Eiður Guðnason

Eiður Guðnason

Eiður Svanberg Guðnason stundaði nám í stjórnmálafræði í Bandaríkjunum. Lauk BA prófi í ensku frá Háskóla Íslands. Var blaðamaður við Alþýðublaðið, fréttamaður og varafréttastjóri Sjónvarpsins 1963 til 1978. Alþingismaður fyrir Alþýðuflokkinn 1978-1993 (umhverfisráðherra 1991-1993) Sendiherra í Noregi, Kína og víðar 1993 til 2009. Hefur ritað í blöð og tímarit. Skrifar reglulega um málfar og efnistök fjölmiðla.

  • Molar um málfar og miðla 853

    1. mars 2012

    Ef Ríkisútvarpið er svo vel statt fjárhagslega að geta greitt fyrir bullpistla vestan frá Hollywood (Morgunþáttur Rásar tvö 27.02.2012) ætti það velja pistlahöfund sem talar íslensku. Þá þyrftu hlustendur ekki að heyra: … presens frá honum, hann vann fyrir besta leikara í aukahlutverki ( fékk verðlaun fyrir bestan leik í aukahlutverki), hann var ekkert að hrinda fólki um koll, klassí glæsileg ræða, klassí event, kódakkompaníið, hátíðin var mjög snögg að taka yfir (hátíðin stóð ekki mjög lengi). Svona mætti halda lengi áfram. Þessi pistill var öllum til skammar. Ef Ríkisútvarpið telur það hlutverk sitt að miðla svona efni ( annað er að segja fréttir af því hverjir hlutu Óskarsverðlaunin í ár, ekkert að því) þá á að velja pistlahöfund sem getur talað við okkur skammlaust.


     


     Það orkar tvímælis þegar nafn kvikmyndarinnar The Help er þýtt Hjálpin eins og gert var í Ríkisútvarpinu (27.02.2012). Nær lagi væri að segja Húshjálpin eða Vinnukonan.


     


     Molaskrifar þiggur ekki greiðslur fyrir þessi skrif og birtir ekki auglýsingar á vefsíðu sinni. Hann er sinn eigin herra og engum háður í þessum skrifum. Nýlega var frá því greint hver/hverjir greiða kunnum bloggara, sem sumir kalla álitsgjafa, laun. Auðvitað verða útrásarvíkingar að hafa fólk á launum til að skjalla sig og verja þegar við á. Það er ofur skiljanlegt. Allt slíkt á að vera opinbert þannig að þeir sem lesanviti hver greiðir þeim sem mundar pennann. Lesendur eiga heimtingu á að vita hver er á mála hjá hverjum.


     


    Í sjónvarpsfréttum (27.02.2012) var rætt um hvort þjónustumiðstöð fyrir olíuleit á drekasvæðinu svonefnda yrði á Íslandi eða Jan Mayen. Á Jan Mayen væri frumstæð flugbraut. Rétt er það. Þar geta Herkúles flutningavélar lent en aðeins í góðu veðri og góðu skyggni. Á malarbrautinni eru tvær bungur. Þessvegna kalla Norðmenn flugvöllinn Jan Maynsfield. Segið þið svo að Norðmenn hafi ekki húmor!


     


    Í fréttum Stöðvar tvö var sagt í inngangi að frétt að olíuverð hefði hækkað skarplega. Þetta er greinilega hrátt úr ensku, oil prices have risen sharply. Í sjálfri fréttinni hafði fréttamaður þetta rétt og talaði um mikla hækkun olíuverðs.


     


    Undarlega var tekið til orða í sexfréttum Ríkisútvarps (27.02.2012) þegar sagt var frá vélarvana skemmtiferðaskipi á Indlandshafi. Sagt var frá útgerð skipsins sem einnig gerir út skemmtiferðaskipið Costa Concordia sem liggur á hliðinni undan strönd Toscana á Ítalíu. Ekki er hægt að tala um að skip sem liggur á hliðinni á strandstað sé gert út ! Bogi Ágústsson lagfærði þetta ágætlega í sjöfréttum sjónvarps. Hann talaði um útgerðarfélagið, sem til skamms tíma hefði gertút skemmtiferðaskipið Costa Concordia.


     


    Meðan Ríkissjónvarpið á mánudagskvöldi bauð upp á boltaleiki, blóðsugur og drauga var gott að geta horft á upptöku úr NRK2 frá kvöldinu áður, Il Trovatore Verdis í Metropolitan óperunni. Mögnuð sýning.


     


    Fyrirvari: Athugasemdir frá öðrum á þessari síðu eru á þeirra ábyrgð. Síðuskrifari áskilur sér rétt til fjarlægja dónaleg eða meiðandi ummæli, nafnlausar athugasemdir eða athugasemdir undir dulnefni. – . ESG


     


     



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd

  • Molar um málfar og miðla 852

    28. febrúar 2012

    Á þensluárunum miklu fyrir hrun voru sjónvarpsstöðvarnar með fasta þætti þar sem bindislausir strákar, svartklæddir, oftast í svörtum skyrtum, ræddu spekingslega um fjármál og fjárfestingar og höfðu skýrar skoðanir á öllu milli himins og jarðar. Ráðleggingum rigndi í allar áttir. Þeir voru alvöruþrungnir og þóttust forvitri. Molaskrifari var við störf erlendis talsvert af þessum tíma og missti því (líklega sem betur fer!) af þessu merka efni. En í ljósi alls sem siðan hefur gerst leggur Molaskrifari til að þessir þættir verði endursýndir. Þeir yrðu líklega betra skemmtiefni en nokkuð sem grínhöfundar og grínleikarar samtímans gætu boðið okkur. Gætu jafnvel orðið ódýrt Áramótaskaup í Ríkissjónvarpinu.


    Molavin sendi eftirfarandi (25.02.2012):,, Frétt á dv.is hefst svo: Mexíkóskir vísindamenn telja sig vera á barmi þess að finna bóluefni sem nota má gegn heróínfíkn… Ég þykist vita að þarna hafi í erlendu fréttinni verið sagt: On the brink of… Hins vegar kannast ég ekki við notkun þessa líkingarmáls í svo jákvæðri merkingu á íslenzku. ,,Á barmi gjaldþrots“ er algengt, ,,á barmi taugaáfalls“ eða ,,á barmi glötunar.“ Það hefði óneitanlega hljómað betur ef sagt hefði verið að vísindamennirnir væru nálægt því að finna umrætt bóluefni. Margir virðast starfa við að þýða erlendar fréttir en betra er þegar þær eru endursagðar og þá með íslenzka málvenju í huga.” Kærar þakkir fyrir sendinguna, Molavin.


    Urrandi stemming í Klettagörðum er fín fyrirsögn á mbl.is (26.02.2012) en fréttin er um hundasýningu í Klettagörðum.


    Frumlegheitin voru í öndvegi í Silfri Egils (26.02.2012): Þingmennirnir Jón Gunnarsson, Mörður Árnason, Þór Saari og Vigdís Hauksdóttir. Ja, hérna. Svo var auðvitað rætt við enn einn hókus- pókus manninn, enn einn Ali Babann, sem ætlar að afskrifa skuldir án þess að nokkur finni fyrir því. Hann kvartaði undan því að hagfræðingar skildu yfirleitt ekki þessar hugmyndir. Hagfræðingar eru ekki einir um það. Í þættinum sagði Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, að svo slæmt væri ástandið hér að mjög fáir hefðu efni á að fara erlendis (svo!), fara til útlanda, átti hún við. Nýlega kom fram í fréttum að næstum tveir af hverjum þremur Íslendingum hefðu farið til útlanda í fyrra og níu af hverjum tíu ferðast innanlands. Suma þingmenn varðar ekkert um staðreyndir. Sjá frétt: http://ruv.is/frett/heldur-fleiri-til-utlanda-2011

    Stjórnendur og þátttakendur í umræðuþáttum mega gjarnan hafa í huga að þegar tveir ( eða fleiri ) tala samtímis heyrum við sem heima sitjum ekki eitt einasta orð.


    Fyrirvari: Athugasemdir frá öðrum á þessari síðu eru á þeirra ábyrgð. Síðuskrifari áskilur sér rétt til fjarlægja dónaleg eða meiðandi ummæli, nafnlausar athugasemdir eða athugasemdir undir dulnefni. – . ESG



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd

  • Bessastaðafarsinn eða er það sirkus?

    28. febrúar 2012

    Nýr þáttur hófst í leikhúsi fáránleikans á Bessastöðum í gær. Þetta er samt ekkert þjóðleikhús. Þetta er leikhús eins manns sem leikstýrir og leikur sjálfur aðalhlutverkið. Hann samdi líka textann. En þetta er ekki venjulegur farsi, því verið er að sýna íslensku þjóðinni ókurteisi og lítilsvirðingu. Það hefur enginn forseti áður gert. Ólafur Ragnar er fyrstur til margs.


    Forseti Íslands sagði þjóðinni í gær að það væri lýðræðisleg og siðferðileg skylda hans að hugsa nú málið vandlega og taka til þess svo sem eina eða tvær vikur. Lýðræðisleg skylda? Hvaða bull er þetta? Og Morgunblaðið segir í stórri fyrirsögn 828.02.2012) Forsetinn ætlar að íhuga vilja fólksins. Á kjörskrá á Íslandi er um 230 þúsund manns. Rúmlega 30 þúsund manns skoruðu á Ólaf Ragnar að fara enn á ný í framboð. 200 þúsund manns skoruðu ekki á hann. Við erum kannski bjánar. En við erum ekki svona miklir bjánar. Hvað í ósköpunum hefur þetta með lýðræðislega skyldu að gera? Nú eða siðferði? Nákvæmlega ekki neitt. Enn eitt bullið frá Bessastöðum.


    Aftur og aftur segist Ólafur Ragnar hafa talað skýrt á nýársdag. Hann ætlaði ekki að bjóða sig fram aftur. En eins og rækilega hefur verið bent á talaði hann alls ekki skýrt. Það gerðu Ásgeir Ásgeirsson, Kristján Eldjárn og Vigdís Finnbogadóttir þegar þau tilkynntu þjóðinni að þau mundu ekki bjóða sig fram að nýju. Þau töluðu mannamál sem allir skildu. Núverandi forseti talaði í véfréttarstíl. Það heyrðu allir sem hlustuðu og skilja mælt mál. Ef hann talaði svona óskaplega skýrt í ávarpi sínu hversvegna hefur hann staðfastlega neitað í tvo mánuði að svara öllum spurningum fréttamanna um það hvort hann ætlaði fram aftur? Eru þetta heilindi ? Svari nú hver fyrir sig.


    Nokkuð er um liðið síðan Ólafur Ragnar Grímsson varð sér og okkur öllum til skammar í hádegisverðarboði fyrir erlenda sendiherra í danska sendiráðinu við Hverfisgötu skömmu eftir hrun. Frásögn norska sendiherrans af því sem þar fór fram rataði í norska fjölmiðla. Forseti Íslands sagði norska sendiherrann segja ósatt í frásögninni til norska utanríkisráðuneytisins. Hann vissi alveg hvernig skýrslur sendiherra væru og gaf í skyn að á þeim væri ekki mikið að byggja. Þetta sagði hann þjóðinni í sjónvarpi. Ég sem þetta skrifa las frásögn annars sendiherra af þessum fundi. Ræddi fundinn við enn annan. ,,Svona lagað upplifir maður bara einu sinni á ævinni”, sagði sá (This was a once in a lifetime experience). Allt bar þetta að sama brunni. Forsetinn sagði þjóðinni ekki satt. Nú sýnir forsetinn íslensku þjóðinni ókurteisi. Viljum við þannig forseta? Svari nú hver fyrir sig.


    Nú reynir forseti Íslands að segja okkur að hann hafi talað skýrt á nýársdag. Það gerði hann ekki. Fær svo vini sína til að skipuleggja undirskriftasöfnun sér til stuðnings. Það mistekst. Jafnvel þótt verðbólgin orð séu notuð á Bessastöðum til að lýsa fjöldanum. Þetta voru ekki nema 30 þúsund af 230 þúsundum. Þeim tölum getur jafnvel núverandi forseti ekki breytt.


    Það er misnotkun á Bessastöðum að setja þennan farsa á svið þar og gera forsetasetrið þar með leikhúsi fáránleikans. Þetta er farsi. Fáránlegur farsi. En auðvitað má líka kalla þetta sirkus eins og Valgerður Bjarnadóttir alþingismaður gerði í morgunþætti Rásar tvö í morgun. Sirkus og farsi í boði ábúandans á Bessastöðum.



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd

  • Molar um málfar og miðla 851

    27. febrúar 2012

    Áskell skrifar (24.02.2012): ,,Rútan valt þrjá hringi, sagði í fyrirsögn mbl.is

    Er betra að segja að rútan hafi farið þrjár veltur? Mér finnst það – eða skiptir þetta engu máli? Molaskrifari er Áskeli sammála. Þrjár veltur er betra.


    Á mbl.is (25.02.2012) er birt tímabær aðvörun frá landlækni þar sem almenningur er varaður við allskyns gylliboðum sem vaða uppi í auglýsingumn. Þar eru oft svokallaðir sölumenn snákaolíu á ferð sem bjóða mixtúrur , pillur eða elexíra sem eiga að lækna flest ef ekki öll mein. Auglýsingar af þessu tagi vaða uppi í flestum fjölmiðlum, – meira að segja í Ríkissjónvarpinu. Langalgengastar eru þær þó líklega í Útvarpi Sögu. Þar eru reyndar heilu þættirnir sem fjalla um allkyns efni sem eiga að ráða bót á meinum. Hér er frétt um málið mbl.is: http://mbl.is/frettir/innlent/2012/02/25/landlaeknir_varar_vid_gyllibodum/


    Sumir auglýsingahöfundar og sum fyrirtæki læeggja sig fram um að nota óvandað mál. Til dæmis þeir sem bera ábyrgð á heilsíðuauglýsingu í Fréttablaðinu (25.02.2012) sem hefst á þessum orðum: Outlet sprengja í Cintamani Outletinu …. Svei ! Í heilsíðuauglýsingu í helgarblaði DV segir: Ég, Magnús Steinþórsson gullsmíðameistari er að kaupa gull, gullpeninga,…..Hversvegna ekki: Ég, Magnús Steinþórsson gullsmíðameistari kaupi gull, gullpeninga … Betra. Þetta hefur oft verið nefnt hér áður.


    Víða er það svo í sjónvarpi þegar fluttar eru fréttir á táknmáli þá eru fréttirnar einnig lesnar upphátt. Ríkissjónvarpið mætti að skaðlausu taka sér það til fyrirmyndar. Lítið mál og einfalt í framkvæmd.


    Í sexfréttum Ríkisútvarps (25.02.2012) var talað um að fá skip í stað Herjólfs sem risti minna. Molaskrifari hallast að því að hér hefði átt að tala um skip sem risti grynnra. Þetta var endurtekið í sjónvarpsfréttum klukkan sjö en leiðrétt í tíufréttum útvarps.


    Prýðilega framsett frétt var á Stöð tvö (25.02.2012) þar sem kom fram hve langt, eða öllu heldur hve stutt, væri hægt að aka fyrir fimm þúsund krónur þegar bensínverð hækkar ört. Það var hinsvegar ekki eins gott þegar fréttamaðurinn talaði um hundrað níu tíu og þrjá kílómetra akstur. Það hefði átt að vera: … hundrað nítíu og þriggja kílómetra akstur.


    Í stutta kynningu á Rás eitt á leikriti Andrésar Indriðasonar á laugardagskvöldi (25.02.2012) tókst að koma nokkuð mörgum málvillum, – ótrúlega mörgum.


    Það er sjálfsagt í lagi að tala um bakuggann í íslenskri menningu , og þó, eins og gert var í ágætum þætti á Rás eitt (26.02.2012). Molaskrifari heldur að átt hafi verið bakfiskinn í íslenskri menningu fremur en bakuggann. Burðarás íslenskrar menningar.


    Fyrirvari: Athugasemdir frá öðrum á þessari síðu eru á þeirra ábyrgð. Síðuskrifari áskilur sér rétt til fjarlægja dónaleg eða meiðandi ummæli, nafnlausar athugasemdir eða athugasemdir undir dulnefni. – . ESG



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd

  • Molar um málfar og miðla 850

    25. febrúar 2012

    Í Fréttablaðinu (23.02.2012) segir: Honum var bjargað úr bílnum sem hafði snjóað inni á fáförnum vegi. Þetta er út úr kú. Bíllinn var fastur í snjó. Það er ekki einu sinni hægt að segja að þetta sé úr ensku, – kannski þó óbeint. Á ensku er snowed in yfirleitt notað um það að komast ekki út úr húsi vegna fannfergis.


    Í Morgunblaðinu (23.02.2012) er fjallað um hugsanlega afturköllun landsdómsákæru á hendur Geir H. Haarde. Þar er haft eftir saksóknara Alþingis: … og talsvert virðingarleysi við vinnu allra ef það yrði gert alveg á hinsta degi. Molaskrifari er ekki sáttur við að hér sé sagt á hinsta degi. Það orðalag er í hans huga einkum notað þegar rætt er um lokadaginn í lífi einhvers.


    Ekki getur Molaskrifari sagt að hann fyllist tilhlökkun þau kvöld þegar Ríkissjónvarpið vikulega býður upp á þáttaröð þar sem varúlfur, blóðsuga og draugur koma við sögu. Það höfðar sjálfsagt til einhverra. Einkum kannski þeirra sem ráða efnisinnkaupum Ríkissjónvarpsins.


    Sagt er á mbl.is (23.02.2012): Hugsanlegt er að fordæmisgildi nýfallins gengislánadóms sé ekki það mikið. Ekki það mikið að hvað? Hér hefur hálf hugsun ratað inn í setningu. Botninn er suður í Borgarfirði.


    Lesandi sendi Molum þessa fyrirsögn af visir.is: Heimsmarkaðsverð á olíu aldrei dýrara fyrir Íslendinga. Og bætir við: Um þetta er ekkert meira að segja. – Fyrirsögnin var seinna lagfærð á visir.is


    Úr dv.is (24.02.2012) En að mati greinarhöfundar svífa yfir vötnum ýmsar áhættur sem geri Ísland viðkvæmt fyrir skakkaföllum. Áhætta er eintöluorð. Ekki til í fleirtölu.


    Úr frétt á visir.is (24.02.2012); Rabbíinn Abraham Cooper, aðstoðarforseti hjá Simon Wiesenthal stofnuninni í Los Angeles, … Hér er líklega verið að þýða enska starfsheitið vice-president. Nær væri að tala um framkvæmdastjóra, eða sviðsstjóra ekki aðstoðarforseta !


    Allt bendir til að tölva Molaskrifara verði í meiriháttar endurhæfingu um helgina og því óvíst um Molaskrif um sinn.


    Fyrirvari: Athugasemdir frá öðrum á þessari síðu eru á þeirra ábyrgð. Síðuskrifari áskilur sér rétt til fjarlægja dónaleg eða meiðandi ummæli, nafnlausar athugasemdir eða athugasemdir undir dulnefni. – . ESG



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd