Þórbergur Þórðarson sagði eitt sin að lífið sværi óslitinn bardagi og “sjálfsagt að hver einstaklingur læri að beita vopnunum sem haganlegast. Ella má hann búast við að verða undir á vígvellinum”.

Ég hlakka til að lesa annað bindi Péturs Gunnarssonar rithöfundar um skáldið mikla. Það kom út núna fyrir jólin.

Pétur leggur í fyrsta bindinu út af þessum þönkum Þórbergs um lífsins bardaga og eitthvert ósýnilegt vald sem þrengir að mannfólkinu:

“Án þess að skoti sé hleypt úr byssu, brandi brugðið eða kylfu lyft er styrjöld í gangi, menn eru vegnir með þögn, með afskipaleysi, með augnaráði, klíkuskap, bankaseðlum ... Vopn svo samrunnin að það er ekki einusinni hægt að setja fingur á þau. Það er til dæmis þessi dularfulli þjóðfélagsstigi sem er svo haganlega gerður að sumir virðast ferðast upp í lyftu á meðan aðrir finna ekki einusinni rimar til að fóta sig á. Lágmark að rata á alveg tiltekið hús í bænum og þreyta þar inntökupróf og standast það til að ramba á þennan virðingarstiga sem er forsendan fyrir stöðuveitingum og embættum í þjóðfélaginu.”

Dásamleg og djúp lýsing Péturs. Hann bætir við að í samfélagi Þórbergs á öndverðri síðustu öld hafi mátt greina fleiri form kúgunarinnar:
 

“En þá kemur til sitthvað enn ísmeygilegra, enn ósýnilegra, enn áhrifameira: hvernig þú talar, allt frá málrómnum til orðanna sem þú velur. Og jafnvel þótt þetta sé nokkur veginn “í lagi” kemstu ekki hjá því að holdgerast, klæðaburðurinn verður að vera samkvæmt skráðum og óskráðum reglum, fasið, göngulagið, borðsiðirnir, smekkurinn ...”

Þarft er að hyggja að þessum hlutum þegar samfélag okkar er í upplausn og endursköpun.
Takk fyrir Pétur og meira af Þórbergi.