Mér leið eins og ég gæti ímyndað mér að Osama bin Laden hafi liðið þegar hann var á harðahlaupum á undan æstum Bandaríkjamönnum eftir hryðjuverkaárásina á Tvíburaturnana í september 2001. Mér fannst ég berskjaldaður og bjóst á hverri stundu við því að fá sprengju í hausinn. Ég var sem betur fer ekki í Afganistan og ég var heldur ekki í Írak.

Frá hjara veraldar
Það voru áramót og ég var í fyrsta sinn staddur í Reykjavík, sem ég á uppeldisárum mínum á Kópaskeri þekkti aldrei undir öðru nafni en Borg óttans. Þvílíkan og annan eins djöfulgang hafði ég aldrei heyrt, ekki einu sinni þegar Björgunarsveitin Núpar hélt sínar bestu flugeldasýningar. Nánar að því á eftir. Eins og áður sagði var ég alinn í upp í smáþorpi á hjara veraldar. Þar var áramótafögnuður með svolítið öðru, eða öllu heldur smærra, sniði en gerist og gengur hér syðra.

Safnað í brennu
Áramótaundirbúningurinn hófst yfirleitt þannig að nokkrum dögum fyrir jól söfnuðust allir krakkarnir saman fyrir framan Kaupfélagið, síðar Verslunina Bakka, þar sem traktor með stóra kerru beið. Okkur var ekið um þorpið og nærliggjandi sveitabæi þar sem bændur og búalið höfðu safnað saman ónýtu tréverki og öðru lauslegu sem mátti fara á brennuna. Það bættist við brettastæður og stundum gamla, ónýta báta sem fórnað var á brennuna. Þær voru engu minni en þeir bálkestir sem ég hef séð hér á suðvesturhorninu.

Klappað fyrir þeim stóru
Jólin liðu með tilheyrandi spenningi og áramótin nálguðust óðfluga. Gamlárskvöld var með hefðbundnu sniði; góður matur, ættingjar í heimsókn og hópferð á brennuna, þar sem hver einasti þorpari mætti. Flugeldasýningin þótti yfirleitt tilkomumikil, enda var klappað vel og lengi eftir að stór bomba fór á loft og lýsti upp þorpið. Fæstir krakkarnir höfðu séð aðrar flugeldasýningar en einhverjar óstaðfestar heimildir hermdu að Borg óttans væri sem stríðssvæði yfir áramótin. Það hlutu að vera lygar eða í öllu falli ýkjur.

Húrrahróp
Eftir sýninguna og dynjandi lófaklapp var farið heim og horft á Skaupið að íslenskum sið. Fljótlega eftir það fóru fyrstu hvellirnir að heyrast. Allir klæddu sig í hlý föt og fóru út á götu að fylgjast með. Vitanlega voru engir bílar á ferð svo seint þannig að göturnar voru öruggur vettvangur fyrir sprengjur og flugelda. Við krakkarnir fylgdumst gjarnan vel með flugeldasölu í þorpinu og vissum nákvæmlega hverjir keyptu stærstu sprengjurnar og að sjálfsögðu vissum við hvar hver átti heima. Þorpið var ekki, og er ekki, stærra en svo að maður getur auðveldlega séð alla flugelda sem fara á loft. Stórum flugeldum var fagnað með húrrahrópum, enda sjónin mikilfengleg.

Styrjöld skollin á
Það eru ekki mjög mörg ár síðan ég upplifði mín fyrstu áramót í Reykjavík. Þá dvaldi ég í nokkrar vikur í höfuðborginni og gat illa sofið fyrir bílum sem óku um göturnar um miðja nótt. Hvílík ósvífni. Aðfaranótt 31. lá ég milli svefns og vöku fram undir morgun. Auk bílanna, sem voru venju samkvæmt á ferð um miðja nótt, heyrðust reglulegir og háværir hvellir. Oftar en einu sinni gerði ég mér ferð út í glugga til að athuga hvað gengi á. Í eitt skiptið hrökk ég upp með andfælum og velti því raunverulega fyrir mér hvort það gæti verið að ég væri að sofa af mér gamlárskvöldið. Daginn eftir, á gamlárskvöld, komst ég að því að ég hafði ekki misst af neinu. Ég hélt að styrjöld væri skollin á, og það áður en Áramótaskaupið byrjaði. Á miðnætti leið mér eins og ég lýsti í upphafi; tryllingurinn í fólki virtist algjör og í hverri götu var flugeldasýning. Ég varð satt best að segja hálfskelkaður.

Snert af reykeitrun
Reykvíkingar nota nefnilega ekki bara gamlárskvöld til að sprengja upp flugeldana. Þeir sprengja látlaust upp flugelda frá sirka 27. desember til 10. janúar. Um nýliðin áramót dvaldi ég í Reykjavík, þar sem ég hef búið í bráðum þrjú ár. Ég hélt að á Íslandi væri kreppa en ef marka mátti sturlunina um áramótin er hér blússandi góðæri. Þetta er bilun og það væri að æra óstöðugan ef maður ætlaði að klappa fyrir stóru bombunum. Þegar um tíu mínútur voru liðnar af nýja árinu var svo þykkt reykský yfir Kópavogi að ég sá hvorki handa minna skil né gat á nokkurn hátt greint eina bombu frá annarri á himnum. Þær voru allt um kring. Með snert af reykeitrun heyrði ég í útvarpinu að magn svifryks á hvern rúmmetra hefði mælst 2.185 míkrógrömm. Nærri lætur að það séu fjörutíu og fjórföld heilsuverndarmörk! Ég get ekki sagt annað en að ég sakna áramótanna á Kópaskeri, þar sem eitt lögmál gildir öðrum fremur: "Less is more". Ég er viss um að bin Laden væri mér sammála.