Eftirfarandi texti er fyrir þá sem áhuga hafa á Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.  Hann var birtur í DV síðastliðinn þriðjudag:

Dekkri hliðar IMF

Í frægri bók eftir Naomi Klein, The Shock Doctrine, er rakin saga IMF (Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn og tilraunir hans til þess að fá ríki víða um heim til þess að lúta hugmyndafræði frjálshyggjunnar með einkavæðingu, niðurskurði ríkisútgjalda og skattalækkunum. Bandaríski nóbelsverðlaunahagfræðingurinn Joseph Stigliz hefur einnig gagnrýnt sjóðinn á svipuðum forsendum.

Klein segir að IMF hafi einkum komið til skjalanna í kjölfar hamfara af einhverju tagi og sett skilyrði sín undir merkjum leiftursóknar.

Eftir fall aðskilnaðarstefnu minnihluta hvítra í Suður Afríku tók Afríska þjóðarráðið (ANC) við valdataumunum 1994 undir forystu Nelsons Mandela og síðar Mbeki. “Við náðum ríkinu, en hvar eru völdin,” var haft á orði þegar ANC tókst í engu að framfylgja frelsisskrá sinni. Slík voru skilyrði Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Ekki reyndist unnt að útdeila landi meðal fátækra til að erja því búið var að verja eignarrétt þeirra sem sölsað höfðu landið undir sig í stjórnarskrá. Ekki var hægt að fjölga störfum því ekki mátti niðurgreiða störf t.d. í bílaverksmiðjum. Ekki mátti dreifa lyfjum gegn eyðni endurgjaldslaust vegna þess að það stríddi gegn samþykktum WTO, Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar. Ekki var hægt að reisa hús fyrir fátæka blökkumenn eða leggja rafmagn því það ógnaði greiðslugetu ríkissjóðs Suður Afríku samkvæmt skilgreiningum IMF. Frekari seðlaprentun var ekki um að ræða því henni réðu forkólfar apartheitstefnunnar í seðlabanka landsins. Ekki mátti setja reglur til þess að verja gjaldmiðil landsins gegn spákaupmennsku því það var talið ógna  endurgreiðslum á 850 milljóna dollara láni úr sjóðum IMF. Ekki mátti setja lög um lágmarkslaun því það stríddi gegn skilyrðum sjóðsins. “Hlekkirnir voru teknir af hálsi okkar en settir á öklana í staðinn,” segir einn viðmælenda Naomi Klein í umræddri bók.

Lækningin verri en sjúkdómurinn

Niðurstaðan af skilyrðum IMF í Suður Afríku er sú að þeir sem hafa aðeins einn dollar á dag til framfærslu hefur fjölgað úr 2 milljónum í 4 árið 2006. Frá árinu 1991 til ársins 2002 hefur atvinnuleysi í Suður Afríku aukist úr 23 prósentum í 48 prósent. Af 35 milljónum blakkra manna eru aðeins 5 þúsund með meira en 60 þúsund dollara í árstekjur. Afríska þjóðarráðið hefur gengist fyrir því að byggja um 1,8 milljónir nýrra heimila. Á sama tíma hafa 2 milljónir misst heimili sín. Nú lifir um 25 prósent íbúanna í hreisum í fátækrahverfum borganna í Suður Afríku. Mörg þeirra eru án rennandi vatns og rafmagns.

Naomi Klein er sannfærð um að IMF eigi hér mikla sök. Dæmið um Suður Afríku er aðeins eitt af mörgum sem hún rekur um að IMF hafi gengið til verks í nafni frjálshyggju og hamfarakapítalisma.