvarlega ef hann greiddi atkvæði gegn sjalfum sér því flokksþing Framsóknar samþykki í janúar að sækja beri um aðild að ESB.

Fyrir kosningar var mikill meirihluti 25 þingmanna Sjálfstæðisflokksins hlynntur beinni aðildarumsókn og einfaldri þjóðaratkvæðagreiðslu. Þetta rannsakaði DV sérstaklega í janúar.
Nú eru þingmenn Sjálfstæðisflokksins aðeins 16, einkum vegna þess að ESB-sinnaðir kjósendur flokksins snéru sér til Samfylkingarinnar eða jafnvel Framsóknarflokksins þegar landsfundurinn pakkaði í þjóðernislega einangrunarvörn. Ég hika ekki við að segja að Bjarni, Illugi, Ólöf, Ragnheiður Ríkharðs. og Ragnheiður Árnad., Kristján Þór, Tryggvi Þór og  Þorgerður Katrín séu öll þeirrar sannfæringar að best sé að sækja milliliðalaust um aðild að ESB og skoða svo samninginn ofan í kjölinn út frá "köldu hagsmunamati".  Þetta er helmingur núverandi þingflokks. Munu þau líta svo á að umsókn sé liður í að endurheimta traust umheimsins og liður í að framkalla langþráðan stöðugleika?
Er líklegt að þau sitji hjá þegar kemur að afgreiðslu tillögu utanríkisráðherra um aðildarumsókn að ESB?

En ríkisstjórnin er að líkindum ekki háð stuðningi þessara þingmanna. Enda stendur eftirfarandi í samstarfsyfírlýsingunni: 
" Ákvörðun um aðild Íslands að Evrópusambandinu verði í höndum íslensku þjóðarinnar sem mun greiða atkvæði um samning í  þjóðaratkvæðagreiðslu að loknum aðildarviðræðum. Utanríkisráðherra mun leggja fram á  Alþingi tillögu um aðildarumsókn að Evrópusambandinu á vorþingi. Stuðningur stjórnvalda við samninginn þegar hann liggur fyrir er háður ýmsum fyrirvörum um niðurstöðuna út frá hagsmunum Íslendinga í sjávarútvegs-, landbúnaðar-, byggða- og gjaldmiðilsmálum, í umhverfis- og auðlindamálum og um almannaþjónustu. Víðtækt samráð verður á vettvangi Alþingis og við hagsmunaaðila um samningsmarkmið og umræðugrundvöll viðræðnanna. Flokkarnir eru sammála um að virða ólíkar áherslur hvors um sig gagnvart aðild að Evrópusambandinu og rétt þeirra til málflutnings og baráttu úti í samfélaginu í samræmi við afstöðu sína og hafa fyrirvara um samningsniðurstöðuna líkt og var í Noregi á sínum tíma." (feitletrun JH)

Í þessum texta er nánast gefið að þegar sé búið að tryggja tillögu Össurar Skarphéðinssonar utanríkisráðherra framgang og að sótt verði um aðild að ESB í sumar. Án stuðnings Bjarna og Sigmundar Davíðs og herdeilda þeirra á þingi.
Hvað svo sem Bjarni og Sigmundur Davíð segja gengur spurningin um samvisku og sannfæringu jafnt yfir alla þingmenn.