Í bók sinni Hetjur og hugarvíl, sem geðgreinir „hetjur" Íslendingasagna, ritar Óttar Guðmundsson læknir um Mörð Valgarðsson, náfrænda Gunnars á Hlíðarenda: Mörður var „annálaður fyrir baktjaldamakk og undirferli" og „er persónugervingur hinnar slægu lögmannastéttar...án samviskubits eða eftirþanka þó hann komi iðulega illu til leiðar..." Mörður er fyrsti alvöru íslenski lögfræðingurinn og ætti skilið að klækjaverðlaun stéttarinnar yrðu kennd við hann og afhent árlega að Bessastöðum að viðstöddum fjölmiðlum."

Slík keppni- um Marðarböllinn? - yrði hörkuspennandi. Kannski væru undirflokkar - stór, stærri og stærsti Marðarböllurinn veittur - t.d. fyrir inkompetens og skussaskap. Sá flokkur yrði fjölmennur en ég er ekki í miklum vafa um sigurvegarann.

Sýslumaður: Hvar eru gögn málsins?
L tók að sér skilnaðarmál K, sem veiktist alvarlega í miðjum málaferlum. Úrskurða átti um atriði málsins af sýslumanni og mikilvægt var að leggja gögn varðandi veikindi K fyrir embættið, en það vanrækti L þrátt fyrir að hafa fengið upplýsingar frá ættingjum K varðandi veikindin um leið og þau greindust.

Sýslumaður sendi lögmanninum tvær fyrirspurnir varðandi læknisvottorð og veitti óumbeðinn vikulangan frest til gagnaöflunar, en lögmaðurinn sagðist „ekki óska eftir frekari fresti." Aftur sendi sýslumaður fyrirspurn, „ég ... ítreka fyrirspurn um hvort óskað sé eftir frekari fresti vegna málsins til framlagningar gagna og frekari upplýsinga.  Sé svo er veittur [vikulangur] frestur..."

Lögmaðurinn svaraði stutt og laggott: „Ég var þegar búin að svara fyrirspurn þinni um þetta atriði. Ekki er óskað eftir frekari fresti."

Lögmaðurinn útskýrði hins vegar fyrir úrskurðarnefnd lögmanna að læknisvottorð hefðu ekki verið lögð fyrir sýslumann vegna þess að lögmaðurinn hafði „ekki undir höndum" gögn um heilsufar K, gögnin „voru ekki til staðar á þessum tíma."

„Mjög tímafrekt er að  afla læknisvottorða..."
Ástæða þess að lögmaðurinn hafði gögnin „ekki undir höndum" var auðvitað ekki vegna þess að gögnin „voru ekki til staðar," heldur vegna þess að lögmaðurinn bar sig ekki eftir þeim og neitaði að afla þeirra!

Það að sýslumaður innti lögmanninn tvisvar eftir frekari gögnum og veitti óumbeðinn frest til að afla þeirra hefði átt að gera lögmanninum ljóst að gögn varðandi veikindin skiptu máli við úrlausn málsins.

K, sem greiddi lögmanni sínum hátt í eina milljón króna í málskostnað, kærði hana til úrskurðarnefndar LMFÍ. Nefndin tók sér nærri ár til að velta fyrir sér málinu og komst að þeirri niðurstöðu að lögmaðurinn hefði „ekki gert á hlut kæranda..."

Rök Samtryggingarnefndar Lögmannafélagsins eru svo hallærisleg að þau væru hlægileg ef ekki væri um að ræða jafn alvarlegt réttarbrot. Þessi röksemdafærsla nefndarinnar ávinnur henni sjálfkrafa Marðarballartilnefningu „Vel er þekkt að mjög tímafrekt getur reynst að afla læknisvottorða..."

Læknastéttin teflir réttarörygginu í tvísýnu?
Nefndin útskýrði ekki hversu „vel þekkt" tímafrekja í útgáfu læknisvottorða er en greinilega er hér um að ræða alvarlega heilbrigðiskerfiskrísu sem teflir réttaröryggi í dómsmálum í tvísýnu og ekki hefur fengið verðskuldaða athygli. (Það tók ættingja K þrjá daga að afla læknisvottorðanna,  um mitt sumar þegar hálf þjóðin er lömuð af sumarleyfum).

Áfram vall viskan úr Samtryggingarnefndinni: „... mátti allt eins gera ráð fyrir því að læknar vildu ekkert fullyrða um [heilsu K] fyrr en kærandi jafnaði sig eftir fyrirhugaða aðgerð..." Vitanlega mátti allt eins gera ráð fyrir því að læknarnir hefðu heilmikið um það að segja. En best að vera ekkert að hafa fyrir því að gá.

„.... nýjum gögnum um heilsubrest mætti koma að á kærustigi.." Nefndin taldi enga ástæðu til að lögmaðurinn hefði kannski átt að reyna að ljúka málinu hjá sýslumannsembættinu, þar sem það var búið að liggja í nærri hálft ár, svo ekki þyrfti að kæra það!  Einnig fór alveg framhjá nefndinni að lögmaðurinn sýndi enga viðleitni „á kærustigi" til að koma að „nýjum gögnum um heilsubrest" þegar hún kærði úrskurðinn til Innanríkisráðuneytisins (þar sem málið fékk að rotna áfram í eitt og hálft ár).

„Skálkaskjól" dómskerfisins
K getur nú „áfrýjað" úrskurði samtryggingarnefndarinnar, en til þess verður hún að höfða dómsmál og kaupa á ný dýra „þjónustu" lögmanns og K veit af slæmri reynslu að peningamokstur í lögmenn tryggir ekki hagsmunagæslu. K óttast að dómurinn staðfesti niðurstöðu Samtryggingarnefndarinnar - enda er Héraðsdómur Reykjavíkur, eins og Ólafur Arnarson orðaði það, "ekki skjól fyrir þá sem þurfa að leita réttar síns" heldur „skálkaskjól" - og dæmi hana í ofanálag til greiðslu málskostnaðar nefndarinnar. K telur sig hafa litla möguleika í baráttu við einn þekktasta hæstaréttarlögmann  landsins, sem einnig er í  bestavinafélagi forsætisráðherra. Í héraðsdómi sitja kannski líka vinir lögmannsins eða félagar hennar úr lagadeildinni, fólk sem saman sósíalíserar í íslenska forréttindafélaginu.

Sú ákvörðun K að kæra lögmanninn mætti litlum eldmóði meðal hennar nánustu vegna þess - eins og lögfræðingur og gamall skólafélagi K sagði - að „það þýðir ekkert að kvarta við Lögmannafélagið - þeir sjá um sína."

Og Marðarböllinn hlýtur... lögmaðurinn L! Eða kannski Samtryggingarnefnd LMFÍ eins og hún leggur sig. Keppnin yrði hörð.■
Greinin birtist í DV 4.7.2012