Í nýjasta tölublaði Mannlífs er löng grein um spillingu. Þar reyni ég að kryfja margumrætt kunningjaveldi, klíkuþjóðfélag og frændhygli. Það er hreint ekki nægjanlegt að mínu viti að slá fram slíkum hugtökum og setja einhvern merkimiða á þjóðfélagið. "Þetta er klíkuþjóðfélag" eða "hitt er frændhygli". Nauðsynlegt er að átta sig einnig á gangverki slíks samfélags. Til þess þarf að leggjast yfir málið og rannsaka það.

Eftirfarandi texti er tekinn úr grein minni, sem ber einmitt heitið Æ SÉR GJÖF TIL GJALDA. Ég leitaði meðal annars fanga í franska fræðimanninum Marcel Mauss sem ritaði bók árið 1924 um gjöfina.
Bókin hefst á 8 erindum úr Hávamálum:

"Í þróðuðu nútímaþjóðfélagi er form viðskipta bundin í lög og reglur og samfélagið krefst harðra viðurlaga gegn ýmsum tegundum efnahagsbrota. Reglur þessar taka æ meira mið af því að viðskipti eru alþjóðleg og hnattvædd. Gjafir hafa lítið með slík viðskipti að gera, að minnsta kosti ekki á yfirborðinu. Engu að síður mætti halda því fram að gjafir, styrkir og ýmis hvatning af hálfu fyrirtækja í samkeppni um viðskiptavini byggi á óskráðri reglu um að endurgjald komi fyrir. Þannig er með undirliggjandi og duldum hætti ætlast til að þiggjendur skipti við það fyrirtæki sem gefur þeim gjafir fremur en að þeir skipti við eitthvert annað fyrirtæki. Endurgjaldið er fólgið í viðskiptavildinni sem verður til um leið og upphaflegi þiggjandinn gerist viðskiptavinur gefandans. 
Það þarf ekki að koma á óvart að náin tengsl eru á milli gjafa og vináttu. Svo vill til að í nútímalegu markaðsþjóðfélagi er einmitt talað um “viðskiptavini” og “viðskiptafélaga” þ.e.  þá sem reka sameiginlega einhver viðskipti. Hugtökin “skipti” og “vinur” koma fyrir í sama orðinu og afhjúpa þessi tengsl. Mauss vekur athygli á að sambærileg tengsl gjafa og vináttu koma fyrir í Hávamálum:

42

Vini sínum

skal maður vinur vera

og gjalda gjöf við gjöf.

Hlátur við hlátri

skyli höldar taka

en lausung við lygi.

46

Það er enn um þann

er þú illa trúir

og þér er grunur að hans geði:

Hlæja skaltu við þeim

og um hug mæla.

Glík skulu gjöld gjöfum.

Vinum eru gefnar gjafir og af þeim eru gjafir þegnar. Meira að segja hlátur er endurgoldinn, en við lygi ætti að bregðast með óhreinskilni og tala sér um hug. Boðskapur Hávamála er að gjalda skuli illt með illu. Í seinna erindinu er rætt um trúnaðarbrest. Efist þú um hug vinar skaltu mæla þér um hug því æ sér gjöf til gjalda. Trúnaðarbrestur og svik eru samkvæmt boðskap erindanna mjög alvarleg brot og réttlæta að illt skuli með illu út reka.
Allt ber hér að sama brunni að mati Marcel Mauss: Skipti eru samofin gjöfum og samningar eru innsiglaðir með gjöfum. Í fræðilegu tilliti eru skiptin gerð og gjafir gefnar af fúsum og frjálsum vilja. “Í raunveruleikanum eru gjöf og gagnkvæmnin sem í endurgjaldnu felst beinlínis kvöð eða skylduboð.”"

Nýtt Mannlíf er fullt af fróðleik, afþreyingu og forvitnilegu efni.