Lesendur sem geta tekið undir eftirfarandi kröfu bið ég að deila henni og dreifa, en fyrst og fremst að fylgja henni eftir í orði og verki.*

# Höfða ber skaðabótamál, fyrir hönd ríkisins, á hendur stærstu eigendum og helstu stjórnendum hinna föllnu banka, Landsbanka Íslands, Glitnis banka og Kaupþings banka og, eftir því sem tilefni er til, stjórnendum og eigendum annarra fjármálafyrirtækja og stofnana. Til verksins verði fengnir færustu sérfræðingar sem völ er á.


Skaðabótamál á hendur fjármálafyrirtækjum og bankamönnum hafa verið til athugunar frá því í ágúst 2009. Um það leyti skipaði fjármálaráðherra fjögurra manna starfshóp úr nokkrum ráðuneytum. Hópnum var ætlað að skoða hvort hægt væri að fara í skaðabótamál við þá lögaðila eða einstaklinga sem ollu ríkinu og almenningi fjárhagslegu tjóni í aðdraganda bankahrunsins. Með því vildi ríkið fá það tjón sem það hefur orðið fyrir í hruninu bætt.(1)

Litlar og mjög strjálar fréttir hafa síðan borist af starfi hópsins, en efasemdir voru strax uppi um þetta fyrirkomulag, og reyndar efasemdir um að hugur fylgdi máli. Eva Joly sagði í kvöldfréttum Stöðvar tvö þann 28. ágúst 2009: „Þetta er pólitískt svar við væntingum almennings en það er ekki víst að þetta svar dugi.“ Joly sagði nær að setja málið beint í hendur sérstaks saksóknara, sem hefði mannafla og þekkingu til þess að sinna því.(2) Ekkert var gert með þessa ráðleggingu Evu Joly.

Sérstaða íslenska bankahrunsins felst ekki aðeins í stærð þess, heldur því að stærstu eigendur helstu fjármálafyrirtækjanna voru jafnframt stærstu lántakendurnir eða meðal þeirra. Fáir draga því í efa að rík ástæða sé til að rannsaka starfsemi þessara fyrirtækja fyrir hrun sem ólöglega. 

Einn þekktasti sérfræðingur heims í fjármálaglæpum, William K. Black, fullyrti í maí fyrir rúmu ári, eftir að hafa lesið úrdrátt úr skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis, að starfsemi hinna föllnu banka hefði verið skólabókardæmi um svokallaða Ponzi-svikamyllu.(3) Hann svaraði aðspurður, í fyrirlestri í Háskóla Íslands, að svindlið hefði hafist „frá fyrsta degi“ eftir einkavæðingu bankanna. Rannsókn sérstaks saksóknara rennir stoðum undir þá fullyrðingu.(4)

Í blaðaviðtali í júlí síðastliðinn sagði saksóknarinn, Ólafur Þór Hauksson, meðal annars: „Í fyrstu héldum við að meint brot hefðu átt sér stað í aðraganda hrunsins en það hefur komið á óvart hversu langt þetta teygir sig aftur.“ Í sama viðtali sagði Ólafur ennfremur að það hefði komið sér á óvart í fyrstu að enginn áhugi virtist vera „innan úr kerfinu“ á rannsókn efnahagsbrota í tengslum við hrunið.(5) Í ljósi skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis hefði það ekki átt að koma Ólafi á óvart.

Um hroðalegar afleiðingar meintrar svikamyllu og bankahrunsins fyrir efnahag þjóðarinnar og fólksins í landinu þarf ekki að fjölyrða, en á þeirri forsendu bæri stjórnvöldum að höfða skaðabótamálin, og á þeirri forsendu hefur málið verið til skoðunar í þrjú ár.

Almenningur verður að sjá til þess að stjórnvöld vinni að málinu án undanbragða og að öllu sé til kostað sem þarf. - Skaðabótamál á hendur bönkum og bankamönnum! Og ekkert fúsk.

--------------------

*Aðrar kröfur í Yfirlýsingu um réttlæti og nýja stjórnarskrá er að finna hér >>
(1) sjá http://www.fjarmalaraduneyti.is/frettir/nr/12431

(2) sjá http://www.visir.is/eva-joly--einkamal-gegn-audmonnum-politisk-fridthaeging/article/2009146022411

(3) sjá http://www.visir.is/william-k.-black--islensku-bankarnir-voru-eitt-stort-ponzi-svindl/article/2010101740933

(4) sjá http://www.vb.is/frett/60637/

(5) sjá Fréttatíminn 22. - 24. júlí 2011, bls. 24 og 25.