Daginn eftir þjóðfundinn var haft eftir Ragnhildi Helgadóttur, prófessor við HR, að niðurstöður þjóðfundar séu „hvorki róttækar né miklar breytingar frá núverandi stjórnarskrá.“

Þessi túlkun liggur alls ekki beint við. Ragnhildur tekur reyndar fram að allar hugmyndir um útfærslu á niðurstöðunum vanti, en það er einmitt kjarni málsins. Hvað þýðir til dæmis sú áhersla sem þjóðfundurinn leggur á þrískiptingu ríkisvaldsins? Gæti útfærslan ekki einmitt leitt til róttækra breytinga á stjórnskipun landsins?

Ýmsir telja að ekki dugi minna en að framkvæmdavaldið verði kosið sérstaklega, óháð kosningum til Alþingis. Aðrir vilja halda í þingræðisregluna og telja duga að þingmenn sem setjast á ráðherrastól segi af sér þingmennsku og kalli inn varamenn. Enn aðrir gætu hugsað sér að ráðherrar væru ekki valdir úr hópi kjörinna fulltrúa á Alþingi, sem þýddi þá að utanþingsstjórn væri reglan. Einhverjir myndu vilja búa við nánast óbreytt fyrirkomulag en tryggja agaða og faglega stjórnsýslu með stjórnarskrárbundnum ákvæðum um framkvæmd tiltekinna embættisverka, svo sem skipun í embætti dómara.

Þessar hugmyndir eru vissulega misróttækar, en sumar eru afar róttækar. Hvað sem því líður þá þarf útfærsla þeirra að leiða til róttækra breytinga í stjórnmálum og stjórnsýslu landsins, því okkur dugar ekkert minna. 

Skýrari aðgreining þriggja þátta ríkisvaldsins mun geta stórbætt stjórnsýslu og stjórnarfar í landinu, bæði til skemmri og lengri tíma litið. Fulltrúar á stjórnlagaþingi þurfa að vera reiðubúnir að gera það sem þarf til þess að ná því marki farsællega, aðeins með hagsmuni almennings að leiðarljósi.

Hjörtur Hjartarson á facebook >>

Framboð Hjartar til stjórnlagaþings - Kynningarsíða >>