Eiður Guðnason

Eiður Guðnason

Eiður Svanberg Guðnason stundaði nám í stjórnmálafræði í Bandaríkjunum. Lauk BA prófi í ensku frá Háskóla Íslands. Var blaðamaður við Alþýðublaðið, fréttamaður og varafréttastjóri Sjónvarpsins 1963 til 1978. Alþingismaður fyrir Alþýðuflokkinn 1978-1993 (umhverfisráðherra 1991-1993) Sendiherra í Noregi, Kína og víðar 1993 til 2009. Hefur ritað í blöð og tímarit. Skrifar reglulega um málfar og efnistök fjölmiðla.

  • Molar um málfar og miðla 894

    26. apríl 2012

    Hér hefur stundum verið vikið að áfengisauglýsingum Ríkissjónvarpsins og Stöðvar tvö sem linnulaust fremja lögbrot með því í að auglýsa bjórdrykkju undir því yfirskini að verið sé að auglýsa svokallað léttöl sem er undir 2,25 % að styrkleika. Þetta er réttlætt með því að orðið léttöl sjáist skrifað með örsmáu og illa sýnilega letri í skjáhorni í sekúndu eða sekúndubrot. Gallinn er bara sá að í mörgum sjónvarpstækjum sést orðið léttöl ekki eða aðeins hluti af því vegna þess að það skerst utan af myndinni í tækinu og hún skilar sér ekki í fullri stærð á skjáinn. Þetta vita auglýsendur. Ef verið væri að auglýsa léttöl ætti orðið léttöl að standa skrifað stórum stöfum þvert yfir skjáinn. Svo er auðvitað ekki því það er ekki verið að auglýsa léttöl heldur sterkan bjór. Langlundargeð yfirvalda gegn þessum síendurteknu lögbrotum sem framin eru inni á heimlum okkar eru ótrúleg.


    Það þýðir væntanlega að ráðherrar í þessari ríkisstjórn munu leiða sjálfan sig fyrir Landsdóm vegna þess að þeir hafa ekki haldið ríkisstjórnarfundi um mikilvæg mál, … skrifar einn af þingmönnum Sjálfstæðisflokksins á heimasíðu sinni (24.04.2012).

    Ágúst Ragnarsson sendi Molum eftirfarandi (24.04.2012): Viðtal við Össur á Eyjunni.

    ,,Geir voru dæmdar 24 milljónir króna í málskostnað, en í yfirlýsingu sinni sagði hann að málsvarnarlaun hans hafi numið 40 milljónum. Honum vantaði því 16 milljónir upp á til að standa straum af kostnaðinum við réttarhöldin.”

    Hvað er hægt að gera í þessu? Molaskrifari getur nú ekki svarað því. Honum sýnist reyndar á Eyjunni að þessi ummæli séu frekar frá fréttaskrifara Eyjunnar en höfð beint eftir Össuri. Það er hinsvegar býsna algengt að sjá þetta orðalag.


    7,5 ára dómur fyrir ranga beygju, segir í fyrirsögn á mbl. is (24.04.2012). Samkvæmt því sem segir í fréttinni er verið að tala um sjög og hálfs árs fangelsisdóm. Þessi fyrirsögn er út í hött. Við skiptum ekki árinu í hundraðshluta eða tíundu parta.


    Molalesandi sendi Molum þetta skjáskot úr Dv.is (24.04.2012) http://myndahysing.net/upload/81335313418.png Hann segir m.a.: Ég sendi þér hér skjáskot af þessum hroða sem vefmiðill DV býður fólki upp á, svo ekki sé minnst á það hvort þetta eigi yfirleitt erindi til almennings. Dæmin eru mörg og ljóst að gæðum í blaðamannastétt hefur hrakað gríðarlega á umliðnum árum.

    Molaskrifari hefur nú reyndar séð verri hroða en þetta, en er sammála því að efni þessarar fréttar á ekkert erindi á prent. En sumt fólk hefur greinilega mikla þörf fyrir að komast á prent. Það er haldið óslökkvandi prentþorsta.


    Af mbl.is (26.04.2012): Nú standa yfir framkvæmdir á byggingunni sem stendur á milli Hótel Borgar og Apóteksins við Austurvöll. Molaskrifari er ekki sáttur við að talað sé um framkvæmdir á byggingu. Eðlilegra væri að tala um framkvæmdir við byggingu. Líklega eru það aðeins elstu menn sem muna að húsið sem í fréttinni er kallað Apótekið var lengst af kennt við Reykjavíkurapótek og þar áður Nathan & Olsen , – tvo Dani sem stofnuðu heildsölu á Íslandi sem enn er starfandi. Á vef þess fyrirtækis segir: 1916

    Nathan & Olsen reisti fyrsta stórhýsið í Reykjavík. Húsið er á horni Austurstrætis og Pósthússtrætis og var lengi kallað Nathan & Olsen húsið. Það var teiknað af Guðjóni Samúelssyni og þótti mjög glæsilegt. Þess má geta að þetta var fyrsta húsið í Reykjavík sem lýst var með rafmagnsljósum.


    Fyrirvari: Athugasemdir frá öðrum á þessari síðu eru á þeirra ábyrgð. Síðuskrifari áskilur sér rétt til fjarlægja dónaleg eða meiðandi ummæli, nafnlausar athugasemdir eða athugasemdir undir dulnefni. – . ESG



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd

  • Landsdómur á veikum grunni

    25. apríl 2012

    Það þarf ekki löglærðan mann til að sjá hve undarleg Landsdómsmálaferlin gegn Geir H. Haarde voru. Leikmenn sjá það líka. Ferðin var hafin með miklum bægslagangi og margföldum sakargiftum. Þegar upp var staðið stóð eitt atriði eftir sem talið var saknæmt en ekki refsivert. Það var að Geir H. Haarde hefði viðhaft sama vinnulag og forverar hans á stóli forsætisráðherra.

    Var ekki Ólafur Thors forsætisráðherra einum fimm sinnum? Hann hefur þá líklega oft gerst brotlegur rétt eins og þeir aðrir sem gegnt hafa þessu embætti. Var það ekki líka á sínum tíma talið nauðsynlegt vinnulag í svokölluðum vinstri stjórnum að leyna viðkvæmum upplýsingum í varnarmálum fyrir ráðherrum Alþýðubandlagsins? Ekki man ég betur. En það er svo sem engin afsökun að tína þetta til, – á það er auðvelt að fallast.


    Það er rétt sem Össur Skarphéðinsson hefur sagt að þegar ljóst var að í það stefndi að Geir H. Haarde einn yrði sóttur til saka og stefnt fyrir Landsdóm hefði átt að gera fundarhlé á Alþingi og menn að reyna að ná áttum. Það er seint séð, en betur hefði það verið gert.


    Upphaflega átti að stefna fjórum ráðherrum fyrir Landsdóm. Með klókindum í atkvæðagreiðslu sáu nokkrir þingmenn Samfylkingar til þess að fyrrverandi formaður þeirra flokks slyppi en Geir yrði einn látinn svara til saka. Skömm þeirra verður í minnum höfð.


    Allir vita að í samsteypustjórnum eru formenn flokkanna sem stjórnina mynda jafnábyrgir fyrir stefnu og öllu starfi sinnar ríkisstjórnar. Þeir bera fulla og óskipta pólitíska og siðferðilega ábyrgð. Skiptir þá engu máli hvaða ráðherraembættum þeir gegna. Ábyrgðin er jöfn..Þessvegna bar formaður Samfylkingarinnar Ingibjörg Sólrún Gísladóttir nákvæmlega sömu ábyrgð og Geir H. Haarde. Ekki meiri, en heldur ekki minni. Hún slapp með skrekkinn eins og sagt er. Hennar fólk sá til þess.


    Höfuðskömmin í öllu þessu máli og aðdragandanum er samt sú að þeir sem báru ábyrgð á því hvernig staðið var að einkavæðingu bankanna hafa ekki verið látnir bera ábyrgð á því hneyksli. Þeir afhentu vildarvinum sínum , sem ekkert kunnu á banka nema að taka út úr þeim peninga, ríkisbankana. Og þeir tóku svo sannarlega út úr bönkunum eins og öll þjóðin veit. Þeir tæmdu þá.

    Muna menn ekki að fulltrúi Sjálfstæðisflokksins í svokallaðri Einkavæðingarnefnd hafði þá sómatilfinningu til að bera á sínum tíma að segja sig úr nefndinni og gaf þá skýringu að hann hefði aldrei kynnst öðrum eins vinnubrögðum? Hann þarf að segja okkur betur frá því. Honum ber borgaraleg skylda til þess. Vonandi eru ekki allir búnir að gleyma þessu.


    Það var upphaf ógæfu og efnahagshruns hjá þessari þjóð að stjórnmálaforingjar afhentu vildarvinum sínum, sem voru óreiðumenn, ríkisbankana á silfurfati. Allt það mál er enn óuppgert. Því miður.



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd

  • Molar um málfar og miðla 893

    24. apríl 2012

    Af mbl.is (23.04.2012). Fréttin er um karlakóramót á Ísafirði: Mótið tókst frábærlega vel að því er haft er eftir Harðari Högnasyni, formanni Heklunefndar, á Vestur.is, fréttavef Vestfjarða. Líklegra þykir Molaskrifari að umræddur maður heiti Hörður, frekar en Harður. – En hvað um það Hörður, harðari , harðastur. Mér er nú rétt sem ég sjái hann Matthías Johannessen ef það hefði verið lagt á hann í hans ritstjóratíð að lesa þessi ósköp í Netmogga. Þetta er reyndar ekki eina dæmið um að þeim sem skrifa mbl.is gangi illa að beygja mannanöfn. Í mbl. is (24.04.2012) stendur: Þverholtabúið var í eigu Jóhannes Kristjánsson athafnamanns í Lúxemborg, Ekki fleiri orð um það.


    Á sunnudagskvöldið (22.04.2012) var sagt við okkur fjórum sinnum á tveimur mínútum með sömu tilgerðaráherslunum , hér (hikk) á RÚV, – er ekki mál að linni? Hvernig væri að fá góða þuli eins og Sigvalda Júlíusson eða Atla Frey Steinþórsson til að kynna dagskrá Ríkissjónvarps. Þeir eru frábærir þulir.

    Afkastabloggari og álitsgjafi skrifar: Er eitthvert vit í að flytja inn poppara sem voru vinsælir einu sinni – mega sjálfsagt sjá fífil sinn fegurri – og gera varla annað en að spila gömlu lögin sín? Hér er farið rangt með alkunnugt orðtak. Að muna sinn fífil fegurri, eða hafa séð sinn fífil fegurri, – að hafa átt betri daga áður fyrr , hafa einu sinni verið vinsælir.

    Aðalfyrirsögnin á forsíðu DV (23.04.2012) er: Sturla heldur heimili sínu. Hér er ruglað saman orðum. Hús er eitt. Heimili er annað. Manninum tókst að halda húsinu sínu, koma í veg fyrir að það yrði tekið af honum og selt á nauðungaruppboði. Molaskrifara hefur verið bent á að á vefnum www. Iceland.org er sagt að húseigandinn hafi bjargað húsinu frá nauðungaruppboði. Eðlilegast hefði e.t.v. verið að segja að húseigandinn hafi komið í veg fyrir nauðungaruppboð á húsinu.

    Á forsíðu Fréttablaðsins (23.04.2012) segir: Gyða Katrín Guðnadóttir sigraði Eskimo/next-fyrirsætukeppnina sem haldin var í Hörpu … Þetta er algeng villa, – það sigrar enginn keppni. Það er hinsvegar hægt að sigra í keppni , vinna sigur í keppni.

    Nú um stundir brestur allt á. Það er að bresta á að Geir komi hér inn, sagði fréttamaður Ríkissjónvarps (23.04.2012) í Þjóðmenningarhúsi þegar Geir H. Haarde var rétt ókominn. Koma hans var sem sé að bresta á! Eða var Geir að bresta á ?

    Greinilegt er að BYKO og Húsasmiðjan eru að búa sig undir aukna samkeppni frá Bauhaus byggingavörurisanum sem innan skamms opnar verslun við Vesturlandsveg því bæði fyrirtækin auglýsa nú allt hvað aftekur. Bauhaus er líka í auglýsingaherferð og hún byrjar ekki vel. Byrjar með enskuslettum. Bauhaus auglýsir Drive-in timbursölu. Ef þetta nýja fyrirtæki hefði metnað til gera vel mundi það til dæmis geta auglýst. Bauhaus , – timbursala. Þú ekur í gegn.


    Fyrirvari: Athugasemdir frá öðrum á þessari síðu eru á þeirra ábyrgð. Síðuskrifari áskilur sér rétt til fjarlægja dónaleg eða meiðandi ummæli, nafnlausar athugasemdir eða athugasemdir undir dulnefni. – . ESG



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd

  • Molar um málfar og miðla 892

    23. apríl 2012

    Skrifað er á pressan.is (22.04.2012): Sænskur lögreglumaður sem stöðvaði ökumann sem ók án bílbeltis, stakk upp á að fá salat gegn því að sleppa að skrifa sektarmiða. Ökumaðurinn kærði lögregluna vegna atviksins. Hér hefði átt að standa: Ökumaðurinn kærði lögreglumanninn, ekki lögregluna.

    Molalesandi sendi skrifara skjáskot af frétt í dv.is og undirstrikaði nokkrar villur. http://myndahysing.net/upload/201335115329.png. Það er ekki bara að fréttin sé illa skrifuð heldur er fréttin í ýmsum atriðum röng. Um það getur Molaskrifari borið því hann var meðal gesta í þessu kvöldverðarboði til heiðurs kínverska forsætisráðherranum. Í fyrsta lagi hófst kvöldverðurinn ekki klukkan hálf sex. Þetta átti að hefjast með ,, stuttri móttöku” klukkan hálf sex. Kínverski ráðherrann kom hinsvegar ekki fyrr en klukkan kortér yfir sex. Þá hófst kvöldverðurinn. Ráðherrann kom frá Bessastöðum í Kolabrautina. Hann hafði verið á eftir áætlun þangað og fór frá Bessastöðum seinna en ráð var fyrir gert. Flutningur óperunnar hófst ekki fyrr en klukkan átta. Þarna var því ekki um neinn árekstur að ræða. Í fréttinni segir: Wen Jiabao lét sér ekki segjast heldur stóð samkvæmt upplýsingum DV nánast upp á slaginu”. Forsætisráðherrann stóð upp og yfirgaf salinn um klukkan kortér yfir átta. Við sem erum að burðast við að kaupa DV eigum heimtingu á vandaðri vinnubrögðum en þetta. http://www.dv.is/frettir/2012/4/22/wen-jiabao-sleppti-eftirrettnum/

    Tvennt virðist gestgjöfunum, þ.e. okkur hafa farist fremur klaufalega í sambandi við heimsókn forsætisráðherra Kína. Hið fyrra er að hafa ekki samband við forstjóra Moggans um að fá að skoða Kerið hans. Vitað er að auðmennirnir sem eiga Kerið höfðu fyrir löngu takmarkað þar aðgengi, það gerðu þeir að líkindum ólöglega, en þeir sætta sig vel við að Vegagerðin, við skattborgarar, stöndum straum af kostnaði við gerð bílastæða þar. Hitt var að ef fjórir kínverskir myndatökumenn höfðu einhverskonar forgang áttu fjórir íslenskir myndatökumenn að hafa sama rétt. Það er bara aumingjaskapur í samningum um fyrirkomulag heimsóknarinnar að ekki skyldi þarna jafnræði. Í samningum um svona mál skilja Kínverjar ekkert annað en að menn standi fastir fyrir, láti ekki beygja sig til að samþykkja bersýnilega ósanngjarnar kröfur. Molaskrifari þekkir það af eigin raun.

    Dæmalaus nesjamennska og kjánaskapur í fjölmiðlum er það þegar talað er um Wen Jiabao forsætisráðherra Kína sem alveg sérstakan ,,vin” Ólafs Ragnars Grímssonar! Hvað ætli þeir hafi hist oft, tvisvar , kannski þrisvar?

    Ríkissjónvarpið leggur gríðarmikla áherslu og mikla fjármuni í að auglýsa hina sjálfhverfu þætti sem stjórnandinn kennir við sjálfan sig af einstöku lítillæti og kallar Andraland. Svo mikið er kappið að sunnudaginn 22. apríl voru áhorfendur hvattir til að horfa á þáttinn á sumardaginn fyrsta! Sumardagurinn fyrsti var 19. apríl. Nema átt hafi verið sumardaginn fyrsta árið 2013?

    Í auglýsingum Ríkisvarpsins (22.04.2012) voru auglýstar krúttlegar cupcakes. sem tiltekið bakarí hefur á boðstólum. Auglýsingadeildin brýtur reglur Ríkisútvarpsins, – enn einu sinni. Auglýsingar eiga að vera á íslensku.

    Í fréttum Stöðvar tvö (22.04.2012) var tvísagt síðasta haust. Það er engu líkara en fjölmiðlamenn upp til hópa kunni ekki að segja í fyrra haust.

    Á matseðlinum er humarsúpa og svo erum við með íslenskt lambalæri og svo erum við með grillaðan langreið, sagði Grímur … (mbl.is 22.04.2012) Vestmannaeyingar eru að halda veislu í Færeyjum. Rétt er að halda því til haga að langreyður er kvenkynsorð og skrifað með – y – . Langreið gæti hinsvegar verið langferð á hestum. Blaðamaðurinn sem skrifaði þessa frétt ætti að vita vetur.

    Fyrirvari: Athugasemdir frá öðrum á þessari síðu eru á þeirra ábyrgð. Síðuskrifari áskilur sér rétt til fjarlægja dónaleg eða meiðandi ummæli, nafnlausar athugasemdir eða athugasemdir undir dulnefni. – . ESG



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd

  • Molar um málfar og miðla 891

    22. apríl 2012

    Maður sem rætt var við á Bylgjunni ( 21.04.2012) talaði um að bera í barmafullan lækinn. Þetta virðist vera að breiðast út því nýlega vakti Molalesandi athygli á þessari afbökun. Þetta er í anda Bibbu á Brávallagötunni sem leikkonan ágæta Edda Björgvins gerði fræga á sínum tíma. Við tölum um að bera í bakkafullan lækinn, en segjum hinsvegar, – glasið er barmafullt. Barmur á glasi, lækjarbakki.


    Úr mbl.is (21.04.2012) : Strokkur gaus fyrir Wen og og Jóhönnu Sigurðardóttur, forsætisráðherra, á Geysi nú skömmu fyrir hádegi.. Ekki er Molaskrifari sáttur við forsetninguna á þegar talað er um frægasta goshver heims, Geysi. Raunar eru orðin á Geysi öldungis óþörf í þessari setningu.


    Það er jafnan talið fremur lítilmótlegt í rökræðum þegar farið er að tala um líkamsvöxt, hvort menn séu litlir eða stórir, feitir eða mjóir, svo og þegar farið er að uppnefna fólk. Það er yfirleitt til marks um rökþrot, málefnalega uppgjöf. Í Reykjavíkurbréfi Morgunblaðsins sunnudaginn 22. apríl er stækkunarstjóri Evrópusambandsins Stefan Füle kallaður Stefán fúli. Þetta eru rök Morgunblaðsins í umræðunum um aðildarumsókn Íslands að Evrópusambandinu. Stundum er Mogginn eins og hortugur strákur á málfundi í fyrsta bekk gagnfræðaskóla í gamla daga. Þetta er ekki fyndið. Mogginn er orðinn verri en gamli kommúnistaþjóðviljinn var, þegar hann var hvað verstur.


    Visir.is (21.04.2012): Ölvaður klessti á ljósastaur … segir í fyrirsögn. Barnamálið blómstrar í sumum vefmiðlum.


    Maður getur varla orða bundist yfir snilld þeirra sem setja saman dagskrá Ríkissjónvarpsins. Enn einu sinni. Það er laugardagskvöld (21.04.2012) . Fyrst er lapþunnur Evróvisjóngrautur ( Þetta er beautiful song , fallegt lag , sagði einn snillingurinn þar) í tæpan klukkutíma. Síðan söngkeppni skólanema, – ágætt sjónvarpsefni á síðdegi eða fyrir hádegi á sunnudegi, – ekki á laugardagskvöldi. Ekki boðlegt.


    Aðalfyrirsögn í heilsíðu auglýsingu í Fréttablaðinu (21.04.2012) er Hágæða húvörur. Verið að auglýsa krem sem ætluð eru til að bera á húðina. Undarlegt hvernig svona villa í fyrrisögn með stóru letri kemst alla leið á prent.


    Á vef Ríkisútvarpsins er að finna reglur um fréttir og dagskrárefni tengt þeim. Þessar reglur virðast hafa verið hátíðlega undirritaðar af Páli Magnússyni útvarpsstjóra 1. maí 2008.

    Í upphafi reglnanna segir: Útvarpsstjóri setur starfsmönnum Ríkisútvarpsins sem vinna að fréttaskrifum, fréttaflutningi og tengdu dagskrárefni eftirfarandi reglur:

    Í 8. tölulið þessara reglna segir svo:

    „Beinar auglýsingar mega ekki birtast í fréttum og fréttatímum. Varast skal óbeinar auglýsingar í fréttum og öðru dagskrárefni. Öllum sem lúta eiga þessum reglum er óheimilt að taka þátt í auglýsingum, kynningar- eða almannatengslastarfi fyrir aðra en Ríkisútvarpið. (Leturbreytingin er mín)”

    Hversvegna lætur útvarpsstjóri það viðgangast að Andri Freyr Viðarsson sem annast fréttatengdan þátt á Rás tvö fimm daga vikunnar og vikulegan fréttatengdan þátt í Ríkissjónvarpinu komi fram í auglýsingum í sjónvarpi (til dæmis 22.04.2012). Það er einkar óheppilegt hjá stofnun eins og Ríkisútvarpinu að reglur skuli settar sem síðan eru þverbrotnar í allra augsýn. Þá er eins gott að afnema reglurnar. Um sumt er eins og stjórnleysi ráði ríkjum í þessari mikilvægu þjóðarstofnun.


    Frakkar gengu að kjörborðinu í morgun. var sagt í tíufréttum Ríkisútvarpsins (22.04.2012). Eðlilegra hefði verið að segja í fréttum að morgni kjördags í Frakklandi: Frakkar ganga að kjörborðinu í dag.


    Fyrirvari: Athugasemdir frá öðrum á þessari síðu eru á þeirra ábyrgð. Síðuskrifari áskilur sér rétt til fjarlægja dónaleg eða meiðandi ummæli, nafnlausar athugasemdir eða athugasemdir undir dulnefni. – . ESG



    Upprunaleg færsla á Eidur.is

    Skrifa athugasemd