Fyrir 125 árum gekkst Ottó von Bismarck fyrir því að sett var almenn sjúkratryggingalöggjöf í Þýskalandi, sem talist getur sú fyrsta sinnar tegundar í hinum iðnvædda heimi. Sjúkratryggingakerfinu var komið á fót undir vaxandi þrýstingi frá ört stækkandi fjöldahreyfingu fátækra Þjóðverja sem kröfðust aukins jafnaðar.

Járnkanslarinn hafði hugboð um að ef ríkisvaldið sýndi ekki félagslega ábyrgð væri úti um friðinn í landinu.

Gullöld blandaða hagkerfisins eftir seinni heimstyrjöldina hvíldi meðal annars á því að iðnjöfrar Bandaríkjanna höfðu með semingi samþykkt endurreisnarstefnu Roosvelts forseta (New Deal). Enn á ný undan þrýstingi frá vinstri og fjöldasamtökum launamanna. Halda varð friðinn. Gullöld blandaða hagkerfisins fram að andbyltingu frjálshyggjunnar byggðist einmitt á eftirgjöf harðdrægra kapítalista vegna þrýstings frá launafólki. Hvöss horn óhefts kapítalisma voru hefluð af í samvinnu atvinnulífs og hins opinbera. Réttindi launamanna voru tryggð, sjúkratryggingakerfi komið á fót og stuðningur aukinn við fátæka og aldraða.

Ólafur Thors, leiðtogi Sjálfstæðisflokksins um miðja síðustu öld, var einnig meðvitaður um þessar aðstæður og tók þátt í uppbyggingu sjúkratryggingakerfis með vinstrimönnum eftir stríð.

Guðlaugur Þór Þórðarson heilbrigðisráðherra hefur ekkert af þessu í huga þegar hann vill “samningavæða” heilbrigðiskerfið með nýjum lögum um sjúkratrygginar. Sennilega veit hann ekki að hagvöxtur var meiri í öllum hinum vestræna heimi og víðar um heim á gullaldarárum blandaða hagkerfisins en á gullöld frjálshyggjunnar sem er að renna sitt skeið á enda. Þjóðnýting stærstu íbúðalánasjóða Bandaríkjanna færir okkur heim sanninn um að hamfarakapítalismi frjálshyggjunnar er að renna sitt skeið á enda. Frægir bankastjórar, eins og Joseph Ackermann hjá Deutsche Bank, viðurkenna nú vanmátt óhefts markaðar.

Frjálshyggu-Guðlaugur verður gamaldags og “out” eftir eitt kjörtímabil. Það verður Samfylkingin líka ef hún minnist ekki tilgangs síns og uppruna undir hæl Guðlaugs og fjármálaráðuneytisins.