3 3 0 4

Maðurinn á bakvið númerið

Ekki er nema sanngjarnt að frambjóðandi númer þrír þrír núll fjórir geri örlitla grein fyrir manninum á bakvið númerið.

Auk þess að greina frá fjölskyldu, menntun og starfi ákvað ég að kynna mig með því að nefna nokkra punkta úr sögu pólitískrar afskiptasemi minnar, sem hefur verð töluverð og yfirleitt á jaðri hins pólitíska kerfis. - Ég er fæddur í Keflavík árið 1960.

Fjölskylduhagir
Ég er kvæntur Guðnýju Þórarinsdóttur bókagerðarmanni og á með henni tvö börn, fósturdótturina Guðrúnu Dalíu Salómonsdóttur, píanóleikara og Þórarin Hjartarson menntaskólanema. Við Guðný höfum búið saman í 26 ár. Ég er gæfumaður.

Menntun og störf
Ég er sagnfræðingur að mennt og með sveinspróf í rafeindavirkjun. Ég hef unnið öll algeng störf til sjós og lands. Var um árabil verkefnastjóri á Iðntæknistofnun og forstöðumaður Verkstjórnarfræðslunnar. Undanfarin ár hef ég starfað sem kynningarstjóri Staðlaráðs Íslands. 

Punktar um pólitíska afskiptasemi
Valgerður Bjarnadóttir spurði mig eitt sinn af hverju ég væri að skipta mér svona mikið af í pólitík. Hún vildi vita af hverju áhugi minn væri sprottinn. Ég svaraði eins og var, að ég hefði ekki hugmynd um það. Líklega væri ég bara eins og hundur, sem ósjálfrátt hendist á eftir spýtu sem kastað er á loft. Sum pólitísk málefni hafa einfaldlega sent mig af stað. 

Eftirfarandi eru sundurlausir punktar í örstuttu máli og ekki í tímaröð:

Í mótmælunum haustið 2008 sá ég mér leik á borði og eyddi 18 þúsund kr. í að búa mér til kröfuspjald sem ekki yrði hægt að líta framhjá. Spjaldið var tveggja manna tak, en ýmsir urðu til að halda því á lofti með mér. Á spjaldið var letrað: "Eftirlaunaforréttindi ráðamanna burt; engar blekkingar; engar smjörklípur; engin undanbrögð".  Mynd af kröfuspjaldinu má sjá hér >> 
Afnám "eftirlaunaósómans” var aldrei krafa búsáhaldabyltingarinnar, eins og sumir héldu. Hins vegar var kröfuspjaldið mjög áberandi í mótmælunum og gat gefið þá hugmynd. Ögmundur Jónasson sagði mér að hann hefði sett það sem skilyrði fyrir myndun ríkisstjórnar Samfylkingar og Vg. að lífeyrisréttindi þingmanna, ráðherra og annarra “æðstu embættismanna” yrðu þau sömu og annarra opinberra starfsmanna. Meiraðsegja forsetinn var hafður með í pakkanum, en hann hafði verið undanskilinn í frumvarpi um afnám forréttindakerfisins sem Valgerður Bjarnadóttir hafði áður lagt fram í þinginu, meðal annars fyrir mín orð. - Það þurfti sem sagt byltingu til þess að stjórnmálastéttin léti þessi sjálfteknu forréttindi af hendi, og þó eimir enn eftir af óréttlætinu.

Fjórum árum áður en ég úbjó mér stóra kröfuspjaldið hafði ég safnað vel á þriðja þúsund undirskriftum undir áskorun sem ég afhenti formönnum þingflokkanna á  tröppum Alþingsihússins. Frá þeim tíma og þar til forréttindakerfið var afnumið, skrfaði ég tugi blaðagreina um eftirlaunaskandalinn og gerði athugasemdir á blogginu (sem hljóta að skipta hundruðum), aðallega hjá Agli Helgasyni. Sjálfur Styrmir hleypti mér á miðopnu Morgunblaðsins með gagnrýnina, sjálfsagt óhræddur við að styggja aðal með svoddan peði eins og mér.  Ég skal játa að ég velti því stundum fyrr mér hvort það væri “normal”, að halda þessu máli svo lengi til steitu, þótt svívirðilegt væri. Svarið liggur ekki fyrir.

Það var í febrúar árið 2004 sem ég afhenti þingflokksformönnunum áskorunina. Í frétt mbl. um afhendinguna má lesa texta áskoruninnar að hluta. Ég hef lagt mig fram um að semja texta sem endast, þegar það á við, og tel að þessi ætti að gera það:

"[...] Forréttindi ganga gegn réttlætis- og lýðræðishugmyndum þorra landsmanna, sérstaklega forréttindi kjörinna fulltrúa. Þeir sem kjörnir eru til að setja lögin mega hvorki búa sjálfum sér almenn réttindi umfram þau sem umbjóðendur þeirra njóta né afmarka almenningi grundvallarréttindi sem þeir sjálfir vilja ekki una við og telja ófullnægjandi [...]" 

Baráttan gegn eftirlaunahneykslinu varð sem sagt langdregin. Til að klykkja út með það mál bendi ég á skemmtilega frétt af bókagjöf sem birtist á mbl.is. Alþingi var að koma saman eftir sumarleyfi haustið 2008, um mánuði fyrir hrun. Af því tilefni bjó ég til prentunar bók eftir George Orwell og gaf hverjum þingmanni eintak, áritað hans eign nafni. Bækurnar afhenti ég ásamt félögum mínum í nafni Þjóðarhreyfingarinnar - með lýðræði, á viðeigandi stað.

Hér er fréttin skemmtilega >>


Þann 1. desember 2004 boðaði Þjóðarhreyfingin – með lýðræði til blaðamannafundar á Hótel Borg. Þar með hófst fjársöfnun til þess að birta yfirlýsingu í stórblaðinu New York Times. Yfirskrift söfnunarinnar og yfirlýsingarinnar var "Innrásin í Írak - ekki í okkar nafni." 

Til að gera langa sögu stutta, þá tókst okkur að safna rúmum fjórum milljónum króna og áttum þá fyrir birtingunni og kostnaði við söfnunina. Yfirlýsingin birtist í blaðinu 17. janúar 2005, daginn eftir að Bush sór embættiseið öðru sinni. Hann var því líka fyrirferðarmikill í NYT þennan dag.

Í söfnuninni kom í minn hlut að semja við símafyrirtæki um söfnunarnúmer og gjöld. Svo rak ég auðvitað áróður fyrir söfnuninni með blaðaskrifum og fleiru líkt og fjandinn væri á hælunum á mér. Atkvæðamestur í þeim efnum að venju. Söfnunin náði landi með herkjum. Afgangur söfnunarfjárins, ef einhver yrði, átti að renna til Rauða krossins. Það urðu, þegar upp var staðið, 24.114 kr. 

Þjóðarhreyfingunni bárust tugir eða hundruð skeyta og bréfa frá Bandaríkjunum og víðar eftir birtingu yfirlýsingarinnar, nokkur kuldaleg en flest mjög vinsamleg. Ég veit ekki betur en Hans Kristján Árnason eigi þau í fórum sínum.

Söfnunin fyrir birtingu yfirlýsingarinnar í New York Times var fyrsta aðgerðin sem ég tók þátt í undir merkjum Þjóðarhreyfingarinnar, en hún var stofnuð í kringum fjölmiðlafrumvarpið svokallaða árið 2003, af Einari Árnasyni hagfræðingi, núverandi aðstoðarmanni Ögmundar, Ólafi Hannibalssyni, Hans Kristjáni Árnasyni og fleirum. Ég var ekki í hópnum þegar það var, en lét mig málið skipta samt sem áður. Auðvitað. Hér er lesendabréf í Morgunblaðinu, Þjóðaratkvæðagreiðslu, herra forseti.

Þann 7. júní boðuðum við í Þjóðarhreyfingunni til opins fundar um stjórnarskrármál á Sal Menntaskólans í Reykjavík. Yfirskriftin var “Hvernig tryggjum við þrískiptingu ríkisvaldsins?” Þjóðarhreyfingin átti eftir að leggja ýmislegt gott til endurskoðunar á stjórnarskránni, sem hófst undir stjórn Jóns Kristjánssonar alþingismanns árið 2005, en strandaði eins og venjulega. 

Fundurinn var ágætlega sóttur. Þar voru saman komnir margir helstu spekingar landsins, og ég man að ég velti fyrir mér meðalaldri fundarmanna þegar ég leit yfir salinn. Hann var hár. Vonandi eiga stjórnarskrármál eftir að höfða til yngri aldurshópa á næstu misserum.

Eitt gerðum við í nafni Þjóðarhreyfingarinnar sem ég verð að nefna vegna þess að mér finnst vænt um það. Þann 1. október 2006 héldum við upp á það á NASA við Austurvöll að Ísland væri orðið herlaust land. Samkomuna kölluðum við Vopnin kvödd. Ég var nokkuð upp með mér af yfirskriftinni. Ragnar Aðalsteinsson lögmaður átti reyndar  hugmyndina um að halda upp á daginn, og lagði út fyrir auglýsingum. Bogomil Font mætti ásamt fjölda liðsmanna og spilaði. Allt fyrir gleðina og engan pening (alltaf sama sagan með tónlistarfólk). Við ættum að halda upp á 1. október á hverju ári.

Þann 29. júní í fyrra hratt ég af stað söfnun undirskrifta við áskorun til forseta Íslands. Áskorunin var gerð með vísun í 26. gr. stjórnarskrár Íslands og undir yfirskriftinni: “Í okkar hendur”:

“Áskorun til forseta Íslands vegna Icesave-samninga 
Engin ríkisstjórn getur ráðið farsællega fram úr aðsteðjandi vanda með tvístraða þjóð að baki sér. Þess vegna hefur hópur almennra borgara tekið höndum saman um eftirfarandi áskorun: 

Herra forseti, Ólafur Ragnar Grímsson. 
Undirrituð skora á yður - ef til þess kemur - að synja staðfestingar lagafrumvarpi um fjárhagslega ábyrgð íslenska ríkisins vegna svonefndra Icesave-samninga við hollensk og bresk stjórnvöld. 
Ríkisábyrgð vegna samninganna getur raskað lífi þjóðarinnar stórkostlega um mörg ókomin ár. Að hafna ábyrgðinni getur á sama hátt orðið afdrifaríkt. Ábyrgðin og byrðarnar yrðu þannig lagðar þjóðinni á herðar í báðum tilvikum. Því er rétt að þjóðin sjálf skeri úr um málið í þjóðaratkvæðagreiðslu. Slíkt fyrirkomulag er ekki aðeins réttmætt og sanngjarnt heldur einnig nauðsynlegt til að ná sæmilegri sátt um þá leið sem farin verður. Herra forseti, við viljum málið í okkar hendur.” 

Sigurlaug Þ. Ragnarsdóttir og Þorvaldur Óttar Guðlaugsson stóðu með mér að söfnuninni, en Gunnar Grímsson og Einar Bergmundur Arnbjörnsson sáu um tæknilega hlið mála.

Ekki má rugla þessari undirskriftasöfnun saman við þá sem hópur er nefndi sig Indefence stóð fyrir. “Í okkar hendur” var "hlutlaus" áskorun. Ekki var tekin afstaða til þess hvort samþykkja ætti icesave-samninga sem þá lágu fyrir eða ekki. Krafan var aðeins að þjóðin gerði sjálf út um málið. 

Vel á ellefta þúsund undirskriftum var safnað. Allt var unnið í sjálfboðavinnu og engir peningar komu við sögu.

Forsetinn varð ekki við áskoruninni í þetta sinnið, eins og menn muna. Að mínu áliti voru það mistök. Ég samdi fréttatilkynningu af því tilefni þar sem sagði meðal annars:

“Af ákvörðun Forseta Íslands er jafnframt ljóst að 26. greinin dugar ekki til. Almenningur þarf að fá sjálfstæðan rétt til þess að knýja fram þjóðaratkvæðagreiðslur um brýnustu hagsmunamál sín, þannig að stjórnmálamenn og stjórnmálaflokkar geti ekki stýrt samfélaginu í þrot án þess að almenningur fái borið hönd fyrir höfuð sér.”

Fín frétt af því þegar við Sigurlaug afhentum forsetanum áskorunina er hér >>

Meðan á söfnuninni stóð lét ég ekkert uppi um afstöðu mína til þess hvort ætti að samþykkja icesave-samningana eins og þeir lágu fyrir, enda var ég ekki viss um hvað gera skyldi. Nú tel ég reyndar að þjóðin hefði samþykkt samningana með fyrirvörunum sem Alþingi setti. Hollendingar og Bretar hefðu ekki getað hafnað þeirri niðurstöðu. En það er önnur saga og ekki verður úr því skorið héðan af.   

Í hinum mjög svo heita janúar 2009 bauð Þór Saari mér á fund sem stóð til að halda í ReykjavíkurAkademíunni. Við Þór höfðum þekkst frá því við vorum unglingar. Ég mætti á fundinn, sem var nokkuð fjölmennur. Ekki man ég nákvæmlega hvað var rætt, en upp frá þessu sátum við marga fundi vestur á Hringbraut. Auk mín og Þórs voru þarna Hallfríður Þórarinsdóttir, Árni Daníel Júlíusson, Sigurlaug Þ. Ragnarsdóttir, Birgitta Jónsdóttir, Sigurður hrellir, Jakobína Ólafsdóttir og fleiri. Við ræddum hrunið og hrunstjórnina og hvað ætti að taka við. Nýtt Ísland var mjög til umræðu. Ýmsir hópar hittust víða um bæinn á þessum tíma og ræddu það sama. 

Til að gera langa sögu stutta, þá tókum við okkur fyrir hendur að finna út hvað hinir ýmsu hópar væru einhuga um að þyrfti að gera í kjölfar hrunsins, þrátt fyrir mismunandi skoðanir að öðru leyti. Það sem kom út úr þessu starfi var málefnaskrá sem framboð Borgarahreyfingarinnar gerði að stefnuskrá sinni í aprílkosningunum 2009. - Mér finnst heil eilífð síðan.

Ég tók þátt í að undirbúa og stofna Stjórnarskrárfélagð. Á stofnfundinum þann 23. september síðastliðinn flutti Páll Skúlason heimspekingur erindi, sem ég freistast til að benda á, þótt það sér út fyrir efnið. Af hverju þurfum við  stjórnarskrá?

Læt ég þar með þessari upptalningu lokið. 

Tæplega verða allir sem þetta lesa sammála mér um ágæti baráttumálanna og afraksturinn af þessu brölti, enda ætlast ég ekki til þess. Ég vona bara að punktarnir gefi kjósendum einhverja mynd af mínum pólitíska áhuga og hvernig ég stend að málum og fylgi þeim eftir.

P. S.
Orðið aktívisti hef ég aldrei skilið almennilega. Ég lít á mig sem borgara í samfélagi við annað fólk. Ekkert meira og heldur ekkert minna.


Nánari upplýsingar um Hjört Hjartarson og málefnin eru á kynningarsíðu framboðsin >>
Ykkar  maður á opinberri skrá >>
 Hjörtur Hjartarson á facebook >>