Íris Erlingsdóttir

Íris Erlingsdóttir

Íris Erlingsdóttir er fjölmiðlafræðingur og dálkahöfundur fyrir DV. Hún hefur undanfarin ár skrifað um eftirmála og áhrif – staðreyndafælni, afneitun og Stokkhólmssyndróm – bankahrunsins á íslensku þjóðina fyrir íslenska og bandaríska fjölmiðla. Íris er búsett í Bandaríkjunum.

„Aðeins tvennt er óendanlegt, alheimurinn og mannleg heimska, og ég er ekki viss um hið fyrrnefnda...“
- Albert Einstein

Afnema almenn hegningarlög?

4. júlí 2012 › 03:05

Alltaf er hægt að reiða sig á blessað Alþingi Íslendinga  til að teyma ljón í veg lýðræðislegra umbóta og enginn ætti að láta sér detta til hugar að löggjöf í þá átt komist ókrambúleruð í gegnum helvítistrektir þingsins. Endaframleiðslan er yfirleitt orðasalatgums með háleitri fyrirsögn í algerri þversögn við innihaldið eða afleiður þess  - eins og t.d. „Upplýsingalög" sem í raun ættu að heita „Lög um eldi og umönnun auðgunarbrotamanna."

Lög um fjármál stjórnmálasamtaka og frambjóðenda og um upplýsingaskyldu þeirra nr.162/2006* er engin undantekning, eins og Þórður Björn Sigurðsson (sem átti sæti í nefnd um endurskoðun laganna) vinsamlega benti mér á - hvað var ég að hugsa?)

Alþjóðleg samtök gegn spillingu, GRECO, hafa bent íslenskum stjórnvöldum á að ekki er nóg að hafa lekker lagaheiti: „Til að upplýsingaskylda þjóni tilgangi sínum skal reikningum skilað í tæka tíð." Frambjóðendur eiga semsagt aðmiðla almenningi upplýsingum um fjármögnun kosningabaráttu áður en kosningar fara fram."

Afnema líkamsmeiðingarákvæði hgl?
En Alþingi Íslendinga leist nú ekki vel á þetta. OK, þingið viðurkennir svosem að ,,Almennt séð má færa gild rök fyrir því að gagnsæi...mundi aukast ef upplýsingar um það hverjir væru styrktaraðilar [frambjóðenda] lægju fyrir áður en gengið væri til kosninga."

En... „ljóst er  að erfitt getur verið að tryggja með slíkum reglum að bráðabirgðaskýrslur gefi í raun rétta mynd af stöðu mála."

So what?? Á ekki að setja reglur nema 100% árangur sé tryggður? Á þá ekki bara að afnema alm. hgl. því með lögunum hefur ekki verið tryggt að koma 100% í veg fyrir afbrot?

„Þá er ljóst" að: bla bla bla yada yada
En spekinni er ekki lokið: „Þá er ljóst að það er fyrst og fremst í þeim tilvikum þegar upphæð framlags telst óvenjulega há að tilefni getur gefist til umræðu um hvort eitthvað óeðlilegt liggi að baki því. Má ætla að ákvæði laganna um hámarksframlög lögaðila og einstaklinga fyrirbyggi...að réttmætt tilefni slíkrar umræðu geti skapast...Er það niðurstaða meiri hluta endurskoðunarnefndarinnar...að ekki sé tilefni...til að kveða á um upplýsingaskyldu af því tagi sem rætt er um í tilmælunum..." 

„Þá er ljóst." „Þá er ljóst."! Alveg makalaus þessi tendens lagatækna að sjóða saman hina fráleitustu þvælu og klessa framan við „Þá er ljóst." Það eina sem hér er „ljóst" er auðvitað að hugmyndir textahöfunda um lýðræðisleg réttindi  eru alvarlega á skjön við hugmyndir kjósenda (og að textahöfundar eru  úr sama skóla og Samtryggingarnefnd lögmannafélagsins sem sagði um trassaskap lögmanns að leggja læknisvottorð fyrir dómara "Vel er þekkt að mjög tímafrekt getur reynst að afla læknisvottorða...")

Og hinir lýðræðiselskandi fulltrúar eru...
Undir þetta lýðræðislega plagg, sem lagt var fram á þingi af formönnum allra flokkanna (nema Hreyfingarinnar sem vildi ekki leggja nafn sitt við það) kvittuðu - auk, að sjálfsögðu Bjarna Benediktssonar, Jóhönnu Sigurðardóttur, Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar og Steingríms J. Sigfússonar:
Ágúst Geir Ágústsson, skrifstofustjóri í forsætisráðuneyti
Margrét S. Björnsdóttir - Samfó
Gréta Ingþórsdóttir - Sjálfstæðisflokkur
Drífa Snædal - Vinstri Grænir
Sigfús Ingi Sigfússon > Hrólfur Ölvisson - Framsókn

Spurningar um lagalegt gildi
GRECO segir einnig að viðurlagaákvæði laganna séu svo óljós að ástæða er til að efa lagalegt gildi þeirra: Helsti annmarki laganna er: „hve almenn og óljós ákvæði þeirra um viðurlög eru. Ef brotið er gegn lögunum (af ásetningi eða af stórfelldu gáleysi) er beitt fésektum eða fangelsi í allt að sex ár. Lýsingum á aðstæðum þar sem viðkomandi refsingum (fésektum eða fangelsi) yrði beitt er svo ábótavant að það vekur spurningar um lagalegt gildi þeirra. Refsiákvæði um sex ára fangelsi yrði líklega aldrei beitt vegna þess hve þungt það er, einkum ef litið er til refsinga fyrir mun alvarlegri mútubrot á Íslandi. Enn fremur er ekki ljóst hvaða einstaklingur ætti að afplána refsinguna ef stjórnmálasamtök væru staðin að því að brjóta lög...

„Í ljósi ofangreindra athugasemda er niðurstaða nefndarinnar sú að núgildandi viðurlög gefi hvorki góða raun gagnvart brotum á þeim skilyrðum sem kveðið er á um í [lögunum] né séu í réttu hlutfalli við brot." Ef viðurlögunum er ekki beitt eða ekki er né unnt „að beita þeim, er ljóst að þau munu ekki draga úr brotavilja. Nefndin leggur til að gildandi viðurlög við brotum á reglum um fjármál stjórnmálasamtaka og frambjóðenda verði endurskoðuð og að tryggt verði að þau viðurlög sem valin eru séu skilvirk, letjandi og í réttu hlutfalli við brot."



Athugasemdir eru ekki leyfðar við þessa frétt.