Shanghai búum er mjög annt um heilsuna og má sjá eldra fólk í hundraðatali þjóta út á göturnar á morgnana, með tebrúsa í taupoka og sólhatt á höfði - tilbúið í morgunæfingar dagsins. 

Það er alveg ótrúlegt hvað margir eru liðugir og í góðu líkamlegu formi, þó augljóst sé að fólk er komið á sín efri ár. Daman á myndinni fyrir neðan var til dæmis með annan fótinn uppi í blómakeri, og sló létt á lærvöðvann á milli þess sem hún beygði sig fram og teygði á. Kattliðug, þrátt fyrir grá hár og hrukkóttan vanga :) 

Æfingarnar sem fólk gerir eru fjölbreyttar; sumir ganga rösklega, aðrir gera teygjuæfingar, slá taktfast á vöðvana eða sveifla höndunum fram og til baka. Aðrir láta sér nægja að setjast á bekk, fara úr skónum og liðka öklana, rúlla öxlunum eða snúa hausnum rólega í báðar áttir. Það virðast allir finna æfingar við hæfi, hér eru endurtekningar aðal atriðið.

Það er erfitt að fanga þessar æfingar á mynd, bæði því fólk er oftast í skugganum, vel falið á milli trjáa og runna. Líka því æfingarnar eru oftast gerðar það hægt, að það lítur út á myndum eins og fólk standi bara (eða sitji) og horfi út í loftið. Hér má sjá vídjó sem kannski gefur einhverja hugmynd um æfingastílinn. Þetta eru engar púlæfingar get ég sagt ykkur, en eru endurteknar fleiri hundruð sinnum - svo oft að ég hef aldrei haft þolinmæði til þess að fylgjast með æfingunum frá byrjun til enda.

Meðfram gangstéttum og göngustígum í almenningsgörðum, er algengt að sjá litla upphleypta steina. Ég veitti þessum steinum enga sérstaka athygli til að byrja með, og hélt að þeir væru fyrst og fremst til skrauts. Þangað til ég sá fólk labba fram og til baka á þessum steinum á sokkunum! ...eða á þunnbotna skóm.

Ég fór að lesa mér til um þessa undarlegu iðju, og komst að því að steinarnir nudda iljarnar og eru taldir örva þá punkta sem örvaðir eru við nálastungur. Þetta er talið hafa mikil og heilsubætandi áhrif, til dæmis fyrir meltinguna. Ég á því miður enga mynd af sokka göngunni, en fyrir neðan má sjá mynd af samskonar steinum á þartilgerðri göngubraut. 

Tæki og tól til æfinga eru mikilvægur partur af hönnun götumyndarinnar hér í Shanghai. Víða eru litlir almenningsgarðar eða græn svæði, þar sem fólk getur gert æfingarnar sínar í friði - í skjóli frá sól og háværri bílaumferð. 

Það má einnig finna úti-líkamsræktartæki um alla borg. Þetta eru alls konar tæki; bæði má gera teygjuæfingar, æfingar sem liðka um spennu í vöðvum, eða púlæfingar á þar til gerðum skíðavélum og hjólum. Það eru því bæði ungir og gamlir sem notfæra sér þessa aðstöðu og eru tækin í notkun allan liðlangan daginn! 

Það er algengt að fólk fari í göngutúr eftir kvöldmatinn, komi við hjá úti-líkamsræktartækjunum og geri æfingar á meðan það spjallar við nágrannana. Sniðugt, ekki satt? 

Það eru þó ekki allir sem notast við þessi tæki. Margir nota einfaldlega það sem fyrir finnst í umhverfinu; bekki, vegrið, ljósastaura, tré eða hvað annað sem er hentugt fyrir teygjur og æfingar. Þessi spræki ellilífeyrisþegi beygði sig niður og stóð svo hratt upp - aftur og aftur, á meðan hann studdi sig við bekkinn. Eftir á notaði hann bekkinn til þess að teygja á bakvöðvunum. 

Auk þessara fjölbreyttu æfinga má sjá fjölda fólks iðka Tai Chi úti á morgnana, bæði einsamalt og í hópum - með blævængi eða án. Þessar þrjár voru með lítið segulbandstæki með sér, sem spilaði tai chi tónlist, og hreyfðu þær sig rólega en í föstum takti eftir tónunum. 

Ég hef lesið um það greinar, að fleiri og fleiri dvalarheimili og klúbbar eldri borgara vestanhafs hafa tekið upp tai chi kennslu fyrir vistmenn sína og meðlimi. Það hefur verið sýnt fram á að fólk tekur ótrúlegum líkamlegum framförum við iðkun á þessari ævafornu kínversku bardagaíþrótt.

Bæði hefur verið sýnt fram á aukinn liðleika og styrk, en tai chi er einnig talið bæta jafnvægisskynið, lækka blóðþrýsting, draga úr streitu og auka einbeitingu. Ég er hvorki læknir eða sjúkraþjálfari, en hér má finna grein sem fjallar um þau jákvæðu áhrif sem tai chi iðkun hefur á aldraða. 

Eldri borgarar hér í Shanghai eru þó ekki bara í rólegu æfingunum. Það eru margir sem labba rösklega í hópum eða hlaupa. Ég hef aldrei séð svo gamalt fólk hlaupa eins hratt eins og hérna - ég hef reyndar aldrei séð eins gamalt fólk hlaupa, yfir höfuð! 

Það er líka algengt að sjá hjólaklúbba, þar sem allir eru í eins göllum, og flestir eru hvíthærðir. Ég veit að margir hjólaklúbbarnir koma saman á hverjum einasta degi – allan ársins hring, í allavega veðrum. Þessir hópar hjóla um bæinn, og skoða mannlífið - á meðan við hin njótum þess að fylgjast með þeim.  

Eldri borgarar og æfingar þeirra setja nefnilega mikinn svip á borgina. Það sem er skemmtilegast að sjá, er sá fjöldi fólks sem kemur saman til þess að dansa. Sumir hópar dansa kínverska þjóðdansa, aðrir dansa diskódans, nútímadans, eða samkvæmisdansa. Þessir hópar hittast á hverjum degi þegar vel viðrar - vetur, sumar, vor og haust - og það er hægt að gleyma sér tímunum saman við að fylgjast með dönsurunum svífa um almenningsgarðana í sólinni.

Það þarf ekki annað en litla hátalara, og ég get lofað ykkur því að hljómgæðin eru ekki alltaf þau bestu. En það gerir ekkert til. Fólk virðist njóta þess alveg jafn mikið að dansa úti í ferska loftinu, og áhorfendurnir virðast ekki láta skruðningana trufla sig heldur.

Það sem Kínverjar eru svo góðir í, er að finna þennan gullna meðalveg. Haldið þið ekki að það sé betra að gera léttar æfingar eða stunda skemmtilega hreyfingu á hverjum einasta degi í 30 ár, heldur en að ofgera sér þegar maður er ungur og hætta síðan að hreyfa sig þegar líkaminn fer að eldast og stirðna. Nú er ég enginn íþróttafræðingur (nema síður sé! :) en mér finnst þetta bara hljóma svo skynsamlega.

Fólk finnur æfingar við hæfi, og gerir þær reglulega á meðan líkaminn leyfir - finnur svo nýjar æfingar þegar það á við, og heldur rútínunni áfram. Allt sem þarf er þolinmæði, vilji og aðstaða. 

Það er allavega einlæg trú Kínverja að þessar æfingar skipti sköpum þegar kemur að langlífi og heilsuhreysti, og ég er viss um að það er rétt hjá þeim!

Þessar dömur höfðu nýlokið við göngutúr á upphleyptum steinum og teygjuæfingar, þegar ég fékk leyfi til þess að smella af þeim mynd. Þær sátu þarna með te á brúsa og fóru yfir stöðuna. Eru þær ekki hressilegar? 

Undanfarnar vikur hef ég verið svo heppin að fá að kynnast kínverskum unglingum, sem nýverið hafa komið til Shanghai utan af landi. Þessir unglingar eru annnaðhvort foreldralausir, eða hafa þurft að flytja að heiman vegna bágra fjárhagsástæðna foreldranna.

Þau búa í heimavistarskóla og taka þátt í 10 mánaða lífsleikninámskeiði, ásamt því að þau fara í starfsþjálfun í bakarí víða um borgina. Aðra hverja viku vinna þau í bakaríi, hina vikuna læra þau ensku, að hafa stjórn á fjármálunum sínum, þau læra um sambönd – bæði vinasambönd, ástarsambönd, og að hafa samskipti við fólk í samfélaginu. Þau læra að setja sér markmið fyrir framtíðina og sigrast á þeim hindrunum sem verða í vegi þeirra.

Markmið námskeiðsins er að útskrifa þau sem bakaranema, og einstaklinga sem hafa lært að fóta sig í heimi fullorðinna.

Mitt hlutverk er að fylgjast með þeim í tímum, taka við þau viðtöl og skrifa svo skýrslur um það hvernig sjálfsmynd þeirra og persónuleiki þróast og breytist eftir því sem líður á námskeiðið. Lokaskýrslan fjallar svo um verkefnið í heild, hvað má bæta, breyta og laga, svo árangurinn verði sem bestur og námskeiðið nýtist þeim best í framtíðinni Þetta er alveg frábært verkefni – og líka ástæðan fyrir að ég hef lítið bloggað undanfarið. Þessir unglingar eiga hug minn allan!

Þetta er svo skemmtilegt og lærdómsríkt - en um leið krefjandi. Það þarf að venjast því að taka viðtöl með túlk, því allt viðtalið getur oltið á hvernig túlkurinn er. Til dæmis var ég með karlkyns túlk um daginn, og þá fékk ég lítið sem ekkert út úr stelpunum sem ég talaði við. Ég fékk tækifæri til þess að taka annað viðtal við nokkrar þeirra, þá með kvenkyns túlk – og það var eins og ekki væri um sömu stelpur að ræða. Svo tjá Kínverjar sig á allt annan hátt en við, og oft þarf að einbeita sér við að lesa á milli línanna.

Þegar ég spurði einn 16 ára viðmælanda minn hvernig honum líkaði námskeiðið, svaraði hann: “Kennararnir hafa sáð fræji í hjarta mitt, og bekkjarfélagar mínir hafa hjálpað þessu fræji að vaxa og dafna.” Ég endurtek - 16 ára! Það er næstum ómögulegt að fá hrein og bein svör við spurningunum, en það er allt í lagi – oft á tíðum er algert eynakonfekt að hlusta á hvað veltur upp úr þeim..

Það er skrýtið fyrir okkur sem eigum fjölskyldu að ímynda sér, að þegar foreldralausir unglingar eru 18 ára, þá eru þeir útskrifaðir frá æskuheimili sínu.. og mega aldrei koma aftur - því heimilin eru bara fyrir börn, og þau eru orðin fullorðin.

Einn viðmælandi minn sagði mér að hans stærsta áskorun á unglingsárum, hefur verið að hann er hræddur við fullorðna. Hann hefur nefnilega aldrei umgengist annað en börn og jafnaldra sína. (Hann bætti þó við stoltur, að þetta væri orðið miklu betra og nú ætti hann meira að segja fullorðinn vin - yfirmann sinn í bakaríinu :)

Annar sagði mér að hann hafði ekki haft hugmynd um að maður heilsaði þegar maður kæmi og kveddi þegar maður færi. Það hafði aldrei neinn kennt honum það (og hann líklega ekki komið mikið eða farið)

Stelpa sem ég talaði við sagði mér að áður en hún kom hafi hún ekki kunnað neitt. Ég er alveg viss um að hún hefur kunnað eitthvað, en bökunarhæfileikarnir og það sem hún hefur lært á lífsleikninámskeiðinu hafa greinilega gefið henni áður óþekkt sjálfstraust.

Þegar þú átt enga foreldra, eða foreldra undir miklu álagi, virðist ekki sjálfgefið að þú sért spurður hvað þig langar að gera þegar þú verður stór, hvar þig langar að búa eða hvaða drauma þú átt. Allir mínir viðmælendur eiga það sameiginlegt að áður en þau byrjuðu á þessu námskeiði höfðu þau aldrei velt framtíðinni fyrir sér – aldrei hugsað út í hvar þau vildu búa, hvað þau langaði til að gera, eða hvernig þau vildu haga lífi sínu. Það hafði ekki hvarflað að þeim.

Mörg þeirra lýstu sér sem barnalegum, heimtufrekum, vanþakklátum og dónalegum. Þau sem eiga foreldra sögðu mörg hver að þau hefðu sífellt kvartað yfir lífsháttum fjölskyldunnar og átt erfitt með að finna til með, eða setja sig í spor foreldra sinna.

Þetta er erfitt að ímynda sér, og augljóst að eitthvað gott veganesti hafa þau fengið heimanað, því þessar persónulýsingar eiga alls ekki við í dag. Þau eru nefnilega kurteis, glaðleg, og iða af lífi þegar þau segja mér frá fyrirætlunum sínum. Þetta námskeið virðist hafa gert kraftaverk, því þau tala hlýlega um foreldra sína, láta sig dreyma um framtíðina, vita nákvæmlega hvað þau vilja gera og hvar þau vilja vera.

Þau segjast einnig eiga auðveldara með að setja sig í spor foreldra sinna, og mörg þeirra hafa það að markmiði að hjálpa foreldrum sínum til betra lífs. Þau sögðu mér mörg hver, með bros á vör, að foreldranir áttu ekki orð yfir breytingunum þegar krakkarnir komu heim í frí fyrir stuttu. Breytingarnar fólust í því að þau spurðu foreldrana hvernig þau hefðu það, sögðu þeim að hafa ekki áhyggjur, tóku þátt í heimilisstörfum, og léku við litlu systkini sín.

Þau hafa nefnilega lært helling um samskipti og hvernig takast á við mótlæti. Einn viðmælandi minn sagðist aldrei hafa talað við fólk áður en hann byrjaði á námskeiðinu. Hann fíflaðist með vinum sínum og slóst ef hann var ósammála eða lenti í vandræðum. Hann hefur nú lært að ræða málin og skilja tilfinningar sínar.

Þó íslenskir unglingar og kínverskir eigi kannski fátt sameiginlegt, þá er samt svo mikilvægt – sama í hvaða samfélagi við búum, að við kennum unglingum að fóta sig í heimi fullorðinna. Að kenna unglingum að fara vel með peningana sína, setja sér markmið, trúa á sjálf sig, og takast á við mótlæti er eitthvað sem á við alls staðar í heiminum.

Stór hluti af þessu námskeiði ber yfirskriftina “þú ert einstakur” og kennir unglingunum að það er bara eitt eintak af þeim í öllum heiminum. Þessi hluti virðist hafa mikil áhrif á þau - ekkert þeirra hafði velt fyrir sér að þau væru neitt sérstök, og flest þeirra höfðu einblínt á gallana sína frekar en kosti. Þó þau séu enn feimin og óörugg, hafa þau öll sagt mér frá þessum hluta námskeiðisins; þau þylja upp dæmisögur sem þau hafa lært, æfingar sem þau hafa gert - og geta öll talið upp persónulega kosti sína. 

Lélegt sjálfstraust unglinga virðist vera alþjóðlegt og finnast í öllum stéttum samfélagsins. Þess vegna er svo mikilvægt að unglingum sé kennt að trúa á sjálf sig og að þau hafi fyrirmyndir sem þau geta litið upp til, samsamað sig með og lært af. Ég fæ stundum hroll þegar ég les um þá einstaklinga sem birtast íslenskum unglingum í fjölmiðlum, og lífstílinn sem þeir standa fyrir. Ég hugga mig þó við það að auðvitað eiga unglingar fleiri fyrirmyndir og aðrar, en þær sem birtast okkur í slúðurmiðlunum.

Við búum sem betur fer í samfélagi þar sem flestir unglingar eiga í mörg hús að venda. Foreldrar og frændfólk, kennarar og íþróttaþjálfarar, vinnuveitendur og fleiri sjá um uppeldi unglinganna okkar í sameiningu. Þessu megum við heldur ekki gleyma þegar um útlenska unglinga er að ræða. Þau þurfa líka á því að halda, að við kennum þeim, verum þeim fyrirmyndir og ölum þau upp í sameiningu. Þau þurfa jafnvel enn meira á því að halda því þau þurfa að byggja upp nýja sjálfsmynd í ókunngu landi, þau þurfa að læra lifa eftir leikreglum samfélags sem í fyrstu eru þeim framandi, og þau eiga oft á tíðum ekki eins sterkt fjölskyldu og tengslanet og íslenskir unglingar. 

Strákarnir tveir sem komu til landsins frá Alsír á dögunum eiga eins og er ekkert tengslanet, og engar íslenskar fyrirmyndir sem þeir geta litið upp til eða lært af. En þeir fá þær vonandi sem fyrst. Einhverjir eiga eftir að kenna þeim að fóta sig, og hjálpa þeim að verða fullgildir meðlimir í samfélaginu okkar. Þannig græða allir - bæði við og þeir.

Það fylgir því mikil ábyrgð að ala upp unglinga – og þá er ég ekki bara að tala um ábyrgð foreldranna. Það er ábyrgð samfélagsins í heild, því þetta eru almennir borgarar, stjórnendur og leiðtogar framtíðarinnar.

Jæja, nú fer ég alveg að detta í blogggírinn aftur. Ég er búin að vera í fríi í Kambódíu undanfarið, og er að berjast í gegn um verkefnin sem biðu mín þegar ég kom aftur. 

Ég vildi bara láta vita að ég er ekki hætt - síður en svo! Blessaðir Kínverjarnir sjá til þess að það er um nóg að skrifa. Þetta er allt í vinnslu - stay tuned! ;) 

Hér í Kína er ekki dónalegt eða óviðeigandi að tjá sig um holdafar fólks. Það er algengt þegar vinir eða fjölskyldumeðlimir hittast aftur eftir langan tíma, að koma með athugasemdir um hvort viðkomandi hefur bætt á sig eða grennst – og sérstaklega ef viðkomandi hefur bætt á sig. Þetta er alls ekki sagt sem gagnrýni, heldur meira eins og væri verið að segja “þú hefur greinilega haft það gott síðan ég sá þig síðast."

Eina kínverska vinkona mín sagði til dæmis við mig um daginn að ég væri chubby in the face – bara si svona, þar sem við sátum og drukkum kaffi. Mér brá dálítið, þar sem ég sat með munninn fullan af gulrótarköku, en minnti mig svo á að líklega meinti hún þetta vel. Ég ákvað því að leyfa henni að halda vinkonutitlinum og við héldum spjallinu áfram eins og ekkert hefði í skorist ;)

Það þykir líka alveg sjálfsagt að koma með athugasemdir um holdafar í fataverslunum.. sem tekur aðeins lengri tíma að venjast. Ég hef oftar en einu sinni lent í að afgreiðslustúlka klípur í hliðina á mér, hlær og kallar mig big lady. Fyrst varð ég alveg eins og rúsína í framan, en núna er ég farin að segja bara yes yes, very big og hlæja með. Það þýðir ekkert annað en að taka þessu létt, svona er þetta bara. 

Ég er líka miklu stærri en þær! Ég er ekki nema 165 cm á hæð, en ég er oftast höfðinu hærri en kínversku afgreiðsludúllurnar. Vanalega er ég í stærð medium, en ég þarf hiklaust XL, ef ekki XXL hér í Kína. Meðal kínversk kona er mun minni og fíngerðari heldur meðal kona í Evrópu og eru stærðirnar þar af leiðandi minni. Til dæmis er algengt að stærsta skóstærðin sé 37, og herraskór bara til í 42. Stærsta fatastærðin er oft L eða XL og kemst ég því oft ekki í neitt í allri búðinni.  

Það er auðvitað ekkert mál að fá föt ef maður fer í Zöru eða Mango, HM eða einhverja af þessum vestrænu búðum. Það er bara í litlum local verslunum og á mörkuðum sem vandræðin byrja. Ég minnist þess með hryllingi þegar ég fór fyrst að kaupa mér gallabuxur hérna. Allar starfsstúlkur verslunarinnar voru komnar inn í mátunarklefann og hjálpuðu mér að hífa og toga, en við urðum á endanum að sætta okkur við að ég komst ekki í neinar buxur sem þær áttu.. Sem þær voru reyndar búnar að reyna að segja mér, en ég vildi ekki trúa því og þrjóskaðist við.

Mér var farið að líða eins og Gúllíver í Putalandi, með þær hangandi á mér og það er annað sem maður þarf að venjast í verslunarferðum hérna. Afgreiðslustúlkurnar labba yfirleitt alveg á hælunum á manni á meðan maður er að skoða, taka fötin af herðatrénu ef maður ætlar að máta, vilja helst koma með manni inn í mátunarklefann, og hjálpa manni svo úr og í.. sem er ekkert æðislega skemmtilegt ef maður er með bunka af fötum sem öll eru of lítil. En maður venst því eins og öðru, og nú kippi ég mér ekkert upp við að það séu þrjár afgreiðslustúlkur hálfar inni í mátunarklefanum, að hneppa og renna og laga fötin til. 

Ég lenti samt í því besta um daginn, þegar ég sá þennan gasalega sæta sumarkjól úti í glugga á lítilli búð í götunni minni.

Ég fór inn í búðina og afgreiðslustúlkan spurði hvort hún gæti eitthvað hjálpað mér. Ég svaraði að ég vildi bara fá að skoða, en fann að grunsamlegt augnaráð hennar elti mig. Ég fann kjólinn fljótlega á herðatré innst í búðinni, og spurði af gömlum vana hvort ég mætti máta. Svarið var nei. Ég hélt hún hefði misskilið mig eitthvað og hélt í átt að mátunarklefanum. Blessuð stúlkan kom þá á eftir mér og tók kjólinn úr höndunum á mér. Hún kunni ekki mikla ensku, en þetta kunni hún: No have big!

Aaaalveg rétt, hugsaði ég, en ákvað bara að reyna að finna eitthvað annað. Ég skoðaði mig um á meðan hún gekk samviskusamlega frá kjólnum góða. Ég fann annan kjól, en svarið var það sama. No! No big. Hún hefur líklega séð fyrir sér að ég myndi umbreytast í Incredible Hulk þarna inni í mátunarklefanum, og að kjóllinn myndi spretta utan af mér um leið og ég væri komin í hann.. Ég skildi svosem áhyggjur hennar af því að ég myndi eyðileggja þessa barnakjóla, og spurði hvort hún ætti ekki eitthvað sem væri í minni stærð.

Hún efaðist stórlega um það, og sagði í hreinskilni: No dress for you big lady. Ég hélt áfram að suða um að fá að máta, svo hún endaði á að fara á bakvið. Hún kom svo til baka með risastóran hvítan stuttermabol með mynd af einhyrningi framan á. Þarna var ég farin að hlæja og harðneitaði að máta. Mér fannst aðstæðurnar nógu fáránlegar, þó ég stæði ekki líka úti á miðju gólfi íklædd einhyrningabol með kögri á ermunum. Hún var líka farin að hlæja, líklega því henni hefur fundist fáránlegt að ég hafi látið mér detta í hug að hún ætti eitthvað í minni stærð.

Jæja, hún seldi mér ekkert þennan dag .. ekki einu sinni einhyrningabolinn. Ég labba oft fram hjá búðinni hennar, og þegar hún er úti í hurð spyr ég hana hvort hún sé ekki búin að fá eitthvað í minni stærð. Hún hlær alltaf og neitar. Ég enda líklega með að kaupa tvo kjóla og láta sauma þá saman. Ég fékk um daginn mynd af mér og henni til þess að sýna stærðarmuninn - kínversk medium kona og íslensk medium kona :) - sem er stærð XXL í Kína ;) 

Kínverskar konur eru einfaldlega miklu minni og fíngerðari í alla staði. Bæði er líkamsbyggingin þeirra þannig, en svo er líka mikil áhersla á grannan líkamsvöxt. Hér er hægt að fá alls konar megrunarkrem og pillur, megrunarnudd, megrunarnálastungu, megrunarföt og svo sýnist mér margar þeirra lifa á jurtaseyði og te. Það þarf ekki að fletta nema einu tískublaði til að sjá svo grannar stelpur að ég hef aldrei séð annað eins.. Þá er nú betra að vera bara í stærð XXLog vera kallaður big lady og chubby in the face í hálft ár eða svo ;)  

Þegar verið er að venja kínversk börn af bleyju eru þau höfð í þartilgerðum buxum, með gati í klofinu. Svona buxur eru bæði fyrir stráka og stelpur, og hægt að fá þær í öllum stærðum og gerðum. Næstum öll kínversk börn eru klædd eins og á myndinni fyrir neðan, og því má sjá glitta í litla barnarassa hvert sem litið er :) 

Augun í mér voru  nátturlega eins og undirskálar þegar ég sá þetta fyrst, og hélt ég að hlyti að vera að börnin létu bara vaða þar sem þau stæðu. Mér virtist oft að það lægi við stórslysi, en tók líka eftir því að fólk virtist alveg pollrólegt með pínulítil bleyjulaus börnin í fanginu. Ég hef meira að segja séð fólk með börn á háhest í svona buxum! 

Ég fór að lesa mig til um þetta og komst að því að kínverskir foreldrar hafa notast við sömu aldagömlu tæknina, kynslóð eftir kynslóð. Tæknin kallast á ensku Elimination Communication, og felst í stuttu máli í því að foreldrarnir læra að lesa í merki og líkamstjáningu sem barnið beitir þegar það þarf að pissa eða kúka. Til að byrja með þarf einnig að koma upp rútínu og láta barnið létta á sér með reglulegu millibili. 

Þjálfunin fer þannig fram að foreldrarnir halda undir hnén á barninu, beygja sig niður og gera ssssshhh hljóð þangað til barnið pissar eða kúkar. Barnið lærir þannig að það á að létta á sér þegar það heyrir hljóðið. Seinna læra börnin að láta vita þegar þeim er mál og halda í sér þangað til þau eru sett í þessa líkamsstöðu og heyra hljóðið. Kínverskir foreldrar halda mikið á börnunum sínum, barn og foreldri eru því í nánum líkamlegum tengslum og foreldrarnir fljótir að læra að lesa í líkamstjáningu þeirra. 

Nú þjálfunin fer fram hvar sem er og hvenær sem er -  á gangstéttum, lestarstöðvum, í almennigsgörðum eða einfaldlega þar sem foreldrarnir eru staddir þegar kallið kemur. Fyrst þegar ég labbaði fram hjá móður sem sat og reyndi að fá barnið sitt til að pissa á gangstéttina í biðröð eftir strætó hélt ég að ég yrði ekki eldri, en fólk labbaði fram hjá eins og ekkert væri eðlilegra. Ég hef líka séð mömmu sem sat á hækjum sér í alfaraleið inni á lestarstöð og lét barnið sitt kúka í plastpoka. Þegar barnið var búið að kúka, batt hún hnút á pokann og henti honum í næstu ruslatunnu. Ákaflega frjálslegt semsagt :) 

Um leið og börn eru farin að labba, læra þau að beygja sig niður og gera þarfir sínar á viðeigandi stað þegar þeim er mál. Ég tek það fram að strákurinn á myndinni fyrr neðan er ekki að kúka, hann er bara að leika sér :) Þetta er mjög algeng líkamsstaða hjá börnum og fullorðnum hér í Kína, börn leika sér svona, og er algengt að fullorðnir sitji svona þegar þeir bíða eftir strætó, eða hvíla lúin bein. 

Ég las grein á netinu, eftir ameríska mömmu sem sendi dóttur sína í kínverskan leikskóla. Dóttirin var 18 mánaða og voru leikskólakennararnir steinhissa á því að hún væri enn með bleyju. Það þurfti meira að segja að kenna einhverjum starfsmönnunum að skipta um bleyju, því þeir höfðu aldrei prófað það fyrr. Leikskólastjórinn sannfærði mömmuna um að stelpunni yrði kennt að pissa í klósett eins fljótt og hægt væri - það gengi ekki að hafa hana með bleyju, komna á þennan aldur. 

Foreldrarnir höfðu sjálfir reynt að venja hana af bleyjunni, með litlum árangri, svo þau óskuðu leikskólastjóranum góðs gengis, en höfðu litla trú á aðferðum hennar. Það kom svo í ljós að stelpunni fannst spennandi þegar hin börnin hlupu á klósettið þegar þeim var mál, og elti gjaranan til að sjá hvað þar fór fram. Starfsmennirnir tóku af henni bleyjuna og leyfðu henni að herma eftir hinum krökkunum. Eftir viku var stelpan farin að pissa í klósett í leikskólanum, eins og ekkert væri eðlilegra. Mamman hlakkaði til að geta notað þessa aðferð heima, en ekkert gekk. Stelpan harðneitaði að pissa í ameríska klósettið og pissaði á sig ef hún var bleyjulaus. Ástæðan var sú að það var of seint fyrir foreldrana að byrja á þessari þjálfun. 

Kínverskir foreldrar byrja að þjálfa börnin sín í þessari tækni þegar þau eru mjög ung. Hentugasti tíminn er talinn vera frá fæðingu og upp í 6 mánaða aldur, en á þessu tímabili eru börnin talin móttækilegust fyrir tækninni. Flestir foreldrar byrja þegar börnin eru um eins mánaða, og eru börn í mörgum tilfellum farin að láta vita ef þau þurfa að gera þarfir sínar við 3 mánaða aldur! Eðlilegt þykir, að börn og foreldrar séu búin að ná algerri stjórn á tækninni við 6 - 7 mánaða aldur barnsins. 

Það þykir þó eðlilegt að það verði slys af og til, en foreldrar taka því létt og þurrka einfaldlega upp pollinn. Þarna koma kloflausu buxurnar að góðum notum :) Oft má sjá útlendinga fitja upp á trýnið þegar þeir labba framhjá foreldrum í þessum æfingum, eða ef barn beygir sig niður til þess að pissa á almannafæri. Það er þó mikilvægt að minna sig á að svona er þetta gert hér. Við erum gestir í Kína og eigum ekkert með að skipta okkur af því hvernig fólk elur börnin sín upp. 

Ég veit heldur ekki hvernig jörðin okkar liti út ef allir 1.343.239.923 Kínverjar hefðu notað bleyju sem börn. Eru  þau ekki spekingsleg þessar elskur, með bossann beran :) 

Það er talað um að fleiri og fleiri foreldrar sem búsettir eru í stórborgum séu farnir að notast við bleyjur af og til - til dæmis þegar farið er í bæjarferð eða í búðir. Ég hef þó ekki séð mörg börn með bleyju og virðist mér því sem flestir foreldrar notist enn við þessa tækni.

Þar sem ég kann ekkert að lesa í piss eða kúka skilaboð, var ég þó mjög fegin þegar ég sá glitta í bleyju í gegn um kloflausar buxurnar hjá þessum páskavini mínum, þegar honum  var skellt í fangið á mér til myndatöku um daginn :)