Í febrúar árið 2002 ritaði Páll Þórhallsson lögfræðingur og nú embættismaður í forsætisráðuneytinu einkar athyglisverða grein í Morgunblaðið um spillingu.
Greinina ritaði hann fimm árum áður en ný lög tóku gildi um fjármál og gagnsæi fjáröflunar íslenskra stjórnmálaflokka og fimm árum áður en Landsbankinn og FL-Group réttu Sjálfstæðisflokknum 55 milljónir króna til einhverra verka. 

Nú þegar lokinu hefur verið lyft og spillingarfnykinn leggur um alla kima samfélagsins er rétt að rifja upp hluta þessarar ágætu greinar:  

“Þótt fá dæmi séu þekkt um alvarlega spillingu hér á landi þá er hugsanlegt að skýringin sé sú að hún hafi einfaldlega ekki komið enn upp á yfirborðið. Skortur á reglum um fjármál stjórnmálaflokka er til dæmis mikið umhugsunarefni. Hvernig getur almenningur gengið að því vísu að einstaklingar og einkafyrirtæki geti ekki keypt sér áhrif og fyrirgreiðslu? Á meðan engar reglur skikka flokkana til að opna reikningshald sitt verður að treysta siðferðisþreki stjórnmálamannanna. Flest önnur lönd sem við berum okkur saman við hafa séð sig knúin til að setja slíkar reglur sem tryggja ákvæðið gagnsæi.

Það er líka annars konar þróun í þjóðfélaginu sem getur skapað forsendur fyrir spillingu. GRECO-nefndin* nefnir einmitt að spillingarhætta kunni að felast í auknum efnahagslegum umsvifum og fjármagnsstreymi í þjóðfélaginu auk náinna tengsla milli stjórnvalda og atvinnulífs. Það segir sig sjálft að því meiri peningar sem eru í umferð þeim mun meiri líkur eru á að þeir séu notaðir til að kaupa sér áhrif. Mikið ríkidæmi fárra einstaklinga kann líka að skapa ný viðmið þar sem efnahagsleg velgengni verður eini mælikvarðinn á persónulegan árangur. Þeir sem ekki nýta sér aðstöðu sína til að maka krókinn virka þá eins og nytsamir sakleysingjar. Þeir sem til þekkja benda á að oft séu það menn sem koma inn stjórnkerfið á pólitískum forsendum sem telji sig ekki þurfa að lúta almennum leikreglum. Þeir njóti einhvers konar friðhelgi í skjóli pólitískra tengsla.”

*GRECO-nefndin er stofnun á vegum Evrópuráðsins sem fylgist með spillingu í aðildarlöndunum. Ísland öðlaðist aðild að GRECO-ríkjasamningnum árið 1999. Síðan þá hefur rannsóknarnefnd á vegum GRECO komið a.m.k. þrisvar sinnum hingað til lands og gert margvíslegar athugasemdir og bent á hættur. Síðast í apríl í fyrra birtust tvær skýrslur um Ísland ásamt tilmælum um úrbætur. Ætlast var til þess að skýrslurnar yrðu birtar opinberlega á íslensku. Það hefur ekki enn verið gert það best er vitað. Stjórnvöldum var gefinn frestur til 31. október á þessu ári til þess að bregðast við tilmælum GRECO, meðal annars um að tekin verði af öll tvímæli um að ákvæði hegningarlaga um mútur og mútuþægni nái einnig til þingmanna.